पोलिस आणि गुन्हेगार, एक कोठडी, १०० दिवस: मिस्टरबीस्टच्या तुरुंग आव्हानात विश्वासाची परीक्षा

YouTube वर उघडा ↗
आढावा

या व्हिडिओत मिस्टरबीस्टने (व्हिडिओत त्याला "वॉर्डन जिमी" म्हटले जाते) खऱ्या तुरुंगासारखा दिसणारा कमाल सुरक्षेचा तुरुंग उभारला आहे. त्यात एक माजी पोलिस आणि एक माजी कैदी यांना १०० दिवस एकाच कोठडीत ठेवले जाते. दोघांनी १०० दिवस पूर्ण केले तर त्यांना अर्धा दशलक्ष डॉलर्स मिळणार होते. मात्र दोघांपैकी कोणीही मध्येच निघून गेले तर दोघांनाही काहीच मिळणार नव्हते. दर दहा दिवसांनी वॉर्डन नवी "ऑफर" घेऊन येतो. प्रत्येक ऑफरमध्ये सोय विकत घेण्याची संधी असते, पण किंमत बक्षिसाच्या रकमेतून कापली जाते आणि बहुतेक वेळा दोघांमध्ये तणाव निर्माण होतो. व्हिडिओचा मध्यवर्ती प्रश्न असा आहे: पूर्णपणे वेगळ्या पार्श्वभूमीचे हे दोन लोक शेवटपर्यंत एकमेकांवर विश्वास ठेवू शकतील का?

17 मिनिटांचे वाचन

दोन स्पर्धक आणि आव्हानाचे नियम

पोलिसाचे नाव लेनी आहे. त्याने १७ वर्षे पोलिस म्हणून काम केले आहे. गुन्हेगाराचे नाव इयान आहे. तो फेडरल तुरुंगात ३ वर्षे होता. इयानने सांगितले की त्याला फसवणूक आणि मनी लॉन्ड्रिंगसाठी शिक्षा झाली होती. तो खोटे बोलून एकाकडून पैसे उधार घेत असे आणि ते दुसऱ्याला देत असे. या व्यवहारात सगळ्यांचेच पैसे बुडाले आणि त्याने तोट्याबद्दलही खोटे सांगितले. तुरुंगातून बाहेर पडला तेव्हा त्याच्यावर सुमारे ५,००,००० डॉलर्सचे कर्ज होते. ही रक्कम योगायोगाने या आव्हानाच्या बक्षिसाइतकीच आहे.

इयानने या सेटची तुलना खऱ्या तुरुंगाशी केली. इथल्या गाद्या थोड्या जाड आहेत आणि उश्या दिल्या आहेत, तर खऱ्या तुरुंगात उशी मिळत नाही, असे तो म्हणाला. उशी सोडली तर हा तुरुंग खऱ्या तुरुंगाची हुबेहूब प्रतिकृती असल्याचे मिस्टरबीस्टने सांगितले. शौचालयही खऱ्या तुरुंगातले आहे. नियमानुसार त्यांना दिवसातून तीन वेळा जेवण मिळणार होते. रात्री ठरलेल्या वेळी दिवे बंद होणार होते आणि सकाळी ठरलेल्या वेळी उठवले जाणार होते. त्यांच्या प्रत्येक हालचालीवर असंख्य कॅमेरे लक्ष ठेवून होते. हा मुद्दा पुढे कथेत महत्त्वाचा ठरतो. पहिल्याच दिवशी दोघांनी ओळखले की आयोजक त्यांचे प्रत्येक बोलणे ऐकत आहेत आणि त्यावरून पुढच्या ऑफर ठरवू शकतात.

पहिले दिवस: खालचा बंक, घोरणे आणि जुळवून घेणे

तणावाची सुरुवात लगेच झाली. खालच्या बंकवर दोघांनीही हक्क सांगितला. लेनीचे म्हणणे होते की तुरुंगात मोठ्याच्या मर्जीने कारभार चालतो, म्हणून मोठ्याने आधी निवड करावी. इयानने माघार घेतली. नंतर लेनीने आपण घोरतो हे कबूल केले. दुसऱ्या दिवशी सकाळी इयानची तक्रार होती की पोलिस रात्रभर घोरत होता आणि त्याला झोपच लागली नाही. पुढे इयानने आपला बिछाना जमिनीवर टाकला आणि त्या जागी झोपू लागला.

