Giza piramidalari ichida 100 soat: MrBeast jamoasi dafn xonalari, yer osti shaxtalari va ishchilar qabrlari orqali piramidalarni kim qurgani haqidagi savolga javob izlaydi
MrBeast ミスタービースト
Videoda MrBeast (Jimmi) va uning jamoasi Misrning Giza platosidagi piramidalarga cheklanmagan ruxsatnoma olganini aytadi. Tadqiqot uchun ularga atigi 100 soat berilgan. Bosh boshlovchi videoni bir savol atrofida quradi: piramidalarni kim qurgan? Ba'zilar ularni qadimgi Misrdan oldingi sivilizatsiyaga nisbat beradi, boshqalar o'zga sayyoraliklar haqidagi nazariyalarni ilgari suradi. Misrshunoslar esa ularni ilk misrliklar o'z fir'avnlariga maqbara sifatida qurganiga amin. Jimmi video oxirigacha qaysi nazariya to'g'ri ekanini aniqlashni va'da qiladi. Sayohat davomida jamoaga gid Rami, misrshunos Ashraf va doktor Zahi Havass hamroh bo'ladi. Zahini video "bu joydagi deyarli hamma narsani topgan odam" deb tanishtiradi.
Buyuk piramida: Katta galereya va javobsiz qolgan savol
Tadqiqot Buyuk piramida ichidan boshlanadi. Gid toshlar taxminan 4500 yil oldin qo'yilganini tasdiqlaydi. Jamoa turgan yo'lak misrshunoslar fikricha fir'avn Xeops maqbarasiga olib boradi. Video Xeopsni piramidalar qurilishini buyurgan bo'lishi mumkin bo'lgan fir'avn deb tilga oladi. Ular Katta galereya deb ataladigan xonadan o'tadi. Jimmi piramidaning necha foizini ko'rganlarini so'raydi. Gid bu savolning javobini balki hech qachon bila olmasliklarini aytadi. Jimmi buni eng yaxshi javob deb baholaydi.
Keyingi xonada, gidning aytishicha, taxminan 4600 yil oldin shohning mumiyolangan jasadi saqlangan bo'lishi mumkin. Gid "deb o'ylaymiz" iborasini ishlatadi. Jimmi nega aniq bilmasliklarini so'raganda, gid shaxsiy fikrini aytadi: piramida ichida hali topilmagan boshqa xona bor, fir'avn jasadi o'sha yerda bo'lishi mumkin. Jimmi shu yerda video maqsadini e'lon qiladi: fir'avn jasadini topish, piramidalar ostidagi yuzlab fut chuqurlikdan tortib eng katta qadimiy piramidaning eng baland nuqtasigacha tadqiq qilish.
Baza lageri va kelib chiqish haqidagi nazariyalar
Jamoa piramidalar yonida baza lageri quradi: ovqatlanish stoli, uxlash uchun chodirlar va piramidalarni lagerdan turib ko'rish uchun yoritgichlar. Jimmi yoritgichlarni hazil tariqasida tarixdagi eng qimmat tungi chiroq deb ataydi. Ish ertalab soat 5 da boshlanishi e'lon qilinadi.
Shu joyda kadr ortidagi hikoya piramidalar kelib chiqishi haqidagi uch qarashni yonma-yon qo'yadi. Hikoyaga ko'ra, piramidalar o'z davri uchun texnologik jihatdan shunchalik ilg'or bo'lganki, ba'zilar ularni Misrdan oldingi sivilizatsiyaga, boshqalar o'zga sayyoraliklarga bog'laydi. Misrshunoslarning pozitsiyasi esa qurilish fir'avnlar uchun maqbara sifatida bo'lgan degani. Video oxirigacha bu qarashlar dalillar bilan solishtiriladi.
Xefren piramidasi: qoplama, ombor va haqiqiy dafn xonasi
Ro'yxatdagi keyingi piramida Xefren piramidasidir. Gidning aytishicha, uning o'ziga xosligi shundaki, unda qolgan qoplama qismi boshqa piramidalar bir paytlar qanday ko'rinishda bo'lganini ko'rsatadi: bir vaqtlar ularning hammasi shunday ko'rinishda bo'lgan. Jamoadan biri hazillashib bularni o'zga sayyoraliklar qurganini aytadi. Gid buni darhol rad etadi.
Rami jamoani deyarli 100 fut yer ostiga, Xefren piramidasining tubiga olib tushadi. Videoga ko'ra, dunyoda bu joyda bo'lgan odamlar juda kam, shuning uchun jamoa u yerda nima kutayotganini bilmagan. Pastda ular kutilmagan manzarani ko'radi: karton qutilar va asboblar. Rami tushuntiradi: bu joy uzoq vaqt fir'avn Xefrenning dafn xonasi deb hisoblangan, hozir esa piramidani ta'mirlayotganlar uni asboblar saqlash uchun ishlatadi.
Keyin Rami ularni haqiqiy maqbaraga olib boradi. Uning aytishicha, u yerda bir paytlar Xefrenning jasadi saqlangan. Xona katta shiftli bo'lib, devorda graffiti va sana bor. Ramining tushuntirishicha, bu yozuvni maqbarani topganini da'vo qilgan kishi qoldirgan. Jamoa a'zolaridan biri sarkofag ichiga yotish hurmatsizlik bo'ladimi, deb so'raydi. Rami hurmatsizlikdan ko'ra tavqi la'natdan ko'proq xavotirlanishini aytadi va jamoa "la'natga uchramasdan" xonadan chiqadi. Hikoyada tan olinishicha, fir'avnning maqbarasi ko'p savollarga javob bermadi.
Osiris maqbarasi: yer osti dunyosi "portali"
Keyingi manzil piramidalar ostidagi Osiris xudosining maqbarasidir. Hikoyada aytilishicha, u yerda juda kam odam bo'lgan va yer osti dunyosi xudosining maqbarasi ancha chuqurlikda joylashgan. Tushish uzun narvon orqali amalga oshiriladi. Jamoa a'zolari agar yiqilib tushishsa, aniq o'lishlarini tan oladi, Karl va boshqalar qo'rquvlarini yashirmaydi.
Tushish yo'lida taxminan 3000 yillik odam qoldiqlari, jumladan bosh suyagi parchasi uchraydi. Gid shunchalik chuqurga tushishlarini aytadi va kislorod yetishmasligidan hushdan ketish xavfi borligini tasdiqlaydi. Pastda xona suvga to'la. Xonaning qoq markazida tangri Osirisning sarkofagi turadi. Aytishlaricha, bu sarkofag yer osti dunyosiga olib boruvchi portal hisoblanadi. Chendler sarkofag ichiga tushadi.
