100 godzin w piramidach Gizy: MrBeast szuka odpowiedzi na pytanie, kto je zbudował
MrBeast ミスタービースト
Jimmy Donaldson (MrBeast) i jego ekipa dostali, jak sam mówi, „jakimś cudem” nieograniczony dostęp do piramid w Gizie. Na eksplorację mieli 100 godzin. Odwiedzili miejsca na co dzień zamknięte dla zwiedzających, często dlatego, że są niebezpieczne. Film krąży wokół dwóch pytań. Pierwsze: czy gdzieś w Wielkiej Piramidzie istnieje nieodkryta komnata z ciałem króla. Drugie: kto zbudował piramidy. Jimmy zestawia hipotezy o wcześniejszej cywilizacji i o kosmitach z twierdzeniem egiptologów, że piramidy zbudowali Egipcjanie jako grobowce dla swoich królów, i zapowiada, że do końca filmu rozstrzygnie, która wersja jest prawdziwa. Przewodnikami są m.in. Rami, dyrektor płaskowyżu Gizy Ashraf oraz dr Zahi Hawass.
Wielka Galeria i Komnata Króla: „o ile nam wiadomo”
Wyprawa zaczyna się w Wielkiej Piramidzie. Ekipa przechodzi korytarzem prowadzącym do grobowca, który według egiptologów należał do króla Chufu, faraona, który „być może” zlecił budowę piramid. Przewodnik potwierdza, że piramida ma około 4500 lat. Jimmy pyta, jaki procent jej wnętrza już zobaczyli. Przewodnik odpowiada, że możemy nigdy tego nie wiedzieć, a Jimmy uznaje to za najlepszą możliwą odpowiedź.
W Wielkiej Galerii i w Komnacie Króla przewodnicy konsekwentnie zastrzegają swoje słowa. Na pytanie, czy to było miejsce ostatniego spoczynku króla, pada odpowiedź: „o ile nam wiadomo, tak”. Komnata mogła zawierać zmumifikowane ciało władcy i „wierzymy”, że tu go pochowano. Jimmy dopytuje: „Wierzymy? To nie wiemy tego?”. Przewodnik mówi wtedy, że jego zdaniem gdzieś w piramidzie jest jeszcze jedna, nieodkryta komnata i to tam może znajdować się ciało króla. Jimmy ogłasza, że w tym filmie chcą ją znaleźć, bo zamierzają przeszukać wszystko, od dziesiątek metrów pod piramidami po najwyższy punkt największej starożytnej piramidy na Ziemi.
Bazą wyprawy jest obóz z namiotami, z którego widać oświetlone na potrzeby filmu piramidy. Jimmy żartuje, że to „najdroższa lampka nocna na świecie”. Pobudka zaplanowana jest na piątą rano.
Piramida Chefrena: magazyn narzędzi i podpis „odkrywcy”
Drugim celem jest Piramida Chefrena. Według przewodnika to dzięki niej wiadomo, jak wyglądała zewnętrzna obudowa wszystkich piramid, bo na jej szczycie częściowo się zachowała. Jimmy rzuca, że to „po tym, jak zbudowali je kosmici”, a przewodnik od razu ucina: „Żadni kosmici”.
Rami prowadzi grupę prawie 30 metrów pod powierzchnię, do wnętrza piramidy. Jimmy podkreśla, że prawie nikt ze współczesnego świata tam nie był. Pierwsze pomieszczenie przez długi czas uważano za komnatę grobową Chefrena, dziś przechowuje się w nim rzeczy. Ktoś z ekipy tłumaczy Jimmy'emu, że piramida jest odnawiana, więc narzędzia muszą gdzieś leżeć. Rami zabiera ich potem do miejsca uznawanego za właściwe miejsce spoczynku Chefrena, z ogromnym sufitem.
Na ścianie widnieje graffiti z datą. To podpis człowieka, który odkrył grobowiec. Przewodnik zaznacza jednak: „Twierdzi, że odkrył ten grobowiec”. Jimmy pyta, czy położenie się w miejscu pochówku byłoby brakiem szacunku. Odpowiedź brzmi, że bardziej niż o szacunek martwiłby się o klątwę. Jimmy rezygnuje i ekipa wychodzi. Narrator przyznaje, że grobowiec króla nie odpowiedział na ich pytania.
Grobowiec Ozyrysa: brak tlenu, woda i ciasny szyb
Następnie ekipa schodzi do miejsca opisanego jako grobowiec boga Ozyrysa, „portal do podziemnego świata” głęboko pod piramidami, do którego dotarło niewielu ludzi. Prowadzi do niego bardzo wysoka drabina, a upadek z niej, jak potwierdza przewodnik, oznaczałby pewną śmierć. Po drodze natrafiają na szczątki człowieka sprzed około 3000 lat. Jimmy ze zgrozą orientuje się, że trzyma w ręku fragment czaszki.
Przewodnicy uprzedzają, że na dole istnieje ryzyko utraty przytomności z powodu braku tlenu. Chandler wchodzi do wody i od razu mówi, że powietrze jest bardzo rzadkie. W centrum komnaty stoi sarkofag Ozyrysa, „rzekomo” brama do podziemi. Ktoś namawia Chandlera, żeby „spróbował wejść”, ale ten odmawia.