दोघांचा अनुभव वेगवेगळा होता. इयान तिथे "घरात असल्यासारखा" वावरत होता आणि त्याला ती जागा आरामदायक वाटत होती. लेनीसाठी मात्र हे विचित्र होते. "मी आयुष्यभर लोकांना कोंडून ठेवले आहे, म्हणून दुसऱ्या बाजूला असणे विचित्र आहे," असे तो म्हणाला. कधी झोपायचे, कधी उठायचे आणि कधी जेवायचे हे दुसरे कोणी ठरवते, हे जुळवून घेणे त्याला कठीण जात होते.

कंटाळा घालवण्यासाठी दोघांनी मिळून बेड फ्रेमपासून बास्केटबॉल हूप तयार केला आणि त्याचा पुल-अप बार म्हणूनही वापर केला. इयान म्हणाला की पहिल्या तुरुंगवासात तो खेळाडूवृत्तीचा नव्हता, म्हणून या "दुसऱ्या वेळी" तो प्रयत्न करत आहे. त्यांना व्यायामाच्या साधनांची गरज आहे हे यावरून स्पष्ट झाले.

दिवस १०: मनोरंजन अंगण आणि कैद्यांची कोंडी

दहाव्या दिवशी मिस्टरबीस्ट "ऑफिसर बीस्ट" म्हणून आला आणि त्यांना तुरुंगाचे अंगण दाखवले. तिथे पुल-अप बार आणि बास्केटबॉल गोल होते. त्यानंतर त्याने दोघांना वेगवेगळ्या चौकशी खोल्यांमध्ये बसवले, जिथे ते एकमेकांशी संपर्क करू शकत नव्हते. ऑफर अशी होती: दिवसातून एक तास अंगण हवे असेल तर बक्षिसातून ५०,००० डॉलर्स कमी होतील. दोघांनी होकार दिला तर दोघांनाही अंगण मिळेल. पण एकाने होकार आणि दुसऱ्याने नकार दिला, तरीही ५०,००० कापले जातील आणि उरलेल्या व्हिडिओभर फक्त एकालाच अंगणात जाता येईल. दहा दिवसांच्या ओळखीवरून ते एकमेकांचा निर्णय ओळखू शकतात का, हीच खरी परीक्षा होती.

इयान अस्वस्थ होता. तो आयुष्यभर "वाईट माणूस" बनून कंटाळला आहे, पण ९० दिवस चांगला माणूस बनून राहणेही कठीण आहे, असे तो म्हणाला. शेवटी दोघांनीही होकार दिला. लेनीने आपला विचार सांगितला: पैशांबद्दलचा त्याचा दृष्टिकोन बदलला आहे. इथला काळ सुखात जावा म्हणून तो पैसे खर्च करायला तयार आहे, कारण कदाचित ते शेवटपर्यंत पोहोचणारही नाहीत आणि "पैसे नसण्यापेक्षा थोडे पैसे चांगले". अंगण मिळाल्यावर दोघांनाही ५० हजार वसूल झाल्यासारखे वाटले. निवेदनानुसार या अंगणामुळेच त्यांना टिकून राहण्याची आणि एकमेकांना सहन करण्याची ताकद मिळाली.

दिवस २०: स्वयंपाकघर की अंगण?

तुरुंगातले जेवण वाईट होते. लेनीने "वॉर्डन जिमीचे स्पेशल मीटलोफ" म्हणजे गोठवलेला बर्गर ग्रेव्ही टाकून डिफ्रॉस्ट केल्यासारखे असल्याचे वर्णन केले. आपण अटक केलेले लोक असे अन्न खात होते याची कल्पना नव्हती, असेही तो म्हणाला. याचा फायदा घेत विसाव्या दिवशी मिस्टरबीस्टने सर्व साहित्य आणि उपकरणे असलेले स्वयंपाकघर देऊ केले. उरलेल्या काळात रोजचा नाश्ता, दुपारचे आणि रात्रीचे जेवण त्यांना हवे तसे बनवता येणार होते. त्याबदल्यात अंगणाचा रोजचा एक तास सोडावा लागणार होता. या वेळी निर्णय एकानेच दोघांसाठी घ्यायचा होता. इयानने तो अधिकार लेनीला दिला. "आम्ही खूप बोलतो" असे दोघांनी कारण सांगितले.