Gid o'ng tomondagi burchakda bir shaxtani ko'rsatadi va uning qayerga olib borishini hech kim bilmasligini aytadi. Jamoadagilardan biri e'tiroz bildirsa-da, Karl ichkariga kiradi. U tunnel burilib, torayib borishini va bir dyumcha bo'sh joy qolganini aytadi. Jamoa uni "tarix yaratayapsan" deb rag'batlantiradi. Lekin kislorod uchun xavfsiz vaqt chegarasi o'tib ketganidan keyin hamma iloji boricha tezroq yuqoriga chiqadi. Shaxta qayerga olib borishi videoda aniqlanmay qoladi.
Tuyalarda sayr va Menkaura piramidasi
Jimmi chiqishga shoshganini Buyuk piramidaning hali ko'rilmagan shaxtalarini o'rganish uchun tirik qolish istagi bilan izohlaydi. Hikoyaga ko'ra, u yerda kosmosga uchganlardan ham kam odam bo'lgan. Undan oldin jamoa piramidalar yonida tuyalarda sayr qiladi. Gid tuya tishlashi og'riqli ekanini aytadi, Chendler esa tuyadan tushishga qiynaladi.
Keyin Giza platosining direktori Ashraf bilan ro'yxatdagi uchinchi piramida, Menkaura piramidasi o'rganiladi. Ashraf 4600 yillik granit qoplamaning qolgan qismini va piramida asli qanday ko'rinishda bo'lgani haqidagi tasvirni ko'rsatadi. Jimmi piramida tashqi tomonidan yuqoriga chiqish odatda noqonuniy ekanini, lekin unga ruxsat berilganini aytadi va do'sti Nolanni tepaga "razvedkaga" yuboradi. Jamoa uni pastga chaqiradi, Ashraf esa hazil qilib uni qo'rqitadi.
Piramidaga dastlabki tushish jamoani yer ostidan 100 futdan chuqurroq shaxtaga olib boradi. Video bu xonani qadimgi Misr tarixida bezakli o'ymakorlikka ega birinchi xona deb tanishtiradi. Ashrafning tushuntirishicha, bu soxta eshiklar bezagi bo'lib, to'rtinchi sulola davridagi biror piramida ichida bundan boshqa bezak bo'lmagan. Uning yoshi 4600 yil deb aytiladi.
Navbatdagi shaxta Menkaura dafn etilgan joyga olib boradi. Jimmi kirish xonasi ortidagi qism haqida so'raganda, Ashraf u yerda bo'lmaganini, lekin turgan joyidan uning shunchaki tunnel ekanini ko'ra olishini aytadi. Jimmi o'zining "har doim shubha bilan qara" tamoyilini eslatadi. Hikoyaga ko'ra, Menkaura piramidasi murakkab yo'laklari bilan mashhur va so'nggi tushuvchi shaxtasi dafn xonasiga olib boradi. Ashraf shoh xonasining gumbazsimon shipi og'irlikni yengillatish uchun qurilganini tushuntiradi. Ular buni 5000 yil oldin qanday bilishgan, degan savolga u shunday javob beradi: piramida qura olsang, hamma narsani qura olasan.
Malikalar piramidalari va Ashrafning o'zga sayyoraliklar haqidagi javobi
Tashqarida Jimmi Menkaura piramidasi yonidagi uchta kichik piramida haqida so'raydi. Ashrafning aytishicha, ular malikalarga, ya'ni fir'avn xotinlariga tegishli. Bu orada Nolan ustidan hazillar qilinadi: jamoa unga "juft" sifatida mumiyani taklif qiladi.
Ashraf bilan vaqt tugashidan oldin Jimmi markaziy savolni beradi: demak, piramidalarni o'zga sayyoraliklar qurmaganmi? Ashraf qat'iy javob beradi. Uning aytishicha, Misr bo'ylab 124 ta piramida bor va har safar o'zga sayyoraliklarga qo'ng'iroq qilib, yana bitta piramida qurib berishni so'rash mumkin emas. Uning xulosasi: buni misrliklar qilgan, ular quruvchi xalq. U jamoadagi Tariqqa o'zga sayyoraliklarni boshqa tilga olmaslikni ham aytadi.
Sfinks ichida: oltinli ibodatxona afsonasi
Hikoyaning keyingi qismi yarmi odam, yarmi sher shaklidagi ulkan haykal, ya'ni Sfinksga bag'ishlangan. Jimmi internetda Sfinks ostida oltin bilan to'la ibodatxona borligi haqida o'qiganini aytadi. U doktor Zahi haqmi yoki internetdagi konspirologiya nazariyachilarimi, buni tekshirish uchun kelgan. Zahi uni Sfinksdagi tor kirish joyiga olib boradi.
Ichkarida Jimmi faqat bo'sh chuqurlikni ko'radi. Zahi undan rasmiy bayonot berishni so'raydi va Jimmi "Sfinks ichida hech narsa yo'q" deb e'lon qiladi. Keyin ular kelajak uchun xat yozib, uni yerga ko'madi. Zahining taxminicha, bu qog'oz minglab yillar saqlanadi. Jimmi xat yoniga 10 ming dollarlik oltin buyumni ham ko'madi va bu bilan hazil tariqasida "endi Sfinksda haqiqatan ham oltin bor" deydi. Shu paytda jamoaning boshqa a'zolari Misr hukumati va harbiylarini ko'ndirib, piramidalar ustida vertolyotlarda uchadi.
Iymeri qabri: 4600 yillik ranglar va kundalik hayot tasvirlari
Buyuk piramida cho'qqisiga chiqishdan oldin jamoa yana bir yopiq joyga, Iymeri qabriga boradi. Rami bu joyga odamlarning kirishi mutlaqo noqonuniy ekanini aytadi va devorlarga tegmaslik kerakligini qayta-qayta, ayniqsa Nolanga, uqtiradi.
Ichkarida Jimmi ko'rgan manzaradan hayratga tushadi. Ramining tushuntirishicha, bu o'sha davrdagi bosh ruhoniyning qabri bo'lib, u ruhoniyni o'sha davrning Papasiga o'xshatadi. Qabr yopiq turishining sababi devorlardagi ranglarning 4600 yil davomida saqlanib qolganidir. Rami bunday qabrlar ba'zan piramidalardan ham muhimroq ekanini aytadi, chunki ular qadimgi misrliklarning kundalik hayotini ko'rsatadi. Uning so'zlariga ko'ra, aynan shu yerdagi tasvirlar orqali qadimgi misrliklar sharobni qanday tayyorlagani aniqlangan: devorda uzumni bosib ezish va sharobni idishlarga quyish jarayoni aks etgan. Jimmi buni 5000 yil oldingi "qanday qilish kerak" YouTube videosiga o'xshatadi.
Boshqa devorda oddiy misrliklar ruhoniyga hadyalar keltirayotgani tasvirlangan. Rami yozuvni o'qiydi: "ta" va "henket", ya'ni non va pivo, bosh ruhoniy Iymeriga.
