100 giờ trong quần thể Kim tự tháp Giza: đi tìm câu trả lời ai đã xây kim tự tháp

Mở trên YouTube ↗
Tổng quan

Trong video này, Jimmy (MrBeast) cùng các bạn Karl, Chandler và Nolan có 100 giờ để khám phá các Đại Kim tự tháp Ai Cập. Họ được vào cả những khu vực mà theo lời họ là bình thường không được phép vào vì nguy hiểm hoặc cần bảo tồn. Câu hỏi chạy xuyên suốt chuyến đi là: kim tự tháp do ai xây và để làm gì? Jimmy nhắc đến các giả thuyết trên mạng cho rằng một nền văn minh cổ xưa hơn, thậm chí người ngoài hành tinh, đã xây kim tự tháp, vì chúng có vẻ quá tiên tiến so với thời đại. Đối lập với đó là quan điểm của các nhà Ai Cập học: kim tự tháp do người Ai Cập cổ xây làm lăng mộ cho các vị vua. Jimmy hứa đến cuối video sẽ biết giả thuyết nào đúng. Nhóm đi qua lần lượt các kim tự tháp, các lăng mộ và đặt câu hỏi cho những người hướng dẫn, trong đó có Tiến sĩ Zahi Hawass.

12 phút đọc

Grand Gallery và căn phòng được cho là nơi an nghỉ của vua Khufu

Điểm dừng đầu tiên là bên trong Đại Kim tự tháp. Nhóm đi qua hành lang dẫn tới nơi mà, theo lời dẫn chuyện, các nhà Ai Cập học cho là hầm mộ của vua Khufu, vị Pharaoh có thể đã cho xây kim tự tháp này. Họ đi qua căn phòng gọi là Grand Gallery. Người hướng dẫn cho biết kim tự tháp có niên đại khoảng 4.500 năm.

Jimmy hỏi hiện tại con người đã thấy được bao nhiêu phần trăm kim tự tháp. Người hướng dẫn trả lời rằng có thể chúng ta sẽ không bao giờ trả lời được câu hỏi này. Ở căn phòng tiếp theo, được xem là nơi an nghỉ cuối cùng của nhà vua, người hướng dẫn nói khoảng 4.600 năm trước, căn phòng này có thể là nơi đặt xác ướp. Khi Jimmy hỏi vì sao chỉ "cho là" mà không chắc chắn, người hướng dẫn giải thích rằng đâu đó trong kim tự tháp có thể còn một căn phòng khác chưa được tìm thấy, nơi lưu giữ thi hài nhà vua. Jimmy tuyên bố nhóm sẽ khám phá mọi thứ, từ độ sâu hàng chục mét bên dưới đến điểm cao nhất của kim tự tháp cổ lớn nhất hành tinh.

Tối hôm đó, nhóm về trại căn cứ dựng gần kim tự tháp, có bàn ăn, lều ngủ và đèn chiếu để nhìn thấy kim tự tháp từ trại. Jimmy đùa đó có lẽ là "cái đèn ngủ mắc tiền nhất" và hẹn cả nhóm xuất phát lúc 5 giờ sáng hôm sau.

Kim tự tháp Khafre: lớp vỏ còn sót lại và hầm mộ thật

Kim tự tháp thứ hai là Khafre. Người hướng dẫn chỉ ra điểm đặc biệt: nhìn kim tự tháp này có thể biết lớp vỏ ngoài của các kim tự tháp trông thế nào lúc mới xây. Jimmy đùa "lúc người ngoài hành tinh mới xây xong" và bị phản bác ngay: "Không phải người ngoài hành tinh!"

Ramy dẫn nhóm xuống gần 30 mét dưới mặt đất, sâu bên trong Khafre, nơi theo lời người dẫn chuyện hầu như không ai thời hiện đại từng đặt chân tới. Căn phòng đầu tiên từng được cho là hầm mộ thật của vua Khafre, nay được dùng làm kho chứa đồ phục vụ trùng tu. Ramy sau đó đưa nhóm tới căn phòng được cho là nơi an nghỉ thực sự của Khafre, có trần rất lớn. Trên tường có chữ viết của một người cho rằng mình đã phát hiện ra hầm mộ này. Khi Jimmy hỏi nằm vào đó có bất kính không, người hướng dẫn nói họ không lo chuyện bất kính bằng lo lời nguyền. Không ai dám thử, và cả nhóm rời đi.