W prawym górnym rogu komnaty jest szyb, o którym przewodnik mówi, że prowadzi „nikt nie wie dokąd”. Mimo ostrzeżeń, że to nierozsądne, wchodzi do niego Karl. Relacjonuje, że tunel skręca i robi się coraz węższy, aż w końcu utyka i ma „może centymetr luzu”. Ekipa przebywa już dłużej, niż pozwala bezpieczny limit tlenu, więc wszyscy wycofują się możliwie szybko. Szyb pozostaje niezbadany.
Piramida Mykerinosa z dyrektorem płaskowyżu
Po krótkiej przejażdżce na wielbłądach (jeden z uczestników mówi, że wielbłąd już go kiedyś ugryzł) dołącza dyrektor całego płaskowyżu Gizy, Ashraf. Oprowadza ich po trzeciej piramidzie, Piramidzie Mykerinosa (Menkaure). Pokazuje u podstawy resztki granitowej okładziny sprzed 4600 lat i ilustrację, jak budowla prawdopodobnie wyglądała dawniej. Nolan dostaje zgodę na wspinaczkę po piramidzie, „coś, co normalnie jest nielegalne”. Jimmy prosi dyrektora, żeby zaczął na Nolana krzyczeć, a Nolan, przekonany, że zaraz zostanie aresztowany, schodzi, zanim wychodzi na jaw, że to żart.
W środku szyb prowadzi ponad 30 metrów pod ziemię do komnaty, którą narrator przedstawia jako pierwszą w historii starożytnego Egiptu z dekoracyjnymi rzeźbieniami. Dyrektor wyjaśnia, że to dekoracja w formie fałszywych drzwi i że poza tym jednym przypadkiem nie ma dekoracji wewnątrz piramid „od Pierwszej Dynastii”. Datuje ją na 4600 lat.
Dalej jest przedsionek. Jimmy pyta, co znajduje się w odchodzącym od niego tunelu. Dyrektor odpowiada, że nic. Jimmy dopytuje, skąd to wie, skoro tam nie był. Dyrektor odpowiada, że widzi to stąd, bo to tylko tunel, i dodaje: „Zawsze bądź sceptyczny”. Ostatni opadający szyb prowadzi do komnaty królewskiej ze sklepionym sufitem, który ma odciążać ciężar konstrukcji. Na pytanie, skąd budowniczowie wiedzieli o tym tysiące lat temu, dyrektor odpowiada: „Jeśli możesz zbudować piramidę, możesz zbudować wszystko”.
Przy wyjściu Jimmy pyta o trzy małe piramidy obok. Według dyrektora to grobowce trzech królowych, żon Mykerinosa. Na koniec Jimmy pyta go wprost, czy piramid nie zbudowali kosmici. Dyrektor reaguje emocjonalnie: w Egipcie są 124 piramidy, więc za każdym razem musiałby „dzwonić po kosmitów”, żeby zbudowali mu następną, a to niemożliwe. Budowali je Egipcjanie.
Sfinks i internetowa legenda o złocie
Pod Sfinksem przewodnikiem jest dr Zahi Hawass, którego Jimmy przedstawia jako człowieka, który „praktycznie odkrył tu wszystko”. Jimmy czytał w internecie, że pod Sfinksem jest świątynia pełna złota, i chce sprawdzić, kto ma rację: Zahi czy teorie spiskowe. Hawass pokazuje mu wejście do wnętrza posągu. Jimmy wchodzi i widzi tylko pustą dziurę. Na prośbę Hawassa wygłasza „oświadczenie”, że wewnątrz Sfinksa nic nie ma.
Hawass proponuje, żeby Jimmy zostawił tam wiadomość dla przyszłości, i ocenia, że papier może tam przetrwać tysiące lat. Jimmy zakopuje list razem ze złotą figurką z własnej linii zabawek i żartuje, że teorie spiskowe w końcu miały rację, bo teraz Sfinks faktycznie zawiera złoto. W tym czasie reszta ekipy, za zgodą egipskiego wojska i rządu, lata helikopterami nad płaskowyżem.
Grobowiec Iymery'ego: codzienne życie zamiast faraonów
Rami prowadzi grupę do grobowca Iymery'ego, do którego, jak mówi, wejście jest „całkowicie nielegalne”. Najważniejsza zasada brzmi: nie dotykać ścian. Nolan dostaje osobne ostrzeżenie. Grobowiec należał do najwyższego kapłana tamtych czasów, „coś jak ówczesny papież”. Zakaz wstępu wynika z tego, że barwne malowidła przetrwały 4600 lat i nie mogą zostać uszkodzone.
Rami tłumaczy, że takie grobowce zawierają czasem więcej informacji niż same piramidy, bo pokazują codzienne życie Egipcjan. Według niego to właśnie tutaj ustalono, jak starożytni Egipcjanie robili wino: malowidła przedstawiają cały proces, od deptania winogron po butelkowanie. Jimmy nazywa to „filmem na YouTube sprzed 5000 lat”, a Rami „poradnikiem”. Kolejne sceny pokazują zwykłych Egipcjan składających kapłanowi ofiary, ta i henket, czyli chleb i piwo.
Grobowce robotników i szkielety z obciążonymi kręgosłupami
Czwartego dnia, gdy do końca zostają 22 godziny, ekipa jedzie z dr. Hawassem do grobowców budowniczych piramid i dołącza do trwających wykopalisk. Według Hawassa pochowano tu ludzi, którzy zbudowali piramidy ponad 4600 lat temu. W odróżnieniu od innych grobowców nie ma tu pięknych malowideł, bo, jak mówi, „ci ludzie byli biedni”. Pada imię jednego z pochowanych, zapisane w transkrypcji jako Nefertheith.