Ishchilar qabristoni: skeletlar dalil sifatida
To'rtinchi kuni, 22 soat qolganda, jamoa tuyalar o'rniga tezroq transportga o'tib, ishchilar qabristoniga boradi va qazishma ishlariga qo'shiladi. Doktor Zahining aytishicha, bu yerda taxminan 4600 yil oldin piramidalarni qurgan odamlar dafn etilgan. Ba'zi qabrlar chiroyli rasmlar bilan bezatilgan, lekin Zahining so'zlariga ko'ra, bu odamlar kambag'al bo'lgan. U ulardan birining ismini, Nephir Tisni, ko'rsatadi.
Jimmi bu yerda shubhali tomonni ham tilga oladi: devordagi "piramida quruvchilari shu yerda dafn etilgan" degan yozuvning o'zi ular haqiqatan shu yerda yotganini isbotlamaydi. Keyin u yerdan bosh suyagini ko'radi va tomoshabinlar so'rashini bilgani uchun Zahidan bu suyakni o'zi qo'ymaganmi, deb so'raydi. Zahi bu skelet aynan topilgan joy ekanini, uni umuman siljitmaganlarini aytadi va Jimmiga qazishga ruxsat beradi.
Jimmi bel suyagini topganda, Zahi muhim kuzatuvni aytib beradi: bu yerda topilgan barcha erkak va ayollarning bel suyaklarida og'ir bosim izlari bor. Jimmi buni ikki tonnalik bloklarni ko'tarish bilan bog'laydi va Zahi buni tasdiqlaydi. Video shu dalilni Zahining "piramidalarni o'zga sayyoraliklar qurmagan" degan doimiy pozitsiyasi bilan bog'laydi: Zahining so'zlariga ko'ra, ishchilarning jasadlari shu yerda va bu haqiqat. Jimmi bu tajribani o'zi qilgan eng ajoyib ish bo'lishi mumkin deb ataydi.
Buyuk piramidaning eng past nuqtasi: yana bir soxta xona
Final qismdan oldin jamoa baza lageriga qaytib dam oladi. Shundan keyin Buyuk piramidaga qaytiladi. Gid tepa nuqtaga chiqishdan oldin eng past joyni ham ko'rish kerakligini aytadi. Jamoa 300 futli tor tunnel bo'ylab pastga tushadi. Bo'yi 195 sm bo'lgan ishtirokchi qiynalganini aytadi. Tushish deyarli bir soatlik siqiq harakat bilan davom etadi. Ishtirokchilar tizzalari og'riyotgani, o'zlarini tiriklayin ko'milgandek his qilayotgani va boshlari aylanayotgani haqida gapiradi.
Nega oddiy zinapoya qurilmagani so'ralganda, javob shunday bo'ladi: fir'avnlar mumiyalari va xazinalarini himoya qilmoqchi bo'lgan, piramidaning maqsadi ham shu. Pastda jamoa ulkan, lekin bo'sh xonaga chiqadi. Gidning aytishicha, bu xona ilk bor topilganda ham ichida hech narsa bo'lmagan va u buni yana bir soxta xona deb ataydi.
Hikoya bundan o'z xulosasini chiqaradi: agar shunchalik mehnat bilan soxta xonalar qurilgan bo'lsa, ilgari topilgan xona ham aldamchi bo'lishi mumkin. Demak, Xeops jasadi hanuz piramida ichida yashirin bo'lishi mumkin. Video buni piramidalar haqiqatan ham fir'avnlar qabri sifatida qurilganining isboti sifatida taqdim etadi. Aldamchi xonada piramidaning eng chuqur nuqtasi ham joylashgan va Jimmi u yerga yetganini e'lon qiladi.
Eng yuqori xonalar va ishchilar guruhining yozuvi
Eng past nuqtadan o'sha uzun yo'lak jamoani doktor Zahi kutib turgan joyga olib boradi. Zahi faqat besh kishi birga chiqishi mumkinligini aytadi. Kim qolishini "tosh, qaychi, qog'oz" o'yini hal qiladi va Nolan pastda qoladi. Jamoa birinchi kunda Shoh xonasiga kirgan yo'lakka qaytadi va yuqoridagi yashirin xonalarga ko'tariladi. Video ma'lumotiga ko'ra, so'nggi 5000 yil ichida bu joyda 50 tadan kam odam bo'lgan. Ko'tarilish narvonlar va tor yo'lakchalar orqali o'tadi. Jimmi uni o'ylaganidan ancha qiyin deb ataydi, ishtirokchilardan biri esa balandlikdan qo'rqishini tan oladi.
Zahining tushuntirishicha, ular uchinchi xonada, ostlarida yana ikkita xona bor, lekin eng muhimlari uchinchi, to'rtinchi va beshinchi xonalardir. Jamoa to'rtinchi xonadan o'tib, piramida ichidagi eng yuqori nuqtaga yetadi. U yerda ko'rshapalaklar ko'p bo'lib chiqadi.
Shu yerda Zahi devordagi yozuvni ko'rsatadi va uni piramidalarni qurgan ishchilar guruhlaridan birining nomi deb izohlaydi. Uning o'qishicha, "heber" "jamoa", "simsu" "do'stlar" degani, kartushda esa Xufu nomi yozilgan. Butun ifoda "Xufu do'stlari guruhi" degan ma'noni anglatadi. Zahining aytishicha, bu yozuv 4600 yil oldin qoldirilgan.
Yakuniy xulosa: dalillar nimani ko'rsatadi
Video yakunida Jimmi kirishdagi savolga qaytadi. Uning aytishicha, sayohat davomida jamoa piramidalar kelib chiqishi haqida iloji boricha ko'p narsani o'rgandi, misrshunoslar esa eng kuchli dalillarni ko'rsatdi. Ishchilar qabristoni va skeletlardagi og'ir mehnat izlari, Sfinks ostida yashirin xona yo'qligi, ya'ni "pastda hech qanday o'zga sayyoralik yo'q"ligi, va nihoyat yuqori xonalardagi ishchilar guruhi yozuvi shu dalillar qatoriga kiradi. Videoda bu yozuv olimlar uchun piramidalarni qadimgi misrliklar qurganining eng katta isboti va ularning fir'avnlar qabri bo'lganining tasdig'i sifatida ko'rsatiladi.
Shu bilan birga, sayohat boshida qo'yilgan ayrim savollar ochiq qoladi. Xeopsning jasadi topilmadi va gidning fikricha, u hali topilmagan xonada bo'lishi mumkin. Osiris maqbarasidagi shaxta qayerga olib borishi noma'lumligicha qoldi. Buyuk piramidaning qancha qismi ko'rilgani haqidagi savolga esa gid boshidanoq javobni balki hech qachon bila olmasliklarini aytgan edi. Jimmi Misr ularga bularning barchasini qilishga qanday ruxsat berganini bilmasligini, lekin bu uchun abadiy minnatdor ekanini aytib videoni yakunlaydi.