Hầm mộ thần Osiris: "cánh cổng tới thế giới bên kia"

Jimmy thừa nhận các hầm mộ nhà vua chưa trả lời được hết thắc mắc, nhưng lối dẫn xuống thế giới ngầm bên dưới các kim tự tháp có thể chứa thứ họ tìm kiếm. Điểm đến là hầm mộ thần Osiris, nơi rất ít người từng đặt chân tới. Vì là hầm mộ của vị thần cai quản cõi chết, nó nằm khá sâu dưới lòng đất, phải đi xuống bằng một chiếc thang dài. Cả nhóm thừa nhận nếu té thì "coi như tiêu".

Trên đường xuống, họ được cho xem mảnh xương người 3.000 năm tuổi, một phần hộp sọ. Họ cũng được cảnh báo rằng ở độ sâu đó có nguy cơ ngất xỉu vì thiếu oxy, và họ cảm thấy không khí loãng. Phía dưới có nước, nhóm phải lội để tới căn phòng chính. Ở giữa phòng là thứ được giới thiệu là quan tài của thần Osiris, được cho là cánh cổng dẫn tới thế giới bên kia.

Người hướng dẫn chỉ lên góc phải phía trên, nơi có một đường hầm mà chưa ai biết dẫn tới đâu. Karl leo lên đó dù những người khác can ngăn. Karl mô tả đường hầm có khúc quanh, hẹp dần, khoảng trống phía trước chỉ còn chừng ba phân, và cảm giác như tự mắc kẹt. Sau đó nhóm được báo đã quá thời gian hô hấp an toàn dưới đó nên phải rời đi nhanh nhất có thể. Jimmy nói số người từng tới các đường hầm này ở Giza còn ít hơn số người từng bay vào vũ trụ thời hiện đại.

Cưỡi lạc đà quanh Đại Kim tự tháp

Một đoạn ngắn ghi lại cảnh nhóm cưỡi lạc đà cạnh kim tự tháp. Người dắt lạc đà xác nhận mình từng bị lạc đà cắn và rất đau. Chandler hoảng sợ và xin xuống. Jimmy gọi đây là một trong những thước phim ngầu nhất của nhóm.

Kim tự tháp Menkaure cùng người đứng đầu quần thể Giza

Kim tự tháp thứ ba là Menkaure. Người dẫn đường lúc này là Ashraf, người đứng đầu cơ quan quản lý quần thể Kim tự tháp Giza. Ông chỉ ra phần đá granit ở đáy tháp còn sót lại từ 4.600 năm trước và so sánh với hình minh họa diện mạo ban đầu. Nolan được phép leo lên mặt ngoài kim tự tháp, việc mà theo lời họ bình thường luật không cho phép. Jimmy nhờ hướng dẫn viên giả vờ quát Nolan bắt xuống, làm Nolan tưởng sắp bị bắt.

Bên trong, dốc xuống đầu tiên đưa nhóm tới một hầm sâu hơn 30 mét, dẫn tới căn phòng mà người dẫn chuyện gọi là căn phòng đầu tiên trong lịch sử Ai Cập cổ có chạm khắc trang trí trên tường. Đó là hình những cánh cửa giả. Hướng dẫn viên khẳng định không kim tự tháp nào khác thuộc giai đoạn đó có chạm khắc bên trong, ngoại trừ nơi này, và tuổi của chúng chính xác là 4.600 năm. Ở tiền sảnh có một đường hầm nhỏ phía trên. Khi được hỏi trong đó có gì, ông trả lời không có gì cả, vì có thể nhìn thấy từ dưới.

Đường hầm cuối cùng dẫn tới buồng nhà vua, nơi có trần hình vòm để giảm tải trọng lượng. Khi Jimmy hỏi làm sao 5.000 năm trước người ta đã biết điều này, câu trả lời là: nếu xây được kim tự tháp thì xây gì cũng là chuyện nhỏ. Bên ngoài có ba kim tự tháp nhỏ. Hướng dẫn viên giải thích đó là lăng mộ ba người vợ của Menkaure, kéo theo một màn trêu chọc Nolan chuyện tìm bạn đời.