Jimmy uprzedza zarzut widzów: to, że napisy na ścianie mówią o pochówku budowniczych, nie znaczy jeszcze, że to prawda. Sam tak myślał, dopóki nie zobaczył czaszki w ziemi. Pyta Hawassa wprost, czy jej nie podłożył, bo ludzie będą to podważać. Hawass zaprzecza: to miejsce, w którym znaleziono szkielet sprzed 4600 lat, i niczego nie ruszano. Jimmy dostaje pozwolenie, żeby samemu go odkopać.
Odsłonięty kręgosłup jest dla Hawassa kluczowy. Wszystkie znalezione tu szkielety, zarówno mężczyzn, jak i kobiet, miały mieć ślady obciążeń pleców. Jimmy zgaduje, że to od przenoszenia dwutonowych bloków, a Hawass potwierdza. Jimmy podsumowuje, że właśnie dlatego Hawass powtarza, iż piramid nie zbudowali kosmici: ciała robotników leżą tutaj.
Najgłębszy punkt Wielkiej Piramidy: komora-pułapka
Ostatnia noc należy do Wielkiej Piramidy. Zanim ekipa wejdzie na górę, przewodnik proponuje zejście do najniższego punktu, dziesiątki metrów poniżej wierzchołka. Na pytanie, po co schodzić do 100-metrowego tunelu, odpowiada, że Jimmy prosił o rzeczy, których nikt inny nie robi. Wyjaśnia też, dlaczego faraonowie nie zbudowali wygodnych schodów: chcieli chronić swoje mumie i skarby, i „o to chodzi w piramidach”.
Zejście wąskim korytarzem trwa prawie godzinę. Członek ekipy mierzący 1,95 m przeklina swój wzrost, ktoś skarży się na kolana, ktoś czuje się „jak zakopany żywcem”. Na dole kręci im się w głowach. Docierają do ogromnej komory, w której przy jej odkryciu nic nie znaleziono. Przewodnik nazywa ją pułapką.
Jimmy wyciąga z tego wniosek. Skoro budowniczowie stworzyli komorę-pułapkę, to może Komnata Króla też jest pułapką. Wtedy ciało Chufu mogłoby wciąż leżeć gdzieś w piramidzie, co w jego ocenie dowodziłoby, że piramidy były grobowcami królów. Komora mieści też najgłębszy punkt piramidy i Jimmy z satysfakcją ogłasza, że w nim stanął.
Ukryte komnaty nad Komnatą Króla i graffiti robotników
Na górę może wejść tylko pięć osób. O tym, kto zostaje, decyduje gra w kamień, papier, nożyce. Przegrywa Nolan. Grupa wraca korytarzem, którym pierwszego dnia szła do Komnaty Króla, ale tym razem wspina się wyżej, do komnat nad nią. Według narratora w ciągu ostatnich 5000 lat było tu mniej niż 50 osób, o których wiadomo. Droga prowadzi po drabinach i przez kolejne wąskie przejścia. Jimmy przyznaje, że myślał, że będzie łatwiej.
Przewodnik wyjaśnia, że pod nimi są dwie komnaty, ale najważniejsze są trzecia, czwarta i piąta. W najwyższej grupę atakują nietoperze, a zostały im około dwie minuty. Wtedy Hawass przywołuje Jimmy'ego do napisu na kamieniu. To nazwa jednej z ekip, które budowały piramidy. Hawass odczytuje ją tak: „Heber” to zespół, „Simsu” to przyjaciele, a w kartuszu widnieje imię Chufu. Całość oznacza „grupę przyjaciół Chufu” i według niego została zapisana 4600 lat temu.
Werdykt: „To my budowaliśmy”
Jimmy podsumowuje, że dowiedzieli się o pochodzeniu piramid tyle, ile się dało, a egiptolodzy pokazali najlepsze dowody, jakie mogli znaleźć. Wymienia grobowce robotników, szkielety ze śladami ciężkiej pracy fizycznej i pustą przestrzeń pod Sfinksem, gdzie nie było żadnych skarbów ani „obcych”. Najmocniejszym argumentem jest dla niego graffiti robotników. Mówi, że dla badaczy jest ono gwoździem do trumny dla każdego, kto wątpi, że starożytni Egipcjanie zbudowali piramidy jako grobowce dla faraonów. Hawass zamyka sprawę jednym zdaniem: Egipcjanie, „to my budowaliśmy”.
Drugie pytanie postawione na początku, o nieodkrytą komnatę z ciałem Chufu, zostaje bez odpowiedzi. Ekipa jej nie znalazła. Szyb w grobowcu Ozyrysa, w którym utknął Karl, również pozostał niezbadany. Jimmy kończy przyznaniem, że nie wie, dlaczego Egipt pozwolił im na to wszystko, i podziękowaniem dla tego kraju.
Jakimś cudem otrzymałem nieograniczony dostęp do wszystkich Wielkich Piramid Egiptu!
To najwspanialsza rzecz, jaką widziałem.
Będziemy schodzić do grobowców starożytnych faraonów, miejsc, do których dosłownie nie wolno wchodzić, bo są niesamowicie niebezpieczne.
Co jeśli spadniemy? Na pewno zginiesz.
Będziemy nawet pływać do tajemniczego podziemnego grobowca pod piramidami. O mój Boże!