Qandaydir yo‘l bilan men Misrning barcha buyuk piramidalariga kirish uchun cheklanmagan ruxsatnomaga ega bo‘ldim.
Yo‘q. Bu men ko‘rgan eng zo‘r narsa.
Biz qadimgi fir’avnlarning maqbaralariga kiramiz. U yerlarga kirish qattiq taqiqlangan, chunki bu juda ham xavfli.
Agar yiqilib tushsak-chi? Ha, unda aniq o‘lasan.
Biz hatto piramidalar ostidagi yashirin yer osti maqbarasiga suzib boramiz. Yo Xudoyim!
Tadqiqot uchun bizga atigi 100 soat berildi va biz hoziroq boshlaymiz.
Ortimdan, yigitlar! Zo‘r bo‘ladi! Bu juda chiroyli.
Kimdir 4500 yil oldin mana bu toshni shu yerga qo‘ygan. To‘g‘ri. Bu piramidaning yoshi taxminan 4500 yilga teng.
Biz turgan yo‘lak, misrshunoslarning fikricha, fir’avn Xeops maqbarasiga olib boradi. Aynan shu fir’avn piramidalarni qurishni buyurgan bo‘lishi mumkin.
Bu xona Katta galereya deb ataladi.
Sizningcha, biz bu piramidaning necha foizini ko‘rdik? Savolning javobini, balki, hech qachon bila olmasmiz. Bu u berishi mumkin bo‘lgan eng zo‘r javob edi.
Keyingi xona fir’avnning so‘nggi manzili edi. Biz shunday deb hisoblaymiz. Qani, ketdik.
Qoyil! Yigitlar, qarang! Bu nima o‘zi?
4600 yil oldin bu xonada shohning mumiyolangan jasadi saqlangan bo‘lishi mumkin. Fir’avn shu yerga dafn etilgan. Bu yer uning so‘nggi manzili bo‘lgan deb o‘ylaymiz.
O‘ylaymiz? Nega aniq bilmaymiz? Menimcha, bu piramidaning ichkarisida biz hali topmagan boshqa bir xona bor. Fir’avnning jasadi o‘sha yerda bo‘lishi mumkin. Biz fir’avn jasadini ushbu videoda topamiz.
Biz yuzlab fut pastlikdan, piramidalar ostidan tortib, Yerdagi eng katta qadimiy piramidaning eng baland nuqtasigacha tadqiq qilamiz.
Zo‘r bo‘ldi!
Boshqa ulkan piramidalarni o‘rganishdan oldin, sizlarga baza lagerimizni ko‘rsatmoqchiman. Ha! Bu yer yaxshi ekan.
Bizda ovqatlanish stoli, uxlash uchun bir nechta chodirlar... va... Yaxshi.
Hatto chiroqlar ham olib keldik, lagerdan turib piramidalarni ko‘rishingiz mumkin. Ehtimol, tarixdagi eng qimmat tungi chiroq shu bo‘lsa kerak.
Bu biz ertaga o‘rganadigan piramida. Ertalab soat 5 da boshlaymiz. Hamma uxlasin.
Bu piramidalar o‘z davri uchun shunchalik texnologik jihatdan ilg‘or ediki, ba’zilar ularni qadimgi Misrdan avvalgi sivilizatsiyaga tegishli deb hisoblaydi, boshqalar esa o‘zga sayyoraliklar kabi yanada aqlbovar qilmas nazariyalarni ilgari suradi.
Ammo misrshunoslar ularning ilk misrliklar tomonidan o‘z fir’avnlari uchun maqbara sifatida qurilganiga aminlar. Video oxiriga kelib, biz bu nazariyalardan qay biri to‘g‘ri ekanini aniqlaymiz.
Yaxshi, yigitlar, umid qilamanki, ro‘yxatimizdagi keyingi piramidani o‘rganishga tayyorsiz. Xefren piramidasi.
Bu dahshatning nimasi o‘ziga xos? Bu piramida orqali qolgan piramidalarning qoplamasi qanday ko‘rinishda bo‘lganini bilib olamiz. Bir paytlar ularning hammasi shunday ko‘rinishda bo‘lgan.
Menimcha, bularni o‘zga sayyoraliklar qurgan. Hech qanday o‘zga sayyoraliklar yo‘q.
Rami bizni deyarli 100 fut yer ostiga, Xefren piramidasining tubiga olib tushdi. Bu dunyoda deyarli hech kim bu joyda bo‘lmagan ekan. Shuning uchun, rostini aytsam, u yerga tushayotganda nimalar bo‘lishini bilmas edik.
Qadimgi misrliklarda karton bo‘lgan ekan.
Biz uzoq vaqt davomida bu yerni fir’avn Xefrenning dafn xonasi deb hisoblaganmiz. Endi esa bu yerdan narsalarni saqlash uchun foydalanayapsiz. Axir piramidani ta’mirlashyapti, Jimmi. Ularga asboblar kerak-ku.
Demak, haqiqiy dafn xonasi bor. Ha. Rami bizni haqiqiy maqbaraga olib bordi. Aytishicha, u yerda bir paytlar fir’avn Xefrenning jasadi saqlangan.
Katta shiftni ko‘rayapman. Vov, og‘ayni, biz piramidaning ichkarisidamiz. Mana, yetib keldik. Fir’avn Xefrenning so‘nggi dafn xonasi. Yo‘q. Bu men ko‘rgan eng zo‘r joy.
Nima balo, og‘ayni? Bu nima? Shoshma. Sanaga qara. Graffiti. Mana bu odam shu maqbarani topgan. U bu maqbarani topganini da’vo qiladi. Ha.
Fir’avn shu yerga dafn etilgan. Bu fir’avn Xefrenning so‘nggi manzili.
U yerda yotish hurmatsizlikmi? Men hurmatsizlikdan ko‘ra ko‘proq tavqi la’natdan xavotirlangan bo‘lardim. Tavqi la’nat senga nima qiladi? Sinab ko‘rmoqchimisan? Yo‘q. Yaxshi, tavqi la’natga uchramasimizdan oldin bu yerdan ketaylik.
Yo Xudoyim! Bu piramida naqadar hayratlanarli!
Fir’avnning maqbarasi ko‘p savollarimizga javob bermadi. Biroq yer osti dunyosiga olib boruvchi portal... piramidalar ostida biz izlagan hamma narsa bo‘lishi mumkin edi.
Bu xudo Osirisning maqbarasi, u yerda juda kam... Yo Xudo! ...odamlar bo‘lgan. Biz nima qilayapmiz?
Taxmin qilib turganingizdek, yer osti dunyosi xudosining maqbarasi ancha chuqurlikda joylashgan.
