२००० लोकांना पुन्हा चालण्यास मदत: मिस्टरबीस्टचा कृत्रिम अवयवांचा प्रवास आणि विम्याबद्दलचा प्रश्न

YouTube वर उघडा ↗
आढावा

या व्हिडिओत मिस्टरबीस्ट (MrBeast) आणि त्याची टीम जगभरातील २००० लोकांना पुन्हा चालता यावे म्हणून कृत्रिम अवयव आणि शस्त्रक्रियांसाठी मदत करतात. त्याच्या मते हा व्हिडिओ त्यांनी आधी केलेल्या कोणत्याही व्हिडिओपेक्षा वेगळा आहे. चालणे ही गोष्ट आपल्यापैकी बहुतेक जण रोज गृहीत धरतात, पण जगभरातील लाखो अँप्युटीजना (अवयव गमावलेल्या लोकांना) ते शक्य नसते, असे तो सुरुवातीला सांगतो. व्हिडिओची सुरुवात अमेरिकेतील काही वैयक्तिक कथांनी होते. नंतर ग्वाटेमाला, इक्वेडोर, केनिया आणि आशिया-आफ्रिकेतील इतर देशांमधील कामे दाखवली आहेत. शेवटी तो एक प्रश्न उपस्थित करतो: या लोकांना मदतीसाठी एखाद्या यूट्यूबरवर अवलंबून राहावे लागते, हे योग्य आहे का?

14 मिनिटांचे वाचन

सुरुवातीच्या झलकेत काही सहभागींचे अनुभव थोडक्यात ऐकू येतात. एकाचा २०२० मध्ये अपघात झाला आणि त्याचे दोन्ही घोटे तुटले. दुसऱ्या एका व्यक्तीबद्दल कुटुंबीय सांगतात की तो पहिल्यांदा आजारी पडला तेव्हा तो आणखी एक वर्ष जगेल असे त्यांना वाटले नव्हते. तिसरा सांगतो की १७ व्या वर्षी झालेल्या कार अपघातामुळे त्याने पाय गमावले.

स्टेफनी: १५ वर्षांनी पहिली पावले

मदतीची सुरुवात स्टेफनीपासून होते. ती खूप नर्व्हस असल्याचे सांगते. २००९ पासून ती स्वतःहून चाललेली नाही, म्हणजे जवळजवळ १५ वर्षे. टीम तिला तिचा नवा कृत्रिम पाय देते. तो पाहताच तिची प्रतिक्रिया "अरे देवा!" अशी होते. पाय बसवल्यावर तिला तो "खूप छान" वाटतो. ती उभी राहते आणि व्हिडिओनुसार १५ वर्षांत प्रथमच प्रत्यक्ष चालू लागते.

तिचे वडील तिथे उपस्थित आहेत. मुलीला पुन्हा हालचाल करताना पाहून कसे वाटते, असे विचारल्यावर ते सांगतात की तिला हवे ते करता येते आहे हे पाहून खूप चांगले वाटते. आता ती "कैदी" राहणार नाही, ते एकमेकांच्या डोळ्यांत पाहू शकतात आणि नाचूही शकतात, असे संवाद येतात. व्हिडिओनुसार त्यांनी तसे केलेही. स्टेफनी आणि तिच्या कुटुंबाला मदत करून खूप चांगले वाटल्याचे मिस्टरबीस्ट सांगतो.

यानंतर सात महिने न चाललेल्या कॉलीनलाही अशीच मदत केली जाते. "पुन्हा एकदा संधी मिळणे आश्चर्यकारक आहे," असे तो म्हणतो. डेव्हिड, एड्रियन, लिंडा आणि खारिद यांनाही मदत केल्याचा उल्लेख आहे. काही "अविश्वसनीय लोकांच्या" मदतीशिवाय हे शक्य झाले नसते, असेही मिस्टरबीस्ट नमूद करतो.

खर्च, विमा आणि "दहा वर्षे" लागणारी बचत

कृत्रिम अवयव बनवायला साधारण किती खर्च येतो, या प्रश्नावर उत्तर मिळते: "५ ते ५०,००० पर्यंत कुठेही." मिस्टरबीस्टच्या म्हणण्यानुसार हा खर्च मोठा आहे आणि व्हिडिओतील बहुतेक लोकांना विमा परवडत नाही किंवा त्यांच्याकडे पुरेसे कव्हरेज नाही. त्यामुळे टीमने पुढाकार घेतला नसता तर ते पुन्हा कधीही चालू शकले नसते, असे तो सांगतो.