Lập luận của Ashraf: "Người Ai Cập, chúng tôi xây đó"

Trước khi chia tay, Jimmy hỏi thẳng quan điểm của Ashraf về giả thuyết người ngoài hành tinh. Ông bác bỏ bằng cách lấy số lượng làm ví dụ: Ai Cập có 124 kim tự tháp trải dài khắp đất nước, chẳng lẽ mỗi lần xây lại phải gọi người ngoài hành tinh tới nhờ xây giùm? Ông kết luận: "Người Ai Cập... chúng tôi xây đó", rồi nhắc lại rằng đã xây được kim tự tháp thì chuyện gì cũng là chuyện nhỏ.

Bên dưới tượng Nhân Sư cùng Tiến sĩ Zahi Hawass

Jimmy cho rằng "chuyện gì cũng là chuyện nhỏ" bao gồm cả việc tạc tượng Nhân Sư khổng lồ đầu người mình sư tử. Anh tới đó cùng Tiến sĩ Zahi, người theo lời anh đã khám phá gần như mọi thứ ở đây. Anh kể đã đọc trên mạng rằng dưới tượng Nhân Sư có một ngôi đền đầy vàng, và muốn kiểm chứng xem Tiến sĩ Zahi hay các thuyết âm mưu mới đúng.

Jimmy chui qua lối vào hẹp bên trong tượng và chỉ thấy một cái lỗ trống. Tiến sĩ Zahi yêu cầu anh tuyên bố ngay, và Jimmy nói: bên trong Nhân Sư không có gì hết. Sau đó họ chôn một lá thư để lại cho thế hệ sau. Tiến sĩ Zahi cho rằng tờ giấy có thể tồn tại hàng ngàn năm dưới đó. Kèm theo lá thư là một món đồ bằng vàng, và Jimmy đùa rằng giờ thì thuyết âm mưu đúng, vì dưới Nhân Sư chắc chắn đã có vàng. Cùng lúc, các bạn của Jimmy được phép bay trực thăng quanh khu vực. Jimmy nói không biết họ đã thuyết phục quân đội và chính phủ Ai Cập bằng cách nào.

Lăng mộ Iymery: những bức vẽ như video hướng dẫn 5.000 năm trước

Tiếp theo, Ramy đưa nhóm tới lăng mộ Iymery, nơi theo luật không ai được phép vào. Quy tắc quan trọng nhất là không được chạm vào tường, kèm theo màn trêu Nolan là "ông hoàng sờ tường". Đây là lăng mộ của một vị đại tư tế, được Ramy so sánh tương đương Giáo hoàng ngày nay. Ramy giải thích nơi này bị cấm vào để bảo vệ màu sắc đã tồn tại 4.600 năm.

Theo Ramy, những lăng mộ như vậy đôi khi còn quan trọng hơn cả kim tự tháp, vì chúng giải thích cuộc sống hàng ngày của người Ai Cập. Một bức vẽ mô tả cách làm rượu vang: dùng chân giẫm nho, ủ rượu rồi đóng chai. Jimmy ví nó như một video hướng dẫn trên YouTube của 5.000 năm trước và gọi đây là căn phòng đẹp nhất anh từng vào. Một bức khác vẽ người dân thường dâng lễ vật cho đại tư tế Iymery, được đọc là "Ta" và "henket", tức rượu mạnh và bia.

Khu mộ thợ xây và những bộ xương bị thương ở lưng

Sang ngày thứ tư, khi chỉ còn 22 giờ, nhóm chuyển từ lạc đà sang phương tiện nhanh hơn để tới Khu mộ Thợ xây, nơi đang có một cuộc khai quật. Tiến sĩ Zahi tiếp tục dẫn đường. Ông giới thiệu đây là khu mộ của những công nhân xây kim tự tháp hơn 4.600 năm trước. Ông lưu ý rằng khác với các hầm mộ có tranh đẹp, những người này nghèo khó. Dù vậy vẫn có những bức đẹp, trong đó có một người tên được đọc là "Nefer-theith".

Jimmy tự đặt ra phản biện: chỉ vì dòng chữ trên tường nói thợ xây kim tự tháp được chôn ở đây thì chưa chứng minh được điều đó là thật. Anh nói mình cũng nghĩ vậy cho tới khi thấy một hộp sọ trong lúc khai quật. Anh hỏi thẳng Tiến sĩ Zahi có phải ông đặt hộp sọ ở đó không. Tiến sĩ Zahi phủ nhận, nói đây đúng là vị trí của bộ xương từ 4.600 năm trước và họ không hề di chuyển gì.