Yo‘q, jin ursin. U rostan ham pastgacha tushib ketadi. Pastga tush. Yo Xudo. Ey Xudoyim.
Nega u shunchalar beparvo pastga tushayapti? Bu kirish joyi, Karl. Ha. Yer osti dunyosi xudosiga!
Bu uzun narvon. U chindan ham juda chuqur. Agar yiqilsang... Aniq o‘lasan. Ha.
Ancha qo‘rqinchli bo‘lib borayapti. Bu menga yoqmayapti. Biz yetarlicha qo‘rqmagan edik, keyin esa...
Qariyb 3000 yillik... Odam... Yo Xudo. Nega haliyam buni ushlab turibman? Bu bosh suyagining bir parchasimi? Albatta bosh suyagi? To‘g‘ri. Yo Xudo!
Pastga tushganimizda, biz shunchalik chuqurda bo‘lamizki, kislorod yetishmasligidan hushimizni yo‘qotishimiz mumkin. To‘g‘ri.
Chendler Osirisning so‘nggi manziliga ketayapti. Yaxshi, ketdik. Men suvdaman.
Aytish mumkinki, bu yerda havo ancha kam. Shoshma, bu nima? Bu yerda tosh bor. Toshmi yoki qopqoq?
Xonaning qoq markazida tangri Osirisning sarkofagi joylashgan. Aytishlaricha, mana shu yerda yer osti dunyosiga kirish eshigi bor.
Ha. Xo‘sh, kirib ko‘r. Yer osti dunyosigami? Ha. Qo‘y uni, bo‘lgancha bo‘lar! Qani. Yo Xudo!
Aytishlaricha, bu sarkofag yer osti dunyosiga olib boruvchi portal sanaladi. Va deyarli hech bir inson bu yerda avval bo‘lmagan.
Sen qanchalik chuqurdasan? Yo Xudoyim! Nega men bu yerdaman? Nega? Men yutuberman! Biz nima...
O‘ng tomondagi burchakka qara. Bu shaxta qayerga olib borishini hech kim bilmaydi. Karl, u yerga chiq. Chiqsam bo‘ladimi? Jimmi, unga ruxsat berma. Juda qo‘rqayapman, og‘ayni. Karl, bu aqlli ish emas.
Og‘ayni, men hozir qadimgi Misrdagi tunneldaman, u yerda avval hech kim bo‘lmagan. Hech kim bunchalar aqldan ozgan emas. Nima bo‘layotganini bizga tushuntirib bera olasanmi?
Men g‘orning burilishidaman... va u torayib borayapti.
Og‘ayni, men chin ma’noda bu narsaga rostakamiga tiqilib qolgandekman. Karl, sen tarix yaratayapsan! Menda bir dyumcha bo‘sh joy qoldi. Kislorod uchun xavfsiz chegaradan ko‘proq vaqt o‘tdi. Chiqa qolaylik. Men tayyorman.
Shunday qilib, biz hammamiz o‘lib, yer osti dunyosini ko‘rishimizdan oldin... Buni chiroyli qilib bajarishning iloji yo‘q, shundaymi? Biz u yerdan iloji boricha tezroq chiqib ketdik. Chunki men Gizadagi buyuk piramidaning hali ko‘rilmagan shaxtalarini o‘rganish uchun yetarlicha uzoq yashashni xohlar edim. U yerda qariyb kosmosga uchganlardan ham kamroq odam bo‘lgan.
Kim men bilan tuyada sayr qilishni xohlaydi? Ketdik! Sila uni, sila. U xohlamayapti. Seni hech tuya tishlaganmi? Ha. Nima? Ha. Og‘ritadimi? Ha. O! Men senga aytgan edim.
Oldinda yana bir katta tadqiqot kuni. Bu aql bovar qilmas. Chendler, yaxshimisan? O! Yordam bering! Tort uni, tort! Qo‘limdan kelmayapti! Meni bu narsadan tushiring.
Juda zo‘r ko‘rinayapti. Ehtimol, bu eng zo‘r kadrlardan biridir. Misrning buyuk piramidalari yonida tuyada o‘tayapman. Jimmi, bu mutlaqo telbalik.
Endi butun Giza platosining direktori ro‘yxatimizdagi uchinchi piramida, Menkaura piramidasida bizga qo‘shilmoqda. Pastga qarasangiz, 4600 yil avvalgi granitning bir qismini hali ham ko‘rasiz. Mana ularning fikricha, u qanday ko‘rinishda bo‘lganligining tasviri. Endi esa 5000 yil o‘tib mana shugina qolgan.
Bu mening do‘stim Nolan. Uni tepaga razvedkaga yuborsak bo‘ladimi? Ha. Men noqonuniy bo‘lgan ishni qilishga ruxsat oldim. Nolan, ehtiyot bo‘l! Nolanga baqirishni boshlasak bo‘ladimi? U qo‘rqib ketadi. Bu yerga chiqish imkoniyati kamdan-kam bo‘ladi. Lekin men bundan foydalanmoqchiman.
Pastga! Pastga! Tush! Pastga! Pastga? Ha, pastga. Yaxshi. Yaxshi, Nolan. Yetar. Pastga tushishing kerak. Qani. Qani! Ha, tushayapman. Pastga! Tush! Tush! Yallah! Hoy, u hazillashayapti. Davom et. U hazillashayapti.
Og‘ayni! Bu hazil edi. Yo Xudoyim. Sen meni qo‘rqitding. Yo Parvardigor, men qamalib qolaman deb o‘yladim.
Yo‘l ko‘rsating, janob. Ketdik! Qoyil! Shoshma, shoshma. Kamerani u yoqqa qarat. Nega u yer qorong‘i? Biz chiroqni o‘chirdik. Ha, mayli. Unda hammasi tushunarli. Yaxshi, yo‘l ko‘rsating.
Piramidaga dastlabki tushish bizni yer ostidan 100 futdan oshiqroq chuqurlikdagi shaxtaga, qadimgi Misr tarixidagi birinchi bezakli o‘ymakorlikka ega bo‘lgan xonaga olib bordi.
Bu nima? Soxta eshiklar bezagi. To‘rtinchi sulola davridagi birorta piramida ichida albatta bundan tashqari hech qanday bezak yo‘q edi. Demak, bu to‘rt-besh ming yil oldin qilinganmi? 4600 yil oldin.
Sayohatimizni piramidaning chuqurroq qismida davom ettirar ekanmiz, navbatdagi shaxta bizni Menkauraning so‘nggi manziliga olib keldi. Kirish xonasi. Bu yerda shuncha tarix bor.
U xonada nima bor? Ayta olmayman. Siz u yerda bo‘lganmisiz? Yo‘q. Unda u yerda hech narsa yo‘qligini qayerdan bilasiz? Chunki men bu yerdan ko‘ra olaman. Ha. Ko‘rayapsizmi? Bu shunchaki tunnel. Mayli. Ko‘rdim. Ha. Har doim shubha bilan qara.