विम्यात कव्हर नसेल तर काय करता, असे विचारल्यावर एक सहभागी सांगतो: तुम्ही आशा करता, निधी उभारता आणि तुमच्यासारखा कोणीतरी पुढे येईल अशी प्रार्थना करता. दुसरा एक जण सांगतो की हा कृत्रिम अवयव स्वतः विकत घ्यायला त्याला सुमारे दहा वर्षे लागली असती. हे ऐकून मिस्टरबीस्ट सहकारी चँडलरकडे वळतो आणि "हे ठीक नाही" असे म्हणतो. त्यानंतर ते त्या व्यक्तीला १०,००० डॉलर्स देऊन घरी पाठवतात. "तू एका पायाने आत आलास आणि आता दोन पाय आणि पैशांनी भरलेली ब्रीफकेस घेऊन जात आहेस," असे मिस्टरबीस्ट म्हणतो. तो माणूस हा दिवस कधीही विसरणार नाही आणि हा आयुष्यातील सर्वोत्तम दिवस आहे, असे सांगतो.

इतर सहभागी नव्या अवयवाबद्दल सांगतात की तो खूप खरा वाटतो, जणू शरीराचाच भाग आहे. पुन्हा चालता येणे आणि त्यासाठी आर्थिक भार नसणे हे आयुष्य बदलणारे असल्याचे एक जण म्हणतो.

ग्रेग: मूलभूत कामांचे महत्त्व

चालण्याची क्षमता गेली की आयुष्यातील सर्वात मूलभूत कामे करण्याची क्षमताही जाते, हे या प्रक्रियेतून शिकल्याचे मिस्टरबीस्ट सांगतो. त्याचे उदाहरण म्हणून ग्रेगची कथा येते. ग्रेगच्या मते सगळे काही आधीपेक्षा दुप्पट कठीण झाले आहे. तो आधी कुटुंबासोबत नियमित टेनिस खेळायचा. आता फक्त उभे राहून भांडी घासता आली तरी त्याला आनंद होईल. नवा पाय बसवल्यावर तो उभा राहतो. कसे वाटते, या प्रश्नावर त्याची प्रतिक्रिया ऐकून हसू येते, असे व्हिडिओत म्हटले आहे.

ट्रॅव्हिस: मुलीच्या लग्नापूर्वीची तयारी

अंगभंग झालेल्या व्यक्तीला दैनंदिन कामे असह्य वाटू शकतात. पण ट्रॅव्हिससमोर एक खास प्रसंग आहे जो तो बसून पार पाडू शकत नाही: त्याच्या मुलीचे लग्न. मुलगी ३-४ वर्षांची असल्यापासून लग्नाची योजना आखते आहे, आणि वडील आपल्याला लग्नमंडपात (aisle) चालत घेऊन जातील असे स्वप्न तिने नेहमी पाहिले आहे.

ट्रॅव्हिस स्वतःबद्दल सांगतो की तो आठवड्यातून सहा-सात दिवस धावायचा. १७ व्या वर्षी त्याचा कार अपघात झाला, नंतर त्याला ऑस्टियोमायलायटिस झाला आणि त्यामुळे त्याने पाय गमावले. सामान्यपणे चालून किती काळ झाला, या प्रश्नावर तो म्हणतो की आता "सामान्य" म्हणजे काय हेच त्याला माहीत नाही.

टीम त्याला उजवा आणि डावा असे दोन्ही पाय देते. पहिले पाऊल टाकल्यावर तो एका पायाने चालणाऱ्या काही लोकांपेक्षा चांगला चालतो, अशी टिप्पणी केली जाते. "मी नक्कीच धावायला सुरुवात करेन," असे ट्रॅव्हिस म्हणतो. तो हाताचा आधार न घेता चालतो. आता तो मुलीला लग्नमंडपात घेऊन जाऊ शकेल, आणि वडील-मुलीचा नाचही होऊ शकेल.