लेनीला स्वयंपाकघर आकर्षक वाटले. मांस, बीफ पॅटीज आणि हॉट डॉग्स उपलब्ध होते. तरीही त्याने अंगण ठेवले. इयानने आधीच ओळखले होते की लेनी अंगणाची वेळ निवडेल. रोज जेवणाबद्दल तक्रार करणाऱ्या दोघांनी स्वयंपाकघर नाकारले याचे मिस्टरबीस्टला आश्चर्य वाटले. ते अपेक्षेपेक्षा सोपे निघाले, असे म्हणत तिसाव्या दिवशी इतके सोपे करणार नाही असा इशारा त्याने दिला. चोवीस तासांनंतरही दोघांना या निर्णयाचा अजिबात पश्चात्ताप नव्हता. दिवसभर कोंडून ठेवले जात नाही याचा त्यांना आनंद होता.

बाहेरच्या आयुष्याची आठवण

या काळात दोघे बाहेर काय गमावत आहेत याचा विचार करू लागले. लेनीने सांगितले की कुटुंबासाठी पैसे मिळवणे हेच त्याचे अंतिम ध्येय आहे. त्याला पत्नी आणि सुंदर कुटुंब आहे आणि सगळे त्याच्यावर अवलंबून असल्याने तो मागे हटू शकत नाही. इयानने आपल्या पहिल्या तुरुंगवासाची आठवण सांगितली. त्या वर्षी तो वडिलांना फक्त एकदा, दोन दिवसांसाठी भेटला होता आणि भावाला व आईला वर्षभर भेटलाच नव्हता. दिवसातून फक्त एक तास बाहेर मिळत असल्याने दोघे अस्वस्थ झाले आणि वेळ घालवण्याचे नवे मार्ग शोधू लागले. उदाहरणार्थ "केचप डॉजबॉल" आणि EMT बोलावण्याचे नाटक.

दिवस ३०: एकच लायब्ररी, दोन वाचक

तिसाव्या दिवशी लायब्ररी उघडली. तिथे शेकडो पुस्तके, मासिके, बायबल आणि टेट्रिस व माइनस्वीपर खेळता येणारा संगणक होता. या वेळी प्रवेश पूर्णपणे मोफत होता, पण पुढचे ७० दिवस रोज एक तास फक्त एकालाच तिथे जाता येणार होते. पुस्तके बाहेर नेण्यास सक्त मनाई होती. निर्णयासाठी दोन तास दिले गेले.

हा निर्णय सर्वात कठीण ठरला. दोघांनाही वाटले की ही लायब्ररी त्यांना एकमेकांविरुद्ध उभे करण्यासाठीच दिली आहे. मोफत गोष्ट सोडता येत नाही, पण प्रश्न असा होता की ती कोण घेणार. लेनीसाठी बायबल महत्त्वाचे होते. पुढच्या ७० दिवसांत त्याला मदत करणारी एकमेव गोष्ट बायबल आहे आणि ते फक्त मनोरंजनासाठी नाही, असे तो म्हणाला. संभाषणात "मी धार्मिक नाही" हा मुद्दा निघाल्यावर वाद वाढला. लेनीला वाटले की इयान विनाकारण आकस धरत आहे. काही वेळ दोघे एकमेकांना टाळत होते.

अखेर लायब्ररी इयानला मिळाली, कारण लेनीने ती त्याला दिली. लेनीने कारण सांगितले: अंगणाच्या निर्णयाच्या वेळी इयानने अजिबात संकोच न करता होकार दिला होता आणि २५,००० गमावूनही तो शांत होता. म्हणून त्याला न्याय द्यायला हवा होता. इयानने मान्य केले, "तो एक चांगला माणूस आहे, एक चांगला पोलिस आहे. मला पोलिसांकडून अशी अपेक्षा नव्हती. मी चुकलो होतो."

पहिल्याच दिवशी इयानने लेनी वगळला जाऊ नये म्हणून बायबलमधील काही वचने लिहून आणली. पण दुसऱ्याच दिवशी त्याने मर्यादा तपासायला सुरुवात केली. "पुस्तक बाहेर न्यायचे नाही" असा नियम असल्याने त्याने पाने आणि चित्रे बाहेर आणायला सुरुवात केली. मग पुस्तकेच आणू लागला. स्वतःला "स्मगलर" म्हणत त्याने बाथरूमसकट सगळीकडे पुस्तके लपवली. कोठडी कलाकृतींनी सजू लागली. लेनीही याचा आनंद घेत होता. कॅमेरे असूनही दोघे जणू कधीच पकडले जाणार नाहीत अशा थाटात वागत होते.