Menkaura piramidasi o‘zining murakkab yo‘laklari bilan mashhur bo‘lib, so‘nggi tushuvchi shaxtasi dafn xonasiga olib boradi. Bu — shohning xonasi, uning gumbazsimon shipi og‘irlikni yengillatish uchun qurilgan.
Ular buni 5000 yil avval qanday bilishgan? Agar piramida qura olsang, hamma narsani qura olasan. Sen hamma narsani qila olasan! Ha, hamma narsani!
Tashqariga chiqayotib, o‘ylab qoldim. Nega bu piramidaning yonida yana uchta piramida bor? Bu uchta kichik piramida nima uchun? Menkauraning uchta kichik piramidasi bor — ular malikalarga, xotinlariga tegishli. Demak, Menkauraning uchta xotini bo‘lgan. Bu ularning qabrlari ekan-a? Ha.
Nolan! Bu yoqqa kel, Nolan! Yo Xudo. Agar uning uchta xotini bo‘lsa, sen hech bo‘lmasa bittasini topgin. Buning ustida ishlanyapti. Men bir mumiyani topdim. U pul so‘ramaydi. U doim seni tinglaydi. Hech qachon ortiqcha gapirmaydi. Senga juda mos tanlov. Siz menga mumiyani taklif qilyapsizmi? Ha... Senga juft topish uchun nimalar qilmaymiz-a.
Bizning Ashraf bilan vaqtimiz tugab borardi. U ketishidan oldin, bu haqda uning fikrini bilmoqchi edim.
Demak, piramidalarni o‘zga sayyoraliklar qurmagan. O‘zga sayyoraliklar?! Iltimos, yuragimni ezma! Bizda butun Misr bo‘ylab 124 ta piramida bor! Har safar men o‘zga sayyoraliklarga qo‘ng‘iroq qilamanmi? «Men uchun yana bir piramida quringlar», deymanmi? Bu mumkin emas. Buni misrliklar qilgan. Ha, biz quruvchimiz.
Tariq! Ha? O‘zga sayyoraliklarni yana tilga olma! Sen aytding-ku! Buni misrliklar qurgan. Agar piramida qura olsang, sen hamma narsani qila olasan! Ha! Ketdik!
Va «hamma narsa» deganda, ular yarmi inson, yarmi sher bo‘lgan ulkan haykalni ham nazarda tutishgan ko‘rinadi. Uning ichida albatta sirlar yashiringan.
Va hozir biz Sfinks oldidamiz. Biz bilan birga doktor Zahi bor — bu joydagi deyarli hamma narsani topgan odam. Internetda o‘qidim, aytishlaricha, Sfinks ostida oltin bilan to‘la ibodatxona bor emish. Men esa bu haqiqatni aniqlash uchun keldim: doktor Zahi haqmi yoki internetdagi konspirologiya nazariyachilarmi?
Mayli, tinglang meni. Ha, janob. Yordamlashvor! Bu kirish joyimi? Ha. Ishonolmayapman — men Sfinks ichiga kirmoqdaman. O‘sha ibodatxona haqiqiymi, ko‘rmoqchiman. Bilmayman, sig‘amanmi yo‘qmi. Sig‘asan. Voy! Juda ajoyib. Xo‘sh, ko‘raylik-chi, yashirin oltin bormi.
Zahi, bu yerda faqat bo‘sh chuqurlikni ko‘ryapman. Unda hoziroq bayonot berishing kerak. Bayonot kerak! Mayli. Zahi, Sfinks ichida hech narsa yo‘q. Jimmi, sen tarix yaratayapsan.
Tarix yaratishning bundan ham yaxshiroq yo‘li yo‘q — kelajak uchun xabar qoldirish! Bu qog‘oz necha yil saqlanib turadi, deb o‘ylaysiz? Minglab yillar. Rostdanmi? Uni hozir ko‘mamiz.
Xat bilan birga shu oltin Swarm’ni ham ko‘msam bo‘ladimi? Ajoyib! Bu 10 ming dollarlik oltin. Rostdanmi? Bu kelajak uchun. Voy.
Demak, internetdagi fitna nazariyalari to‘g‘ri ekan, endi Sfinksda oltin bor, butun dunyodagi eng noyob Swarm tufayli. Yigitlar, bu oltinni o‘g‘irlamaysizlar deb ishonayapman.
Endi esa, o‘ylayapman, qolgan yigitlar nima qilayapti ekan deb... to birdan tepamdan shovqin eshitdim.
...to birdan tepamdan shovqin eshitdim. Zahi, vertolyot tovushlarini eshityapsizmi?
Ishonolmayman, buni rostan qilayapmiz! Yigitlar qandaydir qilib Misr hukumati va harbiylarini ko‘ndirgan, ularga vertolyotlarda uchishga ruxsat berishgan. Biz esa shu paytda Sfinksni o‘rganayapmiz. Bu ajoyib kun.
Ammo bu sayohatning eng hayratlanarli qismi hali oldinda. Buyuk piramidaning tepasiga chiqqaningda, sen ilgari hech kimga ko‘rsatmagan narsalarni kameraga olasan. Ajoyib narsalar.
Hech qanday spoyler yo‘q! Og‘ayni, bu video borgan sari yanada zo‘r bo‘lib boradi.
Piramidaning tepasiga chiqishdan oldin biz o‘yladikki, yashirin sirlarga to‘la yana bir joyni ko‘rish kerak. Bu joyga deyarli hech kim kira olmaydi.
Rami, biz qayerdamiz? Biz Iymeryning qabri oldidamiz. Bu joyga odamlar kirishi mutlaqo noqonuniy. Shuning uchun sen eshikni ochasan.
Ichkariga kirmasdan oldin, bu juda, juda muhim... Ha. Bu devorlarga tegmang. Eshityapsanmi, Nolan? Aniq eshitildi.
Sen tashqarida qolganing ma’qul, ehtimol. Balki sen... Men devorga tegmayman. Sen devorning oshig‘isan. Devorning oshig‘i? Qo‘lidan ish kelmaydigan.
Tayyormisizlar? Ha.
Men hammasini ko‘rganman deb o‘ylagandim, lekin bu qabrdagi manzara meni butunlay hayratda qoldirdi.
Yigitlar, bu yoqqa kelinglar! Voy, Xudoyim! Bu juda go‘zal.
Bu o‘sha davrdagi bosh ruhoniyning qabri. Xuddi o‘sha davrning Papasiga o‘xshaydi. Bu yerga hech kim kira olmaydi, chunki bu ranglar 4600 yil davomida saqlanib qolgan.
Bu rasm 4600 yillikmi? To‘g‘ri, 4600 yillik. Hammasi shu yerda!