यानंतर मिस्टरबीस्ट सांगतो की हे लग्न कुटुंबासाठी महत्त्वाचे आहे म्हणून त्याने मुलीच्या होणाऱ्या पतीला लग्नाचा खर्च विचारला होता. व्हीलचेअरवर नेमकी तेवढी रक्कम ठेवलेली आहे, आणि लग्नाचा संपूर्ण खर्च टीम करणार आहे. मुलगी हे आधी तिला न सांगितल्याबद्दल होणाऱ्या पतीचे आभार मानते. "आम्हाला आमंत्रण आहे का?" या प्रश्नावर होकार मिळतो आणि "काही फीस्टेबल्स आणावे लागतील" असा विनोदही होतो. व्हिडिओच्या शेवटी टीम प्रत्यक्ष त्या लग्नाला जाते.

विकसनशील देशांमध्ये खर्चाचा प्रश्न: ग्वाटेमाला आणि ROMP

या व्हिडिओतील सर्व कृत्रिम अवयवांचा खर्च टीम करत असली तरी नेहमी असे होणार नाही, असे मिस्टरबीस्ट स्पष्ट करतो. ५ ते ५०,००० डॉलर्सचा खर्च बहुतेक लोकांसाठी आधीच जास्त आहे आणि विकसनशील देशांमध्ये तो आणखी जड जाणवतो. म्हणून तो ग्वाटेमालाला जाऊन डेव्हिडला भेटतो. डेव्हिडने रेंज ऑफ मोशन प्रोजेक्ट (ROMP) स्थापन केला आहे. वंचितांसाठी कृत्रिम अवयवांची कमतरता दूर करणे हा त्याचा उद्देश आहे.

डेव्हिडच्या मते गरिबांपर्यंत कृत्रिम अवयव पोहोचवण्याचा एक मार्ग म्हणजे कमी गुंतागुंतीचे तंत्रज्ञान. अवयव इतके महाग का, यावर त्याचे उत्तर आहे: त्यात तंत्रज्ञानाचे खूप महागडे भाग असतात. मिस्टरबीस्टच्या शब्दांत, डेव्हिडला गुणवत्ता टिकवून फक्त एक-दशांश किमतीत काम करण्याचा सोपा मार्ग सापडला. तिथे दिसणारी प्रत्येक गोष्ट पुनर्वापर केलेल्या घटकांच्या त्यांच्या "जागतिक इन्व्हेंटरी"चा भाग आहे, म्हणजे इतर कृत्रिम अवयवांपासून मिळवलेले भाग, आणि त्यातील बरेचसे अजूनही कार्यरत आहेत, असे डेव्हिड सांगतो. ज्यांच्याकडे दान करण्यासारखा कृत्रिम अवयव आहे त्यांनी त्यांच्या वेबसाइटवर जावे, असे मिस्टरबीस्ट सांगतो. याच पद्धतीमुळे डेव्हिड खर्च कमी ठेवून जगातील सर्वात गरीब लोकांना मदत करू शकतो, आणि टीमलाही आणखी लोकांना मदत करता येते.

ग्वाटेमालामध्ये लोक पुन्हा पूर्ण आयुष्याकडे परतताना दिसतात: कोणी मोटारसायकल चालवतो, कोणी फुटबॉल खेळतो, तर कोणासाठी आनंद अगदी साध्या गोष्टींमध्ये आहे. एक व्यक्ती स्पॅनिशमध्ये सांगते की तिला सर्वात आधी कुटुंबासोबत फिरायला जायचे आहे. दुसरी म्हणते, "जणू तू माझे आयुष्य परत दिलेस." एका मुलाला "तू तुझ्या आईपेक्षा उंच आहेस" असे म्हटले जाते. एका लहान मुलाचे पहिले पाऊल पाहताना "आपण एका मुलाला त्याचे स्वातंत्र्य परत मिळवताना पाहत आहोत" असे निवेदन येते. आयुष्याच्या कोणत्याही टप्प्यावर नवा अवयव सर्वकाही बदलू शकतो, असे मिस्टरबीस्ट म्हणतो.

दुर्गम भाग, वाहतूक आणि ६५,००० डॉलर्सचा ट्रक

दिवसअखेर अनेकांना मदत झाली, पण हे फक्त सुरुवात होती, असे मिस्टरबीस्ट सांगतो. डेव्हिडने त्याला सांगितले होते की काही लोक सुविधेपर्यंत पोहोचूही शकत नाहीत. ग्वाटेमाला डोंगराळ असून तिथे प्रवास कठीण आहे. लोकांना नद्या पार कराव्या लागतात आणि जंगलातून जावे लागते. डेव्हिडच्या मते चालता न येणे म्हणजे रुग्ण घरातच अडकून पडणे. म्हणून त्याला कधीकधी क्लिनिक सोडून रुग्णांच्या घरी जावे लागते, आणि त्यातही स्वतःच्या अडचणी असतात.