Mamy tylko 100 godzin na eksplorację i zaczynamy właśnie teraz!
Chodźcie za mną, chłopaki! Zaraz będzie zabawa. To jest tak piękne.
Ktoś 4500 lat temu umieścił ten kamień dokładnie tutaj. Zgadza się. Ta piramida ma około 4500 lat.
Korytarz, w którym jesteśmy, prowadzi do grobowca, który według egiptologów należał do króla Chufu. Faraona, który być może zlecił budowę piramid.
To pomieszczenie nazywa się Wielka Galeria.
Jaki procent tej piramidy myślisz, że zobaczyliśmy? Możemy nigdy nie poznać odpowiedzi na to pytanie. To była najlepsza odpowiedź.
To pomieszczenie było ostatnim miejscem spoczynku króla. O ile nam wiadomo, tak. Zróbmy to.
O cholera! Chłopaki! Co to jest?
4600 lat temu ta komnata mogła zawierać zmumifikowane ciało króla. Tutaj został pochowany faraon. To, jak wierzymy, jest jego ostateczne miejsce spoczynku.
Wierzymy? To nie wiemy tego? Myślę, że gdzieś w tej piramidzie znajduje się jeszcze jedna komnata, której jeszcze nie odkryliśmy, i to tam może znajdować się ciało króla.
Wiecie co? W tym filmie chcemy ją znaleźć, ponieważ będziemy eksplorować od dziesiątek metrów pod piramidami aż po najwyższy punkt największej starożytnej piramidy na Ziemi.
To było niesamowite! Zanim pójdziemy eksplorować inne gigantyczne piramidy, chcę wam pokazać bazę.
Tak! Ale to fajne. Mamy stół, kilka namiotów do spania i…
Okej. Nawet przynieśliśmy światła, żebyście mogli zobaczyć piramidy z obozu. To musi być najdroższa lampka nocna na świecie.
To piramida, którą będziemy jutro eksplorować. Chcę zacząć o 5 rano. Niech wszyscy się wyśpią.
Te piramidy były tak zaawansowane technologicznie jak na swoje czasy, że niektórzy przypisują ich budowę cywilizacji sprzed Egipcjan, a inni wskazują na jeszcze bardziej szalone teorie, jak np. kosmici. Ale egiptolodzy są pewni, że zostały one zbudowane przez pierwszych Egipcjan jako grobowce dla ich królów. A do końca tego filmu dowiemy się, która z tych teorii jest prawdziwa.
Mam nadzieję, że jesteście gotowi na eksplorację kolejnej piramidy: Piramidy Chefrena.
Co jest wyjątkowego w tym kolosie? Dzięki tej piramidzie wiemy, jak wyglądała zewnętrzna obudowa każdej z nich. Właśnie tak kiedyś wyglądały piramidy. To po tym, jak zbudowali je kosmici. Żadni kosmici…
Rami poprowadził nas prawie 30 metrów pod powierzchnię ziemi, do wnętrza Piramidy Chefrena. To miejsce, w którym prawie nikt ze współczesnego świata nigdy nie był. Szczerze, nie mieliśmy pojęcia, czego się spodziewać, schodząc w dół.
Starożytni Egipcjanie mieli karton. Przez długi czas wierzyliśmy, że to była komnata grobowa króla Chefrena. A teraz przechowują tu rzeczy. Odnawiają piramidę, Jimmy. Muszą gdzieś trzymać narzędzia!
Czyli istnieje prawdziwa komnata grobowa? Tak. Rami faktycznie zabrał nas do miejsca, które uznaje się za miejsce spoczynku króla Chefrena.
Widzę ogromny sufit. Stary, jesteśmy głęboko. Jesteśmy… w ostatecznej komnacie grobowej króla Chefrena. To jest najfajniejsza rzecz, jaką widziałem.
Co do diabła, stary?! Co to jest? Czekaj. Spójrz na datę.
To graffiti to podpis gościa, który odkrył ten grobowiec. Twierdzi, że odkrył ten grobowiec, tak.
Tutaj został pochowany faraon. To jest ostatnie miejsce spoczynku króla Chefrena.
Czy to brak szacunku, jeśli się tam położę? Bardziej niż brakiem szacunku martwiłbym się… klątwą. Co robi ta klątwa? Chcesz sprawdzić? Nie. Dobra, wynośmy się, zanim zostaniemy przeklęci.
O mój Boże, ta piramida jest szalona.
Grobowiec króla nie odpowiedział na nasze pytania. Jednak portal do podziemnego świata, głęboko pod piramidami, może zawierać wszystko, czego szukaliśmy.
To jest grobowiec boga Ozyrysa, do którego niewielu… O Boże… ludzi dotarło. Co my robimy?
Tak jak myślisz, grobowiec boga podziemi znajduje się naprawdę głęboko pod ziemią.
Tylko nie to. To naprawdę prowadzi aż tam na dół. Po tobie, Karl. O mój Boże. O mój Boże.
Dlaczego on schodzi tak spokojnie? To jest wejście, Karl. Tak. Do boga podziemi!
Ale wysoka drabina. Jest naprawdę głęboko. Jakbyś spadł… Na pewno byś zginął. Tak.
Zaczyna się robić strasznie. Już mi się to nie podoba.
Byliśmy już mega wystraszeni, gdy natknęliśmy się na to. 3000-letni człowiek.
O mój Boże. Dlaczego ja to nadal trzymam? Stary, czy to część czaszki? Tak. O mój Boże.