Tiến sĩ Zahi cho biết tất cả bộ xương ở đây, cả nam lẫn nữ, đều có thương tật ở lưng. Jimmy đoán nguyên nhân là do phải di chuyển những khối đá nặng hai tấn, và Tiến sĩ Zahi xác nhận. Ông nói đây là lý do ông luôn khẳng định người ngoài hành tinh không xây kim tự tháp: thi thể của những công nhân xây dựng nằm ngay tại đây.

Xuống đường hầm 90 mét: căn phòng mồi nhử

Trước khi lên đỉnh Đại Kim tự tháp, hướng dẫn viên đề xuất nhóm xuống điểm thấp nhất trước, qua một đường hầm sâu khoảng 90 mét. Jimmy hỏi vì sao các Pharaoh không xây cầu thang đi thẳng. Câu trả lời là họ muốn bảo vệ xác ướp và kho báu. Nhóm mất gần một giờ bò qua lối đi hẹp. Người cao hơn 1m9 than ước gì mình không cao, người khác đau đầu gối, có người nói cảm giác như bị chôn sống, và tới đáy thì bị choáng váng.

Bên dưới là một căn phòng khổng lồ. Hướng dẫn viên kể khi lần đầu phát hiện, họ xuống đây và không thấy gì cả. Ông giải thích đó chỉ là một mồi nhử. Theo ông, chính điều này khiến người ta phải tự hỏi căn phòng đã tìm thấy có đúng là phòng chôn cất không, hay cũng chỉ là mồi nhử. Người dẫn chuyện nói điều đó ngụ ý thi thể vua Khufu có thể vẫn còn đâu đó trong kim tự tháp, và cho rằng nó chứng minh kim tự tháp được xây làm lăng mộ cho các vị vua. Căn phòng bẫy này cũng chứa điểm sâu nhất trong tất cả các kim tự tháp, và Jimmy là người bước xuống điểm đó.

Lên điểm cao nhất bên trong Đại Kim tự tháp

Ở chặng cuối, Tiến sĩ Zahi yêu cầu Jimmy chỉ chọn năm người đi cùng, và Nolan bị loại sau màn oẳn tù tì. Nhóm quay lại hành lang đã đi ngày đầu tới Phòng của Nhà vua, nhưng lần này đi lên các phòng ẩn phía trên. Theo lời trong video, trong 5.000 năm qua chưa tới 50 người mà ta biết được từng tới đây. Lối lên phải qua thang và các lối đi nhỏ, khó hơn Jimmy tưởng. Tiến sĩ Zahi giải thích phía dưới có hai phòng, nhưng quan trọng nhất là các phòng số ba, bốn và năm. Cả nhóm lần lượt đi qua phòng ba, phòng bốn rồi lên điểm cao nhất, nơi có rất nhiều dơi.

Tại đây, Tiến sĩ Zahi chỉ cho Jimmy một dòng chữ mà ông nói là tên của một trong những băng nhóm đã xây kim tự tháp. "Heber" nghĩa là "đội nhóm", "Simsu" nghĩa là "bạn bè", đi kèm một cartouche mang tên Khufu. Cả câu có nghĩa là "nhóm bạn" hay "băng nhóm của Khufu", được viết cách đây 4.600 năm.

Kết luận của video

Jimmy tổng kết rằng suốt chuyến đi, nhóm đã cố tìm hiểu nhiều nhất có thể về nguồn gốc kim tự tháp, và các nhà Ai Cập học đã đưa ra những bằng chứng thuyết phục nhất mà họ có. Từ khu mộ thợ xây và những bộ xương mang dấu vết lao động nặng, đến việc không tìm thấy căn phòng bí mật hay kho báu nào dưới tượng Nhân Sư, tất cả đều được video trình bày là gắn với sức lao động con người. Người dẫn chuyện nói rằng với các nhà nghiên cứu, dòng chữ của băng nhóm thợ xây trên đỉnh Đại Kim tự tháp đã chấm dứt nghi ngờ rằng chính người Ai Cập cổ đã xây kim tự tháp làm lăng mộ cho các vị vua.

Video cũng để lại một câu hỏi bỏ ngỏ được nêu từ đầu: căn phòng được xem là nơi an nghỉ của Khufu có thật sự là phòng chôn cất, hay thi hài nhà vua vẫn nằm trong một căn phòng chưa được tìm thấy.