मिस्टरबीस्ट त्याला ट्रक कुठे आहे असे विचारतो. ROMP कडे ट्रक नाही, दुर्गम भागातील लोकांपर्यंत पोहोचण्यासाठीही नाही, असे डेव्हिड सांगतो. निवेदनानुसार ROMP च्या संसाधनांचा मोठा भाग कर्मचारी आणि कृत्रिम अवयवांवर खर्च होतो, त्यामुळे विश्वसनीय वाहतूक त्यांना परवडत नाही. याच क्षणी मिस्टरबीस्ट एक ट्रक दाखवतो ज्याच्या बाजूला ROMP लिहिलेले आहे. टीमने कर्मचाऱ्यांसोबत मिळून हे नियोजन केले होते, पण कोणीही डेव्हिडला सांगितले नव्हते. हा अगदी नवा, पूर्णपणे सुसज्ज ६५,००० डॉलर्सचा ट्रक सर्वात कठीण भूभागातूनही प्रवास करू शकतो, असे सांगितले जाते.

केविन: ज्वालामुखीच्या उतारावरील घर

ग्वाटेमाला सिटीपासून जसजसे दूर जावे तसतसे डेव्हिड जागा कठीण असल्याबद्दल गंमत करत नव्हता हे मिस्टरबीस्टला कळते. ते जंगलाच्या मध्यभागी, एका ज्वालामुखीच्या उतारावर असलेल्या घराकडे जातात. तेव्हा ट्रक इतका मौल्यवान का आहे हे समजल्याचे तो सांगतो. त्या रस्त्यावर सामान्य गाडी चालवण्याची कल्पनाही तो करू शकत नव्हता.

तिथे ते केविनला भेटतात. २४ वर्षांपूर्वीच्या अपघातात तो गंभीरपणे भाजला होता आणि त्याचे दोन्ही पाय गेले. इतक्या कठीण भूभागावर तो कसा फिरतो, या प्रश्नावर कुटुंबीय सांगतात की ते त्याच्यासाठी खूप कठीण आहे आणि कोणालातरी त्याला व्हीलचेअरवर ढकलावे लागते. "आणि ते आज संपते," असे मिस्टरबीस्ट म्हणतो. केविन ज्वालामुखीच्या उतारावर चालू लागतो आणि आईला जवळ बोलावतो. आई स्पॅनिशमध्ये प्रेम आणि आशीर्वाद व्यक्त करते. आपल्यापैकी अनेक जण संघर्ष करत आहेत, आणि आपले मार्ग एकमेकांना जोडल्याबद्दल ती देवाचे आभार मानते. व्हिडिओनुसार केविन हा टीमने पुन्हा चालण्यास मदत केलेला ७१ वा व्यक्ती होता.

इक्वेडोर: केली, एडुआर्डो आणि फेडे

हीच गती घेऊन मिस्टरबीस्ट आणि डेव्हिड इक्वेडोरला जातात. तिथे भेटलेल्या केलीने बोलिव्हियाहून येण्यासाठी सहा दिवस बसने प्रवास केला होता, आणि तिला कृत्रिम अवयव मिळेल की नाही हेही माहीत नव्हते. तिने कधीही आपला देश सोडला नव्हता म्हणून हे खूप भीतीदायक होते, तरीही तिने धोका पत्करला, असे ती स्पॅनिशमध्ये सांगते. ती दोन वर्षांपासून चालू शकलेली नाही. पहिले पाऊल टाकल्यावर ती इतकी आनंदी होते की नाचू शकते का असे विचारते आणि मिस्टरबीस्टलाही सोबत बोलावते. त्याला नाचता येत नाही हे तो मान्य करतो, तरी तो तिच्यासोबत नाचतो. दोन वर्षांत पहिल्यांदा चालणारी व्यक्ती लगेच नाचू लागली यावर विश्वास बसणार नाही, असे तो म्हणतो. या कुटुंबाला त्यांच्या भूतकाळातील एका महत्त्वाच्या भागाशी पुन्हा जोडले जाताना पाहणे त्याच्यासाठी खूप मोलाचे होते, असेही तो सांगतो.