Kiedy tam zejdziemy, będziemy tak głęboko, że istnieje ryzyko, że stracimy przytomność z powodu braku tlenu. Zgadza się.
Chandler zmierza do miejsca spoczynku Ozyrysa. Dobra, zaczynamy. Jestem w wodzie.
Od razu czuć, że powietrze jest tu naprawdę rzadkie. Czekaj, co to jest? O, tu jest jakiś kamień. To jest kamień czy wieko?
W samym centrum komnaty znajduje się sarkofag boga Ozyrysa. To tutaj podobno znajduje się brama do podziemi.
Tak. Spróbuj wejść. Do podziemi? No tak. Chrzanić to. Chrzanić. O mój Boże.
Ten sarkofag jest rzekomo portalem do podziemnego świata, a prawie żaden człowiek nigdy tu nie był.
Jak głęboko to było? Boże. Dlaczego ja tu jestem? Ja jestem YouTuberem. Co my…
Spójrz na ten prawy róg tam na górze. To jest szyb, który prowadzi… nikt nie wie dokąd.
Karl, wejdź tam. Mogę tam wejść? Nie pozwól mu. Stary, jestem przerażony. Karl, to nie jest mądre.
Jestem w tunelu w starożytnym Egipcie, w miejscu, gdzie nikt wcześniej nie był. Nikt nie jest aż tak szalony. Możesz nam wyjaśnić, co się dzieje?
Jestem w zakręcie jaskini. I robi się coraz ciaśniej. Stary, ja dosłownie właśnie teraz utknąłem w tym czymś.
Karl, tworzysz historię. Mam może centymetr luzu, stary.
Jesteśmy tu dłużej niż wynosi bezpieczny limit tlenu. Możemy wyjść? Jestem gotowy.
Więc zanim dosłownie wszyscy zginiemy i zobaczymy podziemia na własne oczy…
Więc zanim dosłownie wszyscy zginiemy i zobaczymy podziemia na własne oczy… Nie dam rady zejść elegancko, co nie?
Wydostaliśmy się jak najszybciej, bo chcę żyć wystarczająco długo, by zbadać nigdy wcześniej niewidziane szyby Wielkiej Piramidy w Gizie, do których obecnie weszło mniej osób niż poleciało w kosmos.
Podróż wielbłądem? Zróbmy to. Pogłaszcz go. On nie chce!
Ugryzł cię kiedyś wielbłąd? Tak. Co? Tak. Boli? Tak. Mówiłem.
Kolejny wielki dzień eksploracji przed nami. To jest niewiarygodne.
Wszystko OK? Nie! Ciągnij. Ciągnij. Nie mogę. Zdejmijcie mnie z tego, stary.
Stary, to wygląda niesamowicie. To jedno z najlepszych ujęć w historii. Ja na wielbłądzie przy jednej z Wielkich Piramid Egiptu. Stary, to jest szalone.
A teraz dołącza do nas dyrektor całego Płaskowyżu Gizy, by oprowadzić nas po trzeciej piramidzie na naszej liście: Piramidzie Mykerinosa.
Jeśli spojrzysz na dół, zobaczysz, że nadal zachowało się trochę granitu sprzed 4600 lat. Oto ilustracja pokazująca, jak prawdopodobnie wyglądała kiedyś. Ale teraz, prawie 5000 lat później, to wszystko, co pozostało.
To mój przyjaciel Nolan. Czy możemy wysłać go, żeby tam się rozejrzał? Tak.
Mogę zrobić coś, co normalnie jest nielegalne. Nolan, uważaj! Możesz zacząć krzyczeć na Nolana? Będzie panikować.
Nie masz zbyt wielu okazji, by wspiąć się na piramidę. Skorzystam z tej.
Na dół! Schodź już! Na dół. Zejść? Tak. Dobra. Nolan, musisz zejść. Chodź! Schodzę. Na dół, już! Szybko!
Dobra. On żartuje. Idź dalej. On żartuje. Stary. To był żart. O mój Boże. Zawał. Myślałem, że mnie aresztują czy coś.
Proszę prowadzić! Zróbmy to!
Czekaj. Skieruj kamerę tam na dół. Dlaczego jest tak ciemno? Wyłączyliśmy światło. Okej. To by wszystko wyjaśniało. Dobra, prowadź.
Początkowe zejście do piramidy sprowadziło nas szybem ponad 30 metrów pod ziemię, do pierwszej w historii starożytnego Egiptu komnaty z dekoracyjnymi rzeźbieniami.
Co to jest? Dekoracja fałszywych drzwi. Nie mieliśmy żadnych dekoracji wewnątrz piramid od Pierwszej Dynastii, z wyjątkiem tej jednej. Więc to zostało wykonane 4000/5000 lat temu? 4600 lat temu.
Kontynuując naszą podróż głębiej w piramidzie, następny szyb zaprowadził nas do… przedsionka Menkaurego! Jest tu tyle historii.
Co tam jest? Mogę ci powiedzieć, że nic. Byłeś tam? Nie. To skąd wiesz? Bo widzę stąd. Tak. Widzisz? To tylko tunel. Okej. Tak, widać to… Tak. Zawsze bądź sceptyczny.
Piramida Mykerinosa, znana ze swoich skomplikowanych korytarzy, miała jeszcze ostatni opadający szyb, który prowadził do komnaty grobowej.