Shunday qabrlar biz uchun ba’zan piramidalardan ham muhimroq. Ular qadimgi misrliklarning kundalik hayotini tushuntirib beradi. Mana shu joyda biz qadimgi misrliklar sharobni qanday tayyorlaganini bilib olganmiz.
Rostdanmi? Mana, ular uzumni bosib chiqishyapti. So‘ngra sharobni shishalash jarayoni aks etgan.
Demak, bu xuddi YouTube videosi, lekin 5000 yil avvalgi. Bu — “qanday qilish kerak” videosi.
Do‘stim, bu men ko‘rgan eng go‘zal xona. To‘xta, Karl. Bu tomonda ham narsa bor. Voy! Bu hammasi nima?
Bu oddiy qadimgi misrliklar — ular ruhoniyga hadyalar keltirishmoqda. Ta va henket — ya’ni non va pivo — bosh ruhoniy Iymeryga.
Agar o‘sha paytda ular MrBeast Labs Swarms 2-mavsumini hadya qilishganida, senga qanday munosabat bildirgan bo‘lardi, deb o‘ylaysan? O‘ylaymanki, Iymeryga bu juda yoqqan bo‘lardi.
Xuddi MrBeast Labs Swarms 2-mavsumidagi hayajon kabi, bizning Misrdagi to‘rtinchi kunimiz endi boshlanmoqda. Biz ishchilar qabristoniga boramiz va haqiqiy qazishmalar jarayoniga qo‘shilamiz. Bugun ajoyib kun bo‘ladi. Qani, biroz dam olaylik.
Bu onni yanada yoqimli qiladigan yagona narsa — Feastables shokoladi. Voy, shoshma! Barchamiz uchunmi? Ha, piramidalarga tikilib tursang bo‘ladi. Ha, lekin bu Feastables bilan yanada zo‘r chiqadi, ehtimol.
Shunday qilib, atigi 22 soat qolganda, men tuyalarni biroz tezroq narsaga almashtirishga qaror qildim.
Tayyormisan, Jimmi? Ha, bos gazni! Bu telbalik! Juda zo‘r! Ha! Bu juda ham ajoyib! Ketamiz! Hozir piramidalar yonida bo‘lish — bu telbalik! Nega biz ilgari tuyalarga mingan edik o‘zi? O‘zimni Indiana Jonsdek his qilyapman.
Biz hozir ishchilar qabri yonidamiz. Qani, birini topa olamizmi? Ishchilar qabristonini ko‘rsatish uchun eng munosib, deb o‘ylaysiz? Albatta, yana doktor Zahi.
Bu piramida quruvchilarining qabrlari. Zahining aytishicha, bu yerda piramidalarni qurgan odamlar dafn etilgan. Taxminan 4600 yil avval.
Ko‘p boshqa qabrlar orasida, Jimmi, ba’zilari chiroyli rasmlar bilan bezatilgan. Ammo bu odamlar kambag‘al bo‘lgan. Bu juda go‘zal. Bu odamning ismi — Nefertheith.
Va bilaman, nima o‘ylayapsan. Faqatgina devordagi yozuvda “piramida quruvchilari shu yerda dafn etilgan” deb yozilgani bilan, bu ularning haqiqatan shu yerda yotganini isbotlamaydi. Men ham shunday o‘ylagan edim... to bu narsani ko‘rmagunimcha.
To‘xta-to‘xta-to‘xta. Bu men o‘ylagandekmi? Bu bosh suyagimi?
Zahi, so‘ramoqchiman, chunki odamlar bu haqida so‘rashadi. Bu bosh suyagini sen bu yerga qo‘ymadingmi? Yo‘q, yo‘q, yo‘q. Bu aynan skelet topilgan joy. 4600 yil avvalgi? Ha. Biz uni umuman siljitmaganmiz. Va menga uni qazishga ruxsat beryapsanmi?
Bu orqa suyakmi? Ha. Biz bilib oldikki, bu yerda topilgan erkaklar va ayollarning barchasida bel suyaklarida og‘ir bosim izlari bor. Bo‘ldi. Nega? Chunki ular ikki tonnalik bloklarni ko‘targanmi? Aynan! Juda aqlli yigit. Ular topa olishmadi. Ha? Hech narsa demayapsan-ku!
Shuning uchun sen doimo “piramidalarni o‘zga sayyoraliklar qurgan emas” deysan. Chunki ishchilarning jasadlari bu yerda — bu haqiqat. Bu men qilgan eng ajoyib ish bo‘lishi mumkin. Bu imkoniyat uchun rahmat, Zahi.
Ammo bugun kechqurun bizni yana bir aqldan ozdiradigan sarguzasht kutmoqda. Biz dunyoga birinchi marta ko‘p sirlarni oshkor qilamiz. U hazillashayotgani yo‘q.
Biz Buyuk piramidaning ichidagi eng yuqori nuqtaga chiqamiz. Bu joyda zamonaviy davrda 50 tadan kam odam bo‘lgan. Bu hayotimdagi eng zo‘r kun bo‘lishi mumkin. Ajoyib!
Lekin Buyuk piramidaning tepasiga chiqishdan oldin, bazaga qaytib, kuchimizni tiklashimiz kerak.
Bilasizlarmi, nega hammangizni bu yerga yig‘dim? Qadimgi Misr uchunmi? Yana muhimroq narsa uchun.
Swarm’ning birinchi mavsumi deyarli tugayapti. Mana bu yerda hozir mavjud bo‘lgan barcha Swarm’lar bor. Va bu ularni so‘nggi marta ko‘rishingiz bo‘ladi. Dunyodagi eng zo‘r o‘yinchoqlar emasmi?
Rami, farzandlaring bormi? Ha. Ular shularni yoqtirishadimi, deb o‘ylaysanmi? O‘ylaymanki, ular bunga butun umr ishqiboz bo‘lishadi.
Kolleksiyangizdagi yo‘q Swarm’lardan xohlaganingizni oling, chunki ular tugagach, abadiy yo‘qoladi. Voy, bu zo‘r.
Swarm’larni AQShda Walmart, Target va Amazon’da topasiz, va butun dunyo bo‘ylab eng yirik o‘yinchoq do‘konlarida ham bor. Swarm’ning birinchi mavsumidagi so‘nggi to‘plamlar javonlardan tezda sotilib ketmoqda, shuning uchun ular yo‘qolmasdan oldin albatta olib qoling.
Sizlarda “hyperchrome” bormi? Biz atigi mingtasini chiqarganmiz. Nima? Bu nima o‘zi? Xo‘p, Karl uni oldi shekilli.
Va endi siz kutgan daqiqa keldi... Biz nihoyat Buyuk piramidaning tepasiga chiqamiz. Mana biz chiqadigan piramidaning qismi. Bizga omad tilang.