पाच वर्षांच्या एडुआर्डोने नवा पाय मिळाल्यावर त्याचे चुंबन घेतले. मिस्टरबीस्टला ही प्रतिक्रिया खूप हृदयस्पर्शी वाटली. एडुआर्डो गेले काही महिने चालू शकला नव्हता. त्याला स्वतःला ओढत न्यावे लागायचे आणि पाय नसल्याची त्याला लाजही वाटायची, असे त्याची आई सांगते. त्याला अशी हालचाल करताना पाहणे खूप छान असल्याचे मिस्टरबीस्ट म्हणतो. आपल्या मुलीला पुन्हा चालताना पाहणारे एक पालक हा अनुभव "खूप भावनिक, खूप रोमांचक" असल्याचे सांगतात. याच भागात मिस्टरबीस्ट म्हणतो की खरे सांगायचे तर हा त्याचा आवडता व्हिडिओ आहे.

फेडेलाही नवा कृत्रिम अवयव दिला जातो, आणि तो "१००% मोफत" असल्याचे सांगितले जाते. फेडे खूप आभार मानतो, हा आशीर्वाद असल्याचे म्हणतो आणि पुन्हा चालण्याचा आनंद खूप मोठा असल्याचे सांगतो. व्हिडिओनुसार इक्वेडोरमध्ये ५० अपंग व्यक्तींना मदत करण्यात आली.

डोंगर चढाई: डेव्हिडचा आवडता विधी

इक्वेडोरमध्ये डेव्हिड आपल्या आवडत्या विधींपैकी एक टीमसोबत करतो. नवे कृत्रिम अवयव मिळालेल्या रुग्णांना तो एका डोंगरावर फिरायला घेऊन जातो. त्याच्या मते, जर ते हा डोंगर चढू शकले तर दैनंदिन जीवनातही यशस्वी होऊ शकतील. तो या कामाकडे प्रतीकात्मक दृष्टीने पाहतो.

मिस्टरबीस्टला ही चढाई "खरंच खूप कठीण" वाटते. न चालू शकणारा एक माणूस थेट डोंगर चढू लागला, हे त्याला अद्भुत वाटते. डेव्हिडला रुग्णांना आव्हान द्यायला आवडते, असे तो म्हणतो. डेव्हिडच्या मते अपंगत्वासह नवे शिखर गाठता आले तर दुसरे काहीही शक्य वाटू लागते. या अपंग व्यक्तींची चिकाटी आणि महत्त्वाकांक्षा आपण आधी पाहिलेल्या कोणत्याही गोष्टीपेक्षा वेगळी होती, असे मिस्टरबीस्ट सांगतो. हार मानण्यास नकार देणे हेच या प्रवासाचे सार असल्याचे सांगितले जाते. डोंगर का चढत आहोत हे सुरुवातीला पूर्णपणे कळले नव्हते, पण आता समजले, अशी कबुली तो देतो: जर ते हा डोंगर चढू शकत असतील तर नव्या अवयवांसह कोणत्याही गोष्टीवर मात करू शकतात, हे त्यांना दाखवण्यासाठी. शिखरावर पोहोचल्यावर तो सर्वांना "मला तुमचा अभिमान आहे" असे म्हणतो, आणि सुंदर दृश्य हेच त्यांचे बक्षीस असल्याचे सांगतो.

केनिया: पाय असूनही न चालू शकणारी मुले

केनियामध्ये टीमला अशी काही मुले भेटली ज्यांचे पाय होते, पण ते वापरता यावेत यासाठी महागड्या शस्त्रक्रियांची गरज होती. त्या शस्त्रक्रियांचा खर्च टीमने केला. व्हिडिओनुसार यापैकी काही मुले शस्त्रक्रियेपूर्वी आयुष्यात कधीही चालली नव्हती.

