MrBeast jamoasi 2000 kishiga qanday qilib yana yurish imkonini berdi va nima uchun bu muammoni "YouTuber hal qilmasligi kerak"
MrBeast ミスタービースト
Video bir maqsad bilan boshlanadi: 2000 kishini yana oyoqqa turg'izish. Boshlovchi bu loyiha ularning avvalgi ishlaridan "tubdan farq qilishini" aytadi. Uning fikricha, yurish ko'pchilik uchun kundalik hayotda e'tibor berilmaydigan oddiy ish, ammo dunyodagi millionlab nogironlar bu imkondan mahrum. Video AQShdan boshlanib Gvatemala, Ekvador, Keniya, Afrikaning boshqa mamlakatlari va Osiyoga yetib boradi. Oxirida esa boshlovchi o'zi yechimini bilmasligini tan olgan savolni o'rtaga tashlaydi: nega odamning yana yurishi bir YouTuberga bog'liq bo'lib qolishi kerak?
Kirish: yurishdan mahrum bo'lgan odamlarning ovozi
Video boshida qahramonlarning qisqa iqtiboslari beriladi. Bir kishi 2020-yilda avtohalokatga uchrab, ikki oyog'ining to'pig'i singanini aytadi. Boshqa bir kishining yaqini kasal bo'lganida shifokorlar uni bir yil ham yashamaydi, deyishgan. Yana biri 17 yoshida avtohalokatga uchrab, oyoqlaridan ayrilganini eslaydi. Bu iqtiboslar keyingi hikoyalar uchun ohang belgilaydi: video qahramonlari oyoqni turli sabablar bilan yo'qotgan va turli muddat yurolmay yashagan odamlardir.
Stefaniya: 15 yildan keyingi birinchi qadamlar
Loyiha Stefaniyadan boshlanadi. U 2009-yildan beri mustaqil yura olmaganini aytadi. Boshlovchi buni "deyarli 15 yil" deb hisoblaydi. Unga yangi protez oyoq beriladi. Stefaniya protezni ko'rib "juda yoqdi" deydi, kiyib ko'rgach o'zini "ajoyib" his qilishini aytadi va 15 yildan keyin birinchi marta yuradi. Protez "juda mos tushdi".
Sahnada Stefaniyaning otasi ham bor. Qizi yana yurayotganini ko'rib yuragi jo'shib ketganini tasdiqlaydi. Uning so'zlariga ko'ra, endi qizi istagan ishini qila oladi va "o'z hayotining asiri bo'lmaydi". Boshlovchi ular endi bir-birining ko'ziga tik qaray olishini aytadi. Stefaniya bunga "birga raqsga ham tusha olamiz" deb javob beradi va ular haqiqatan ham raqsga tushishadi.
Boshlovchi Stefaniya va uning oilasiga yordam berish jamoani juda baxtli qilganini, shu sabab Kolinga ham yordam berishganini aytadi. Kolin yetti oydan beri yurmagan edi. U bunday imkoniyatga ega bo'lishining o'zini "mo'jiza" deb ataydi. Shundan keyin Devid, Adrian, Linda va Xoridga ham yordam berilgan. Boshlovchi bu loyihani o'zlari yolg'iz uddalay olmasliklarini, ularga ko'plab mehribon insonlar yordam berganini alohida ta'kidlaydi.
Narx muammosi: 5 mingdan 50 ming dollargacha
Videoning asosiy mavzularidan biri protezning narxi. Protez odatda qancha turadi, degan savolga 5 ming dollardan 50 ming dollargacha, degan javob beriladi. Boshlovchining aytishicha, videodagi ko'pchilik odamlar sug'urta qila olmaydi yoki ularda yetarli ta'minot yo'q. Shuning uchun jamoa yordam bermaganida, ular "balki hech qachon yurmas edilar".
Sug'urta xarajatni qoplamasa nima qilinadi, degan savolga bir qahramon shunday javob beradi: umid qilasiz, pul yig'asiz va kimdir yordam berishini kutasiz. Yana bir kishi protezni o'zi sotib olishi uchun 10 yil kerak bo'lishini aytadi. Boshlovchi bunga hayratlanib, "bunga befarq o'tib keta olmayman" deydi va unga 10 000 dollar beradi. U vaziyatni hazil bilan ifodalaydi: bu odam bu yerga bitta oyoq bilan kelgan, endi ikki oyoq bilan va qo'lida pulga to'la chamadon bilan ketmoqda. Qahramon protez "haqiqiydek, xuddi tanamning bir qismidek" tuyulishini aytadi. Boshlovchi endi u yura olishini va moliyaviy og'irlik ham qolmaganini qayd etadi. Qahramonning o'zi esa "endi qaytadan yashayapman" deydi.