Va piramidaning barcha qismlarini o‘rganish uchun,
Gidimiz aytdiki, tepa nuqtaga chiqishdan oldin, eng past joyni ham ko‘rib chiqishimiz kerak. Piramida ostidagi yuzlab metr chuqurlikka.
Nega biz bu 300 futli tunnel bo‘ylab pastga tushayapmiz? Axir, sen boshqalar qilmaydigan narsalarni so‘ragansan.
Nega fir’avnlar tepaga chiqish uchun oddiy zinapoya qurishmagan? Chunki ular mumiyalarini va xazinalarini himoya qilmoqchi bo‘lishgan. Axir piramidaning maqsadi shunday!
Piramidalar — bo‘yi 195 sm bo‘lishdan pushaymon qiladigan joylar. Ha, og‘ayni, yomon tanlov bo‘lgan.
Qarang, bu tunnel qanchalik chuqur! Bo‘yim uzun bo‘lishi yoqmayapti! Iltimos, aytingchi, yo‘lning yarmidamizmi? Yo‘q, hali uzoq. U hazillashmayapti. Bu tunnel yuzlab metr pastga davom etmoqda.
Lekin deyarli bir soatlik siqilgan harakatlardan so‘ng... Tizzalarim og‘riyapti. Jimmi, o‘zimni go‘yo tiriklayin ko‘milgandek his qilyapman. Nihoyat, pastki qismga yetib keldik.
Voy, tura olyapman! Rami, boshim aylanyapti, bu normalmi? Biz endigina 300 futdan ko‘proq pastga emaklab tushdik. Tizzalarim og‘riyapti, yomon.
Voy, bu joy juda katta. Biz buni ilk bor topganimizda, shu ulkan xonaga kirganmiz, lekin hech narsa topilmagan. Nega bo‘sh edi? Bu yana soxta xona. Ular shunchalik mehnat qilib, shunchaki soxta xona yaratishganmi? Ha. Bu esa o‘ylashga majbur qiladi: biz topgan xona haqiqiymi yoki yana soxtami? Yana bir aldamchi xonami?
Demak, Xeops jasadi hanuz shu piramida ichida yashirin bo‘lishi mumkin. Bu esa piramidalar haqiqatan ham fir’avnlar qabri sifatida qurilganini isbotlaydi. Ammo bu aldamchi xona piramidadagi eng chuqur nuqtani ham o‘z ichiga olgan.
Yigitlar, men endi piramidada eng chuqur joyga yetdim! Men piramidaning eng past nuqtasidaman! Endi esa eng past joyda bo‘lganimizdan so‘ng, tepasiga chiqamiz.
Mana shu past nuqtadan xuddi o‘sha uzun yo‘lak bizni doktor Zahi turgan joyga olib bordi. Va nihoyat, tepa qismga ko‘tarilish boshlanadi.
Endi esa biz bilan birga chiqadigan besh kishini tanlashingni so‘rayman. Faqat beshtami? Beshta. Kim qoladi?
Xo‘p. Qog‘oz, qaychi, tosh! Boshladik! Yo‘q! Hey, Nolan, tanishganimdan xursandman. Ha, adolatli o‘yin.
Shunday qilib, biz qandaydir tarzda birinchi kundagi yo‘lakka qaytdik. Xuddi shu yo‘ldan Qirol xonasiga kirgan edik. Videoni shu tunnel bo‘ylab pastga tushib boshlagan edik, lekin yakunida biz yuqoridagi yashirin xonalarni ko‘rmoqchimiz. So‘nggi 5000 yil ichida 50 tadan kam odam bu joyda bo‘lgan.
Bu paytda balandlikdan qo‘rqishimni aytish to‘g‘rimi? Bundan yomonroq vaqtni tanlab bo‘lmasdi.
Va aytishim kerakki, bu joyga chiqish oson emas edi. Bu narvonning uchi yana tor yo‘lakchaga olib boradi. Bu sinovning so‘nggi soati. Biz piramidaning tepasiga yo‘l olayapmiz.
Bu juda qiyin. Ajoyib, Jimmi. Barakalla. Ochig‘i, men bu ancha oson bo‘ladi, deb o‘ylagandim.
Bu yerda nima bor o‘zi? Biz hozir uchinchi xonadamiz. Bizning ostimizda yana ikki xona bor. Ammo eng muhimlari — uchinchi, to‘rtinchi va beshinchi xonalar. Endi to‘rtinchi xonaga o‘tamiz.
Xo‘p, davom etamiz. Bo‘ldi, ketdik. To‘rtinchi xona. Karl, bunga qarang.
Endi biz piramidaning eng yuqori qismiga chiqmoqchimiz. Bu endi men uchun eng sevimli video bo‘ldi. Nolan bu yerda yo‘qligi juda zo‘r emasmi? Ha, bu butun sarguzashtning eng yoqimli qismi.
Tepa tomonga yuraylik. Ketamiz. Voy, Xudoyim. Zahi! Ha? Buni qanday bajardingiz? Bilmasam.
Va mana, biz piramidaning ichidagi eng yuqori nuqtadamiz. Buni uddaladik, Chandler.
Voy, Xudoyim, bu yerda qancha ko‘rshapalaklar bor! Men video shunday tugashini xohlamagandim! Atigi ikki daqiqa qoldi, lekin bizga hujum qilishyapti!
Jimmi, bu yoqqa kel! Bu piramidalarni qurgan ishchilar guruhlaridan birining nomi. “Heber” — “jamoa”, “Simsu” — “do‘stlar” degani. “Kartush” esa Xufu. Xu-fu. Bu “Xufu do‘stlari guruhi” degan ma’noni anglatadi. Va bu yozuv bundan 4600 yil avval yozilgan. Aniq.
Bu video davomida biz piramidalarning kelib chiqishi haqida iloji boricha ko‘p narsani o‘rgandik. Misrshunos olimlar esa bizga eng kuchli dalillarni ko‘rsatishdi.
Misrliklar... Ha. Biz quruvchilarmiz.
Ishchilar qabristonidan tortib, ularning skeletlariga qadar, ularning barchasida og‘ir mehnat izlari bor edi. Sfinks ostidagi yashirin xonalarni qidirishgacha, pastda hech qanday o‘zga sayyoralik yo‘q. Olimlar uchun esa mana shu devor yozuvlari piramidalarni qadimgi misrliklar qurganiga eng katta isbotdir. Bu ularning fir’avnlar qabri bo‘lganini tasdiqlaydi.
Mana, sarguzashtimiz nihoyasiga yetdi. Misr bizga bu ishlarning barchasini qilishga qanday ruxsat berganini bilmayman, lekin men abadiy minnatdorman. Bu mamlakatga rahmat! Sizlar zo‘rsizlar!
MrBeast kanaliga obuna bo‘ling! To‘g‘risi, obuna bo‘ling...
Maqola e'lon qilingan