एक मुलगा सांगतो की चालण्याचा प्रयत्न करताना आपण कसे पडलो हेही त्याला कळत नसे. वर्गमित्र त्याच्यावर हसायचे आणि त्यामुळे तो कधीकधी शाळेत जाऊ शकत नसे. पहिले पाऊल टाकल्यावर कसे वाटले, या प्रश्नावर तो म्हणतो की आता तो इतरांसारखा चालू शकतो आणि त्यामुळे त्याला खूप आनंद होतो. शस्त्रक्रियांसोबतच टीमने त्या क्लिनिकमध्ये मुलांसाठी नवी खेळण्याची खोलीही उपलब्ध करून दिली.

आफ्रिका आणि आशियातील इतर देश

यानंतर मिस्टरबीस्ट व्हिडिओचा वेग वाढवतो. केनियानंतर टीमने संपूर्ण आफ्रिकेत फिरून लोकांना पुन्हा चालण्यास मदत केली, असे तो सांगतो. एक सहभागी म्हणतो की त्याचे कुटुंब, त्याची आर्थिक स्थिती आणि त्याला माहीत असलेले सर्व काही आता बदलणार आहे. तिथून टीम फिलीपिन्स, कंबोडिया आणि श्रीलंकेला गेली. तिथले लोक आभार मानताना दिसतात. एक जण म्हणतो की ही त्याच्यासाठी दुसरी संधी आहे, तो पुन्हा जिवंत असल्यासारखे वाटते आणि त्याचे हृदय धडधडत आहे.

जगभरातील देशांना भेट दिल्यानंतर आणि २००० "पहिल्या पावलां"चे साक्षीदार झाल्यानंतर, जगभरात इतक्या लोकांचे आयुष्य बदलण्यास मदत करता आली याचा आनंद असल्याचे मिस्टरबीस्ट सांगतो.

ट्रॅव्हिसच्या मुलीचे लग्न

व्हिडिओच्या सुरुवातीला दिलेल्या वचनाप्रमाणे टीम ट्रॅव्हिसच्या मुलीच्या लग्नाला जाते. २४ तासांपूर्वी भेटलेल्या लोकांच्या लग्नात उपस्थित असणे जास्त विचित्र की नोलनचा शर्ट, असा विनोद होतो. उत्तर येते: "नोलनचा शर्ट, शंभर टक्के."

ट्रॅव्हिस नव्या पायांनी मुलीला लग्नमंडपात घेऊन जातो. "मी रडणार आहे," असे टीममधील एक जण म्हणतो. नंतर "मिस्टर आणि मिसेस अँडरसन" यांची ओळख करून दिली जाते. ट्रॅव्हिसला मुलीसोबत चालताना पाहून या संपूर्ण व्हिडिओत ज्यांच्या आयुष्यावर परिणाम झाला त्या सर्व लोकांबद्दल विचार करायला लावले, असे मिस्टरबीस्ट सांगतो. ट्रॅव्हिस म्हणतो की तो मुलीला मंडपात घेऊन जाऊ शकला, हे खरोखरच अद्भुत होते.

शेवटचा मुद्दा: विमा आणि यूट्यूबरवरचे अवलंबित्व

व्हिडिओच्या शेवटी मिस्टरबीस्ट थेट प्रेक्षकांशी बोलतो. हा व्हिडिओ नेहमीपेक्षा थोडा वेगळा असावा असे त्याला वाटत होते, असे तो सांगतो. यातील काही लोकांकडे विमा होता पण त्यांचा दावा नाकारला गेला. काही लोकांकडे विमा होता पण योग्य कव्हरेज नव्हते. ही गोष्ट त्याला पटत नाही. त्यांची सध्याची एकमेव आशा अशी आहे की कृत्रिम पाय मिळावा, म्हणजे ते पुन्हा चालू शकतील आणि नोकरी शोधू शकतील, आणि त्यासाठी एखाद्या यूट्यूबरने पुढे येऊन मदत करावी. हे "हास्यास्पद" असल्याचे तो म्हणतो.

यावर उत्तर काय आहे हे आपल्याला माहीत नाही, हे तो स्पष्टपणे मान्य करतो. तरीही हा व्हिडिओ पाहणाऱ्या सुमारे १० कोटी लोकांना प्रेरणा मिळावी म्हणून तो हे सांगू इच्छित होता. चित्रीकरणादरम्यान त्याने जे पाहिले ते स्पष्टपणे ठीक नाही, या निष्कर्षावर तो व्हिडिओ संपवतो. व्यवस्थेतील ही उणीव कशी भरून काढावी हा प्रश्न अनुत्तरितच राहतो.