Greg: idish yuvishning o'zi baxt
Boshlovchi bu jarayonda bir narsani tushunganini aytadi: yurish imkonini yo'qotgan odamlar hayotdagi eng oddiy vazifalarni ham bajara olmay qoladi. Buni Gregning hikoyasi ko'rsatadi. Uning so'zlariga ko'ra, hamma narsa oldingidan ikki baravar qiyinlashgan. Avval u oilasi bilan tennis o'ynar edi, endi esa oddiygina idish-tovoq yuvishning o'zi uning uchun baxt. Protez kiyilgach, Greg darhol yura boshlaydi. U o'rnidan turishning o'zi baxt ekanini va buning sharofati bilan yuziga kulgu yugurganini aytadi.
Travis: qizini to'yga olib borish orzusi
Boshlovchining aytishicha, amputatsiya qilinganlar uchun kundalik ishlarning o'zi katta to'siqqa aylanadi. Travis uchun esa oldinda o'tirgan holda o'tkazib bo'lmaydigan muhim bir sana bor edi. Bu qizining to'yi. Qizi 3–4 yoshidan beri to'yini rejalashtirib kelgan va doim to'y kuni otasi uni yurib kuyovga olib borishini orzu qilgan.
Travis o'zi haqida gapirib beradi. U haftaning har kuni yugurar, hatto zerikkanda ham yugurgan. 17 yoshida avtohalokatga uchragan, keyin osteomiyelit bo'lgan va shu sabab oyoqlarini yo'qotgan. Oxirgi marta qachon normal yurganini so'rashganda, u endi "normal" nima ekanini ham eslay olmasligini aytadi.
Unga o'ng va chap oyoq uchun ikkita protez beriladi. Boshlovchi Travis birinchi qadamlaridanoq yaxshi yurayotganini, "hatto bir oyoqli odamlar bilan solishtirganda ham" yaxshi yurayotganini aytadi. Travis umuman qiynalmayotganga o'xshaydi va yaqinda yugurishni ham boshlashini aytadi. Oila a'zolari uning mustaqil yurayotganidan juda xursand. Endi u qizini to'yga yetaklab borishi va ota-qiz raqsiga tushishi mumkin.
Boshlovchi bu to'y ular uchun qanchalik muhimligini bilgani uchun bo'lajak kuyovdan to'yga qancha xarajat ketishini so'raganini aytadi. Aniq summa aravachaga yozilgan bo'lib, jamoa to'yning barcha xarajatlarini to'lab berishini e'lon qiladi. Qizi rahmat aytadi va kuyovga sirni oshkor qilmagani uchun alohida minnatdorchilik bildiradi. Boshlovchi hazil bilan to'yga taklif qilinganmizmi, deb so'raydi. Javob "ha, lekin Feastables olib kelishingiz kerak" bo'ladi. Boshlovchining qayd etishicha, bu hazil emas edi. Jamoa videoning oxirida to'yga borishini va'da qiladi.
Rivojlanayotgan mamlakatlar va ROMP tajribasi
Boshlovchi videodagi barcha protezlar uchun jamoa to'lov qilganini, lekin hayotda har doim ham shunday bo'lmasligini aytadi. 5 mingdan 50 ming dollargacha bo'lgan narx aksariyat odamlar uchun haddan tashqari katta. Rivojlanayotgan mamlakatlarda esa bu raqam yanada og'irroq. Shu sababli boshlovchi Gvatemalaga borib, u yerda nogironlarni protez bilan ta'minlaydigan Range of Motion Project (ROMP) asoschisi Devid bilan uchrashadi.
Devid o'z ishini shunday tushuntiradi: ular kam ta'minlangan odamlarni oddiy texnologiyalar yordamida protez bilan ta'minlaydi. Protezlar nega bunchalik qimmat, degan savolga Devid ular juda murakkab va qimmat texnologiyalardan iboratligini aytadi. Boshlovchining ta'rifiga ko'ra, Devid sifatni saqlagan holda narxni 10 barobar tushirishning oddiy yo'lini topgan. Ustaxonada ko'rinib turgan barcha jihozlar dunyo bo'ylab yig'ilgan qayta ishlangan komponentlardir. Boshlovchi bu xonadagi ko'p narsa ilgari boshqa protezning qismi bo'lganmi, deb so'raganida, Devid buni tasdiqlaydi va ularning ko'pchiligi hanuzgacha ishlashga yaroqli ekanini aytadi.