दिवस ४०: सगळ्या वस्तू एकाच किमतीत, १०,००० डॉलर्स

चाळिसाव्या दिवशी तुरुंगातले "दुकान" उघडले. आयोजकांनी कैद्यांच्या संभाषणांचा अभ्यास करून त्यांना हव्या असलेल्या वस्तू तिथे ठेवल्या होत्या. बाहेर एक डॉलरला मिळणाऱ्या हँडबॉलपासून कशाचीही असू शकणाऱ्या "गूढ पेटी"पर्यंत प्रत्येक वस्तूची किंमत एकच होती: १०,००० डॉलर्स, बक्षिसाच्या रकमेतून. एका वेळी एकच जण आत जाऊ शकत होता. रॉक-पेपर-सिझर्सने क्रम ठरला.

लेनीने फक्त गूढ पेटी घेतली. इयान मात्र स्वतःला आवरू शकला नाही. लेनी रागावेल याची भीती असूनही त्याने ३०,००० डॉलर्स खर्च केले. त्यात मेलाटोनिन, केस कापण्याचे क्लिपर्स, फीस्टेबल्स चॉकलेट, स्लीप मास्क आणि इअरप्लग्स होते. लेनीची प्रतिक्रिया अशी होती की खरोखर गरज असती तर त्यानेही त्या वस्तूंवर १० हजार खर्च केले असते. इयानने स्वतःच कबूल केले की तो खूप पैसे खर्च करूनच तुरुंगात गेला होता आणि सगळीकडे डॉलरचे फलक पाहून तो प्रतिकार करू शकला नाही. गूढ पेटी उघडली तेव्हा त्यात २०,००० डॉलर्स निघाले, म्हणजे लेनीच्या खरेदीने उलट पैसे कमावले.

पुढे त्यांनी या महागड्या वस्तूंचा पुरेपूर वापर केला. १०,००० डॉलर्सच्या रंगीत पेन्सिलींनी चित्रे काढली, कागदाची विमाने बनवली आणि लेनीने इयानला "आयुष्यातला सर्वात महागडा हेअरकट" दिला. विशेष म्हणजे इयानने आणलेले इअरप्लग्स आणि मेलाटोनिन कठीण प्रसंगी कामी येत असल्याचे सांगत लेनीने त्याचे आभार मानले.

दिवस ५०: कुटुंब भेट आणि "खबरी"चा आरोप

दोघांची सर्वात मोठी इच्छा कुटुंबाला भेटण्याची किंवा फोन करण्याची होती. लेनीने सांगितले की कुटुंबापासून दूर राहणे हा सर्वात कठीण भाग आहे आणि फोनसाठी तो पैसे खर्च करायलाही तयार आहे. पन्नासाव्या दिवशी मिस्टरबीस्टने आधी काही क्लिप्स दाखवल्या. त्यात इयान पँटमधून पुस्तके चोरून नेताना आणि शेवटी बेफिकीरपणे पुस्तके फेकताना दिसत होता. मग त्याने जाहीर केले की दोघांची कुटुंबे बाहेर तुरुंगाच्या बसमध्ये बसली आहेत आणि दोघांनाही मोफत भेट देण्याची योजना होती. पण नियम मोडल्यामुळे फक्त एकालाच कुटुंबाला भेटता येईल, आणि १०० दिवस संपेपर्यंत ही एकमेव भेट असेल.

इयानने ही संधी लेनीला दिली. लेनीने जसा लायब्ररीच्या वेळी त्याचा मान राखला, तसाच तो आता लेनीचा मान राखत आहे, असे इयानने सांगितले. त्यानंतर मिस्टरबीस्टने लेनी "सध्या पोलिसांसोबत काम करत आहे" असे सूचित करत सर्व चोरलेले साहित्य जप्त करण्याचा आदेश दिला. आणखी एक अट होती: लेनीचे कुटुंब कितीही वेळ राहू शकते, पण ते जाईपर्यंत इयान एकांत कोठडीत राहील. "मी पुस्तके चोरत राहीन," असे इयान म्हणाला आणि त्याला एकांतात नेण्यात आले.