Więc to jest komnata królewska i ma sklepiony sufit, aby odciążyć ciężar. I skąd oni wiedzieli o tym 5000 lat temu? Jeśli możesz zbudować piramidę, możesz zbudować wszystko. Możesz zrobić wszystko! Możesz zrobić wszystko!
Wychodząc, zacząłem się zastanawiać, dlaczego obok tej piramidy znajdują się jeszcze trzy kolejne?
Co to za trzy małe piramidy? Mykerinos miał trzy małe piramidy dla królowych. Żon. Więc Mykerinos miał trzy żony. I to są ich grobowce? Tak.
Nolan! Chodź tutaj. Nolan. O Boże. Jeśli on mógł mieć trzy partnerki, to ty możesz znaleźć jedną. Pracuję nad tym…
Znalazłem mumię. Nie prosi o pieniądze. Zawsze cię słucha. Nigdy nie mówi za dużo. To dobry wybór dla ciebie. Zaoferowałeś mi mumię? Tak…? Czego nie zrobimy, by znaleźć ci miłość.
Nasz czas z Ashrafem dobiegał końca, a zanim odszedł, chciałem usłyszeć jego opinię na ten temat.
Więc kosmici nie zbudowali piramid? Kosmici?! Proszę cię, nie łam mi serca! Mamy 124 piramidy w całym Egipcie! Za każdym razem miałbym dzwonić po kosmitów: „Chodźcie, zbudujcie mi piramidę”? To niemożliwe. Egipcjanie. Tak. To my budujemy.
Tareq! Co? Nie mów o kosmitach. To ty zacząłeś! To Egipcjanie! Jeśli możesz zbudować piramidę, możesz zrobić wszystko! Tak! Tak jest!
A przez „wszystko” mam na myśli także gigantyczną rzeźbę pół-człowieka, pół-lwa, która na pewno skrywa mnóstwo tajemnic.
A teraz jesteśmy przy Sfinksie z doktorem Zahim, człowiekiem, który praktycznie odkrył tu wszystko. Czytałem w internecie, że pod Sfinksem znajduje się świątynia pełna złota. I jestem na misji, by dowiedzieć się… kto ma rację? Doktor Zahi czy wszystkie teorie spiskowe z internetu?
Słuchaj. Tak jest. Pomóż mi! Czy to wejście? Tak. Nie wierzę, że wchodzę do Sfinksa. Chcę zobaczyć, czy ta świątynia istnieje.
Nie wiem, czy się zmieszczę. Zmieścisz. To jest niesamowite. Zobaczmy, czy jest tu ukryte złoto.
Zahi, widzę tylko pustą dziurę. W takim razie musisz złożyć oświadczenie. Oświadczenie! Dobrze. Zahi, wewnątrz Sfinksa nic nie ma. Jimmy, właśnie tworzysz historię.
A jak lepiej zapisać się w historii, niż zostawić wiadomość dla przyszłości? Jak długo myślisz, że ten papier przetrwa tutaj? Tysiące lat. Serio? Zakopiemy go.
Razem z listem mogę zakopać tego złotego Swarma? Idealnie! Jest warta 10 000 $. Serio? To dla przyszłości.
I chyba teorie spiskowe z internetu miały rację, bo teraz Sfinks faktycznie zawiera złoto, dzięki najrzadszemu Swarmowi na świecie. Ufam wam, że nie ukradniecie tego złota.
W tym momencie zacząłem się zastanawiać, co robią pozostali, aż usłyszałem ten dźwięk nad sobą. Zahi, czy słyszysz helikoptery?
Nie mogę uwierzyć, że to robimy! Jakoś chłopakom udało się przekonać egipskie wojsko i rząd, żeby pozwolili im latać helikopterami, podczas gdy Zahi i ja eksplorowaliśmy Sfinksa. To jest niesamowity dzień.
Ale najlepsza część tego całego doświadczenia dopiero przed nami. Jak pójdziemy na szczyt Wielkiej Piramidy, pokażesz rzeczy, które nigdy wcześniej nie były nagrywane. Niesamowite rzeczy. Bez spoilerów! Bro, ten filmik będzie coraz lepszy z każdą minutą.
A przed wspinaczką na szczyt piramidy, pomyśleliśmy, że najlepszym sposobem na szukanie ukrytych sekretów jest miejsce, do którego prawie nikt nie ma dostępu.
Rami, gdzie jesteśmy? Jesteśmy w grobowcu Iymery’ego, jednym z miejsc, do których wejście jest całkowicie nielegalne. Dlatego ty go otworzysz.
Zanim wejdziemy, to jest ekstremalnie ważne… Tak. …żeby nie dotykać tych ścian. Słyszysz mnie, Nolan? Głośno i wyraźnie.
Może lepiej zostań tu. Paluchy przy sobie. Nie będę dotykał ścian. Co powiedziałeś? Że jesteś dotykaczem. Dotykaczem? Hej, fajtłapo. Gotowy? Tak.
Myślałem, że widziałem już wszystko, ale nic nie mogło mnie przygotować na to, co zaraz zobaczę w tym grobowcu.
Chłopaki, chodźcie! O mój Boże. To jest piękne.
To był grobowiec najwyższego kapłana tamtych czasów, coś jak ówczesny papież. Nikt nie ma tu wstępu, ponieważ te kolory nie mogą zostać uszkodzone po przetrwaniu 4600 lat.
Ten rysunek ma 4600 lat? Dokładnie. 4600 lat. Są wszędzie.