Shu yerda boshlovchi tomoshabinlarga murojaat qiladi: foydalanilmayotgan protezi borlar uni ko'rsatilgan veb-sayt orqali ehson qilib, boshqa odamlarning hayotini o'zgartirishi mumkin. Uning aytishicha, Devid shu tariqa eng muhtoj insonlarga yordam berishda davom etmoqda.
Gvatemalada jamoa ko'plab odamlarning to'liq hayotga qaytishiga yordam beradi. Videoda bu turli lavhalar orqali ko'rsatiladi: mototsikl haydash, futbol o'ynash va oddiygina oila bilan birga yurish. Bir qahramon birinchi qilmoqchi bo'lgan ishi oilasi bilan yurish ekanini aytadi va "go'yo menga qaytadan hayot berdinglar" deydi. Bir o'smirga u onasidan baland bo'lib qolgani, endi oilasini quchoqlashi mumkinligi aytiladi. Yana bir lavhada ona o'g'liga mustaqilligini qaytarib beradi. Boshlovchi bundan shunday xulosa chiqaradi: yoshingiz necha bo'lishidan qat'i nazar, yangi protez hayotingizni butunlay o'zgartirishi mumkin.
Chekka hududlar muammosi va 65 000 dollarlik yuk mashinasi
Boshlovchi kun oxirigacha ko'p odamga yordam berilganini, lekin bu vazifaning "endigina boshlanishi" bo'lganini aytadi. Devid avval aytganidek, ba'zi odamlar klinikagacha ham yetib bora olmaydi. Uning tushuntirishicha, Gvatemala tog'li, daryo va o'rmonlarga boy, relyefi og'ir mamlakat. Yura olmaydigan odamlar shunchaki uyda qolib ketadi. Shuning uchun Devid ba'zan klinikani tark etib, bemorlarning uyiga o'zi boradi. Boshlovchining aytishicha, bu alohida qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi.
Yo'lga chiqishdan oldin boshlovchi Devidning mashinasi qayerdaligini so'raydi. Ma'lum bo'lishicha, ROMPda chekka hududlarga borish uchun yuk mashinasi umuman yo'q. Boshlovchining izohiga ko'ra, tashkilotning butun mablag'i xodimlar va protezlarga ketgani uchun transport sotib olish imkoni bo'lmagan. Shunda boshlovchi tayyorlab qo'yilgan mashinani ko'rsatib, buni Devidning mashinasi deb o'ylaganini aytadi va agar uniki bo'lmasa, nega ustiga "ROMP" deb yozilganini so'raydi. Bu ROMP xodimlari bilan oldindan kelishilgan sovg'a edi va Devidga hech kim aytmagan. Boshlovchining aytishicha, 65 000 dollar turadigan bu yangi yuk mashinasi eng og'ir hududlardan ham o'tishga mo'ljallangan.
Kevin: vulqon yonbag'ridan piyoda tushish
Mashina darhol sinovdan o'tkaziladi. Boshlovchining aytishicha, Gvatemala shahrining gavjum ko'chalaridan uzoqlashgan sari Devid bu joylarga yetib borish qiyinligi haqida hazillashmaganiga amin bo'lgan. Jamoa faol vulqon yonbag'rida yashaydigan Kevinning oldiga yo'l oladi. Yo'lda boshlovchi bu mashina nega bunchalik qadrli ekanini endi tushunganini va oddiy avtomobil bilan bu yo'llardan o'tib bo'lmasligini aytadi.
Kevin 24 yil oldin baxtsiz hodisada qattiq kuygan va ikki oyog'idan ayrilgan. Bunday joyda yurish juda qiyinligini o'zi ham tasdiqlaydi. Yer notekis bo'lgani uchun uni nogironlar aravachasida harakatlantirishga doim kimningdir yordami kerak bo'lgan. Protez olgach, Kevin vulqon yonbag'ridan piyoda pastga tushadi va onasi ham unga qo'shiladi. Onasi o'g'liga mehrini izhor qiladi va ko'p odamlar qiynalayotganini aytib, yo'llari jamoa bilan tutashgani uchun Xudoga shukr qiladi. Boshlovchining hisobiga ko'ra, Kevin jamoa yurishiga yordam bergan 71-inson bo'lgan.