लेनीच्या मुलांनी आणि पत्नीने त्याची भेट घेतली. वडिलांना निळ्याऐवजी केशरी कपड्यांत पाहणे मुलांना विचित्र वाटले. लेनीसाठी ही भेट १०० दिवस पूर्ण करण्याची प्रेरणा देणारा "रिचार्ज" ठरली. याच वेळी इयान एकांतात संतापत होता. लेनी कुटुंबासोबत जितका जास्त वेळ घालवत होता, तितका त्याचा राग वाढत होता.

बाहेर आल्यावर इयानने लेनीवर थेट आरोप केला की तो "खबरी" आहे आणि शिक्षा त्याच्यामुळेच झाली. लेनीने तस्करीची कल्पना इयानचीच असल्याचे सांगून सगळे त्याच्यावर ढकलले, असेही इयान म्हणाला. लेनीचे म्हणणे होते की बेडखाली काय आहे हे आयोजकांना माहीत नव्हते. इयानने उत्तर दिले की त्यांच्याकडे कॅमेरा फुटेज आहे. "तू ते स्वतःहून केलेस, मग आता तक्रार कसली?" असा लेनीचा प्रश्न होता. शेवटी "जे आहे ते आहे" असे म्हणत संवाद थांबला. त्यानंतर दोघे फार कमी बोलू लागले. इयानला बुद्धिबळ किंवा बास्केटबॉल खेळायचे नव्हते. आव्हान अर्ध्यावर असतानाच तो घरी जायला तयार असल्याचे म्हणू लागला. इयान गेला तर दोघेही हरतील, त्यामुळे मैत्री पुन्हा जागृत करण्याचा मार्ग लेनीला शोधावा लागणार होता.

दिवस ६० आणि ७०: नाकारलेला टीव्ही आणि खोल गेलेला दुरावा

साठाव्या दिवशी मिस्टरबीस्टने जुना टीव्ही, व्हीसीआर, जुने चित्रपट आणि बोर्ड गेम्स आणले. ही ऑफर दोघांना पुन्हा एकत्र आणेल अशी त्याची अपेक्षा होती. पुढचे ४० दिवस रोज एक तास वापरासाठी किंमत होती ३०,००० डॉलर्स. एका तासात चित्रपटही पूर्ण होत नाही, असा आक्षेप घेतला गेला. त्यावर मिस्टरबीस्टचे उत्तर होते की एक तास पाहायचा आणि उरलेला दुसऱ्या दिवशी. चित्रपटांची निवडही आवडली नाही, म्हणून दोघांनी हा "भयानक करार" नाकारला. जाताना मिस्टरबीस्टने इयानची झडती घ्यायला लावली आणि त्याच्या अंतर्वस्त्रात काहीतरी लपवलेले सापडले.

इयानला दर दहा दिवसांनी आपल्यावर अत्याचार होत असल्यासारखे वाटत होते. कुटुंब नाही, फोनही नाही. आपल्याशी दुसऱ्यांदा विश्वासघात झाल्याची भावना तो वारंवार बोलून दाखवत होता. लेनीला तो कधीही सोडून जाईल याची भीती वाटू लागली. सत्तराव्या दिवशी मिस्टरबीस्टने जाणूनबुजून काहीच दिले नाही, जेणेकरून दोघांना स्वतःहून दुरावा संपवावा लागेल.

हा काळ दोघांसाठी सर्वात कठीण होता. लेनीने त्याचे वर्णन "राक्षसाच्या पोटात असल्यासारखे" केले. वाचन, व्यायाम आणि बुद्धिबळ एवढेच करता येते, आणि हे मानसिकदृष्ट्या आव्हानात्मक आहे, असे तो म्हणाला. इयान लेनीला "लिओनार्ड, उर्फ स्निचिंग कारागीर" म्हणून चिडवत होता, तर लेनी "खरा गुन्हेगार तू आहेस, मी नाही" असे उत्तर देत होता. परिस्थिती इतकी बिघडली की लेनीनेच सांगितले, कमी पैसे घेऊन निघून जाण्याची ऑफर मिळाली तर तो ती स्वीकारेल. वीस दिवस शिल्लक असताना ते अपयशी ठरतील असे मिस्टरबीस्टला वाटू लागले.