W takich grobowcach czasami jest więcej informacji niż w piramidach. Opowiadają nam o codziennym życiu Egipcjan. To tutaj odkryliśmy, jak starożytni Egipcjanie robili wino.
Serio? Tutaj depczą winogrona. I przechodzą cały proces aż do butelkowania wina. Czyli to jak film na YouTube, ale sprzed 5000 lat. To jest poradnik „Jak to zrobić”.
Stary, to najpiękniejsza komnata, w jakiej byłem. Czekaj. Tutaj jest jeszcze więcej. Co to wszystko jest?
To zwykli starożytni Egipcjanie składający normalne ofiary, ta i henket, chleb i piwo, dla najwyższego kapłana, Iymery’ego.
Jak zareagowałby najwyższy kapłan, gdyby zaoferowano mu drugi sezon MrBeast Lab Swarms, który jest już dostępny? Myślę, że Iymery bardzo by to docenił.
Podobnie jak szum wokół drugiego sezonu MrBeast Lab Swarms, nasz czwarty dzień w Egipcie dopiero się zaczynał. Zaczynamy od wizyty w grobowcu robotników i dołączenia do aktywnych wykopalisk. Dzisiaj będzie wspaniały dzień. Pora się zabawić.
Jedyne, co może polepszyć ten moment, to Feastables. Może dla wszystkich? Można patrzeć na piramidy. To by dobrze smakowało z Feastables, prawda?
A więc, mając tylko 22 godziny do końca, pomyślałem, że zamiast wielbłądów przesiądziemy się na coś nieco szybszego.
Dobra, Jimmy, gotowy? Tak. Gaz do dechy! To jest szalone! Tak jest! Tak! To niesamowita zabawa. Niesamowite być teraz obok piramid. Czemu w ogóle jeździliśmy na wielbłądach? Czuję się jak w Indiana Jones.
Teraz jesteśmy przy grobowcu robotników. Ciekawe, czy coś znajdziemy. A kto lepiej oprowadzi nas po grobowcu robotników, jak nie doktor Zahi?
To są grobowce budowniczych piramid. Według Zahiego to miejsce, gdzie pochowano ludzi, którzy zbudowali piramidy ponad 4600 lat temu.
W wielu innych grobowcach, Jimmy, widzisz piękne malowidła. Ale ci ludzie byli biedni. To jest takie piękne. Ten człowiek nazywał się Nefertheith.
I wiem, co sobie myślicie. Tylko dlatego, że napisy na ścianie mówią, że pochowali tu ludzi, którzy budowali piramidy, nie oznacza, że to rzeczywiście prawda. I sam tak myślałem, dopóki nie zobaczyłem tego.
Czekaj. Czy to jest to, co myślę? To czaszka? Zahi, muszę cię o coś zapytać, bo ludzie będą podważać to, co zobaczyliśmy. Nie podłożyłeś tu tej czaszki?
Nie, nie, nie. To miejsce, w którym znaleźliśmy ten szkielet. Sprzed 4600 lat? Tak, tak. Niczego nie ruszaliśmy. I pozwalasz mi go odkopać? Czy to kręgosłup?
Tak. Odkryliśmy, że wszystkie szkielety, zarówno mężczyzn, jak i kobiet, miały ślady obciążeń na plecach. Okej. Czemu? Bo przenosili dwutonowe bloki? Dokładnie! Bardzo bystry facet. A wy? Tak? Nic nie mówicie!
I właśnie dlatego wciąż powtarzasz, że piramid nie zbudowali kosmici, bo ciała robotników są tu pochowane. Ale super przeżycie. Dziękuję za tę możliwość, Zahi.
A tej nocy wciąż czeka na nas niesamowita przygoda. Odkryjemy przed światem wiele sekretów po raz pierwszy. On nie żartuje. Dosłownie wejdziemy na najwyższy dostępny punkt wewnątrz Wielkiej Piramidy, gdzie w nowoczesnych czasach było mniej niż 50 osób. To może być najlepszy dzień w historii. Idealnie!
Ale zanim wejdziemy na szczyt Wielkiej Piramidy, musimy odzyskać siły w naszym obozie.
Wiecie, dlaczego was tu zebrałem? Starożytny Egipt? Coś ważniejszego. Pierwszy sezon Swarms dobiega końca. Tutaj znajdują się wszystkie istniejące Swarms. To ostatni raz, kiedy zobaczycie je w komplecie. Czy to nie jest super?
Rami, masz dzieci? Tak. Myślisz, że je polubią? Myślę, że będą nimi zachwycone do końca życia. Wybierzcie te, których brakuje wam w kolekcji, bo kiedy znikną, to na zawsze. To jest super.
Swarms możesz znaleźć w Walmart, Target i Amazon w USA oraz w sklepach z zabawkami na całym świecie. Ostatnia partia Swarms z pierwszego sezonu znika z półek, więc upewnij się, że zdobędziesz je, zanim znikną na zawsze.
Czy ktoś z was ma Hyperchrome? Zrobiliśmy tylko tysiąc z nich. Czekaj, co to jest? Okej. Karl to wziął.
A teraz to, na co wszyscy czekaliście... W końcu wejdziemy na szczyt Wielkiej Piramidy. To jest część piramidy, na którą będziemy się wspinać. Trzymajcie kciuki.