दिवस ८०: ९०० किलोचा दगड आणि पुन्हा जुळलेली मैत्री

ऐंशीव्या दिवसाची ऑफर मिस्टरबीस्टच्या मते एकतर त्यांची मैत्री पुन्हा जागृत करेल किंवा संपूर्ण व्हिडिओ संपवेल. समोर ९०० किलो वजनाचा दगड ठेवला होता. त्याच्या आत १,००,००० डॉलर्स असलेल्या पेटीची चावी होती. पुढचे १० दिवस रोज एक तास तो दगड फोडण्यासाठी मिळणार होता. हा धोका पत्करण्यासाठी ५०,००० डॉलर्स आधीच द्यावे लागणार होते आणि यश मिळाल्यास १,००,००० मिळणार होते. लेनीने इयानला सांगितले की त्याला अशी कामे आवडत नाहीत हे माहीत आहे, पण यात सर्वस्व झोकून द्यावे लागेल. दोघांनी ऑफर स्वीकारली.

पहिल्या तासात सतत हातोडा मारूनही काहीच प्रगती झाली नाही. "आपण फक्त ५०,००० गमावले," असे त्यांना वाटले. दुसऱ्या दिवशी इयान "हायपमन" बनून लेनीला प्रोत्साहन देत होता, पण चौथ्या दिवसापर्यंत तो बाजूलाच बसून पाहत होता. लेनी थकून निराश झाल्यावर इयानच्या मानसिकतेत मोठा बदल झाला. त्याने हातोडा हाती घेतला आणि दोघे मिळून दगडाविरुद्ध उभे राहिले. मोठ्या भेगा दिसू लागल्याने आशा निर्माण झाली.

सहाव्या तासाअखेर स्थिती "दगड १, कैदी ०" अशी होती. रोज शेकडो घाव घालूनही दगड हलत नव्हता. ५० हजार गमावले तर आपण निघून जाऊ, असे इयान म्हणाला. मग त्याच्या लक्षात आले की फक्त ताकद पुरेशी नाही, ज्ञानही हवे. लायब्ररीत त्याला खडकांविषयीचे पुस्तक सापडले. त्यातली संबंधित पाने फाडून आणल्यावर लीव्हरेज वापरण्याची कल्पना मिळाली. पण दगड उचलण्यास खूपच जड होता. दोन दिवस शिल्लक असताना इयान पुन्हा पुस्तकांकडे गेला आणि खडकाच्या कमकुवत बिंदूवर छिन्नी वापरावी असे चित्र त्याला सापडले. त्यामुळे संपूर्ण दगड अर्धा दुभंगला, पण नववा तासही संपला.

शेवटच्या तासाआधी इयानने यशाची शक्यता ५०/५० सांगितली. शेवटच्या तासात त्यांनी दगडाच्या आतला काँक्रीटचा भाग फोडला आणि वेळ संपायला सुमारे दहा मिनिटे शिल्लक असताना चावी बाहेर काढली. १,००,००० डॉलर्स अधिकृतपणे त्यांचे झाले. "चोर-पोलिसाची जोडी" म्हणत दोघांनी विजय साजरा केला.

शेवटचे दिवस: वाढदिवस, संगणकाची तस्करी आणि बदललेली भूमिका

नव्वदाव्या दिवशी मिस्टरबीस्टने काहीच ऑफर दिली नाही, कारण ९९ व्या दिवसासाठी "अतिशय क्रूर" योजना होती. संपूर्ण व्हिडिओत इयान आपल्या गुन्हेगारी वृत्तीप्रमाणे वागला होता, म्हणून ९९ व्या दिवशी त्याला संपूर्ण बक्षीस चोरण्याची संधी मिळणार होती.

एक्याण्णवावा दिवस इयानचा वाढदिवस होता. तुरुंगातला हा त्याचा सलग तिसरा वाढदिवस होता. सकाळी लेनीने त्याला सरप्राईज दिले आणि "किमान एक चांगला मित्र मिळाला" असे इयान म्हणाला. शेवटचे दिवस संथ आणि कंटाळवाणे होते. या वेळी नियम मोडण्याची कल्पना लेनीकडूनच आली. त्याने इयानला लायब्ररीतला संगणकच बाहेर आणायला सुचवले. इयानने तो चोरून आणला आणि दोघे शेजारी बसून "दोन भावांसारखे" खेळले. मिस्टरबीस्टच्या मते पोलिस आणि गुन्हेगाराला जवळ आणणारी गोष्ट चोरी ठरली, हे काहीसे काव्यात्मक आहे. एरव्ही त्याने शिक्षा केली असती, पण ९९ वा दिवस जवळ असल्याने तो थांबला. लेनी थोडा "वाईट" वागत आहे आणि आपल्याला नियम मोडायला प्रोत्साहन देत आहे, हे पाहून इयानला बरे वाटले. लेनीने सांगितले की त्याने स्वतःला जुळवून घेतले आहे. पोलिस अधिकारी म्हणून कुंपणाच्या दुसऱ्या बाजूचा अनुभव घेता आला याचा त्याला आनंद आहे आणि मुळीच पश्चात्ताप नाही.

दिवस ९९: लाल बटण आणि ४,८०,००० डॉलर्सचा मोह

तुरुंगाबाहेरही मित्र राहाल का, या प्रश्नाला दोघांनी "आमची घट्ट मैत्री झाली आहे" असे उत्तर दिले. त्यानंतर अंतिम परीक्षा सुरू झाली. दोघांना २४ तासांसाठी वेगवेगळ्या एकांत कोठड्यांमध्ये ठेवले गेले. प्रत्येक कोठडीत एक बटण होते. २४ तास पूर्ण होण्याआधी कोणीही ते दाबले तर तो लगेच बाहेर पडेल आणि संपूर्ण ४,८०,००० डॉलर्सची रक्कम घेऊन जाईल, म्हणजे जोडीदाराचे सगळे पैसे चोरेल. टायमर शून्यावर येईपर्यंत दुसरा अजून आहे की गेला हे कळणार नव्हते.

मिस्टरबीस्टने दोघांच्या मनात शंका पेरली. लेनीला त्याने विचारले की ज्याने पुस्तके आणि चित्रपट चोरले तो हे पैसे घेणार नाही का. इयानला त्याने आठवण करून दिली की कुटुंब भेटीच्या वेळी एकांत कोठडीत जावे लागल्याने तो किती रडला होता. लेनीने कबूल केले की आपल्याला इयानवर विश्वास ठेवावा की नाही हे माहीत नाही. फसवणुकीसाठी तुरुंगात गेलेला माणूस थोडा लोभी होऊ शकतो, अशी चिंता त्याने व्यक्त केली. इयानसाठी ही एकांतवासाची दुसरी वेळ होती आणि त्याला बंदिस्त जागांची भीती वाटते. काउंटर पाहून चिंता वाटत असल्याने त्याने घड्याळावर कचऱ्याची पिशवी झाकली.

तास जात होते तसे दोघे पैशांचा विचार करू लागले. इयानला वाटत होते की एक बटण दाबून तो सगळे कर्ज फेडू शकतो आणि भूतकाळ दुरुस्त करू शकतो. लेनी मुलांचे शिक्षण, आपल्यासाठी आणि पत्नीसाठी नवी कार, कदाचित दुसरे घर, याबद्दल बोलत होता. इयानला वाटू लागले की या १०० दिवसांत त्याने लेनीपेक्षा खूप वाईट काळ अनुभवला आहे. कुटुंबाची भेट मिळाली नाही आणि लेनीपेक्षा दुप्पट वेळ एकांतात काढावा लागला. "माझ्यासोबत आधीच खूप वाईट झाले आहे, आता मी सहन करणार नाही," असे तो म्हणाला. दुसरीकडे लेनी म्हणाला की इयान गेला तर त्याला वाईट वाटेल, कारण त्यानेही तितकीच मेहनत केली आहे. इयान २४ तास स्वतःला आवरू शकला नाही तर त्याची गुन्हेगारी वृत्ती अजून तशीच आहे हे दिसून येईल, असेही तो म्हणाला. तरीही शेवटी इयान तिथे असेल अशी आशा त्याने व्यक्त केली.

निकाल

वेळ संपल्यावर दोघांना मध्यभागी बोलावले गेले. काळे पडदे लावलेले होते. दोघे उभे असतील तर रक्कम समान वाटली जाणार होती, पण एकच असेल तर १०० दिवस व्यर्थ गेले असा त्याचा अर्थ होणार होता. पडदे खाली आले तेव्हा दोघेही तिथे होते. कोणीच बटण दाबले नव्हते. दोघांना प्रत्येकी २,४०,००० डॉलर्स मिळाले आणि आनंद साजरा करण्यासाठी त्यांची कुटुंबे आणली गेली. मिस्टरबीस्टने दोघांना स्वतंत्र घोषित केले आणि इयान पुन्हा तुरुंगात जाणार नाही अशी आशा व्यक्त केली. शेवटच्या २४ तासांत दोघांच्याही मनात मोह आणि शंका होती, पण १०० दिवसांत जमलेला विश्वास अखेर टिकला.