Aby upewnić się, że zbadamy całą piramidę, nasz przewodnik zasugerował, aby przed dotarciem na najwyższy punkt zrobić przystanek w najniższym punkcie, dziesiątki metrów poniżej jej wierzchołka.
Dlaczego schodzimy do 100-metrowego tunelu? Poprosiłeś o rzeczy, których nikt inny nie robi. Dlaczego faraonowie nie zbudowali schodów na szczyt? Bo chcieli chronić swoje mumie i skarby. O to chodzi w piramidach!
Piramidy sprawiają, że żałuję, że mam 1,95 m wzrostu. Tak, stary. To był głupi wybór. Patrz, jak głęboko ten tunel idzie! Nienawidzę być wysoki! Proszę, powiedz, że jesteśmy w połowie drogi. Nie. Ani trochę.
I nie kłamał. Ten tunel ciągnął się przez dziesiątki metrów. Ale po prawie godzinie zmagań w tych wąskich korytarzach...
Moje kolana. Czuję się, jakbym był zakopany żywcem.
...w końcu dotarliśmy na dół. Mogę wstać! Czy to normalne, że mam zawroty głowy? Właśnie przeszliście ponad 100 metrów. Ale mnie kolana bolą. To jest ogromne.
Kiedy po raz pierwszy to odkryliśmy, weszliśmy do tej ogromnej komory, a nic tam nie znaleźliśmy. Czemu była pusta? To pułapka. Zrobili to wszystko, żeby stworzyć pułapkową komorę? Tak. Przez co się zastanawiasz... Czy ta komora jest prawdziwa? Czy to też pułapka?
Co by oznaczało, że ciało Chufu może być wciąż gdzieś tutaj w piramidzie. Udowadniając, że piramidy zostały zbudowane jako grobowce dla królów Egiptu.
Ale ta pułapkowa komora zawierała także najgłębszy punkt całej piramidy. Będę tą osobą, która poszła najgłębiej. Jestem w najniższym punkcie piramidy!
Jestem w najniższym punkcie piramidy!
A gdy byliśmy w najniższym punkcie piramidy, czas wspiąć się na szczyt. Stąd, z najniższego punktu, ten sam długi korytarz zaprowadził nas do doktora Zahiego i zacząć naszą wspinaczkę na szczyt piramidy.
Teraz muszę wybrać pięć osób, które pójdą z nami. Tylko pięć? Pięć. Kto zostaje na dole?
Dobrze. Kamień, papier, nożyce. Teraz. Nie! Hej Nolan, miło było. Było fair.
I tak z dziwnym zbiegiem okoliczności wróciliśmy do korytarza, przez który przeszliśmy pierwszego dnia do Komory Króla. Zaczęliśmy filmik, schodząc tym tunelem, ale kończymy go w ukrytych komnatach powyżej.
W ciągu ostatnich 5000 lat mniej niż 50 osób, o których wiemy, było tutaj. Czy teraz mam mówić o lęku wysokości? Nie umiem wymyślić gorszego momentu.
I powiem wam, że wcale nie było łatwo się tutaj dostać. Szczyt tej drabiny prowadził do kolejnego małego przejścia.
Ostatnia godzina wyzwania i ruszamy na szczyt piramidy. To trudne. Dobrze, Jimmy. Dobrze. Szczerze, myślałem, że będzie łatwiej.
Co to tam jest? Teraz jesteśmy w trzeciej komnacie. Mamy dwie pod nami, ale najważniejsze to komnaty trzecia, czwarta i piąta.
Teraz komnata czwarta. Dobrze, lecimy dalej. OK. Chodźmy. Komnata numer cztery. Karl, patrz na to.
Zaraz idziemy na sam szczyt piramidy. To teraz mój ulubiony filmik. Czy nie fajnie, że Nolan nie jest tutaj? Tak, to moja ulubiona część tego wszystkiego. Ale chodźmy na szczyt. Zróbmy to.
O mój Boże. Zahi! Tak? Jak ty to zrobiłeś? Nie mam pojęcia.
I tak oto dotarliśmy do najwyższego punktu w piramidzie. Udało nam się, Chandler.
O mój Boże, jest tu tyle nietoperzy. Nie tak chciałem to skończyć! Mamy jakieś dwie minuty, a atakują nas...
Jimmy, chodź tutaj! To jedno z imion gangów, które budowały piramidy. Heber to zespół. Simsu oznacza przyjaciele. Kartusz, Chufu. Chufu. To oznacza „grupa przyjaciół/gangu Chufu” i zostało to zapisane 4600 lat temu. Dokładnie.
W czasie tego filmiku dowiedzieliśmy się, co mogliśmy o pochodzeniu piramid. A egiptolodzy pokazali nam najlepsze dowody, jakie mogli znaleźć.
Egipcjanie... Tak. ...to my budowaliśmy.
Od grobowca robotników po szkielety pochowane w pobliżu, które zostały dotknięte ciężką pracą fizyczną, po szukanie tajnych komnat i skarbów pod Sfinksem.
Nie ma tam żadnych obcych.
Dla badaczy to graffiti jest gwoździem do trumny dla każdego, kto wątpi, że starożytni Egipcjanie zbudowali te piramidy jako grobowce dla swoich faraonów.
To koniec naszej przygody. Nie wiem, dlaczego Egipt pozwolił nam to wszystko robić, ale będę za to wiecznie wdzięczny. Wielkie dzięki temu krajowi. Jesteście super.
Subskrybuj MrBeasta. To subs...
Data publikacji artykułu