Ekvador: Kelli, Eduardo va Fede
Keyin jamoa Devid bilan Ekvadorga boradi. Boshlovchi u yerdagi bir holat bu video nima uchun muhimligini ko'rsatishini aytadi. Kelli Boliviyadan olti kun avtobusda kelgan va protez olishi ham aniq bo'lmagan. U ilgari hech qachon o'z mamlakatidan chiqmaganini, shuning uchun yo'lga chiqish qo'rqinchli bo'lganini, lekin baribir jur'at qilganini aytadi. Kelli ikki yildan beri yurmagan edi. Yana yura olganidan shunchalik xursand bo'ladiki, raqsga tushishga ruxsat so'raydi va boshlovchini ham birga raqsga taklif qiladi. Boshlovchi avval ikkilanadi, keyin qo'shiladi. U ikki yildan keyin endigina yura boshlagan odamning darhol raqsga tushishiga ishonish qiyinligini aytadi. O'zi raqsni yaxshi bilmasa ham, oilaning shunday muhim lahzada birlashganini ko'rish u uchun "butun dunyolarga teng" bo'lgan.
Eduardoning munosabati boshqacha bo'ladi: u yangi oyog'ini o'padi. Eduardo bor-yo'g'i besh yoshda va bir necha oy davomida umuman yurmagan. Onasining aytishicha, u sudralib yurgan va oyog'i yo'qligidan juda uyalgan. Shuning uchun uni harakatda ko'rish boshlovchiga ajoyib tuyuladi. Yana bir lavhada bir yildan ortiq yurmagan qiz yana yuradi. Uning ota-onasi buni "juda hayajonli" deb ta'riflaydi. Boshlovchi bu videoni o'zi uchun eng yoqqanlaridan biri deb ataydi. Ekvadorda Fede ismli qahramon ham protez oladi. Unga protez butunlay tekin ekani aytiladi va u buni o'ziga berilgan "katta ne'mat" deb ataydi.
Toqqa chiqish marosimi: protezni va irodani sinash
Ekvadorda yordam olgan 50 kishiga kuch va ilhom berish uchun Devid o'zining eng sevimli marosimlaridan birini ko'rsatadi: bemorlarni toqqa sayrga olib chiqish. Devid buni yangi protezlarni sinash usuli sifatida ham tushuntiradi. Uning fikricha, odamlar toqqa chiqishni uddalasa, bu ramziy jihatdan kuchli ma'no anglatadi.
Boshlovchi yo'l oson emasligini tan oladi. U kechagina yura olmagan odamning endi to'g'ridan-to'g'ri toqqa chiqayotganini "aqlbovar qilmaydigan" deb ataydi va Devidga bemorlarni juda jiddiy sinovdan o'tkazayotganga o'xshashini aytadi. Devidning javobi shunday: agar nogironlik bilan ham cho'qqilarni zabt eta olsangiz, demak, boshqa hamma narsani ham qila olasiz. Boshlovchi aynan shunga guvoh bo'lganini aytadi. U bu odamlardagi kabi iroda va qat'iyatni ilgari hech qachon ko'rmagan. Uning talqinicha, bu safarning mohiyati hech qachon taslim bo'lmaslikdir. Boshlovchi dastlab nega toqqa chiqayotganlarini tushunmaganini ochiq aytadi. Keyinchalik buning maqsadi odamlarga kuch berish ekanini anglagan: tog'ni zabt etganlar yangi protez bilan istalgan to'siqni yenga olishiga ishonch hosil qiladi. Cho'qqida Devid ishtirokchilardan faxrlanishini aytadi, mukofot esa ochilgan go'zal manzara bo'ladi.
Keniya: oyog'i bor, lekin yura olmaydigan bolalar
Keniyada vaziyat boshqacha edi. Jamoa oyoqlari joyida bo'lsa ham, yura olishi uchun qimmat operatsiya kerak bo'lgan bolalarni topadi va operatsiya xarajatlarini to'laydi. Boshlovchining aytishicha, operatsiyadan oldin ularning ayrimlari umuman yurmagan.
Bir bola avvalgi hayotini shunday tasvirlaydi: yurishga urinsa yiqilib tushgan, maktabdagilar ustidan kulgan va shu sabab ba'zan maktabga bormagan. Birinchi qadamlarini qo'ygach nima his qilganini so'rashganda, u endi boshqalar kabi yura olishini va bu uni juda baxtli qilganini aytadi. Jamoa operatsiyalardan tashqari klinikaga yangi o'yin xonasi ham sovg'a qiladi.
Afrika va Osiyo bo'ylab: 2000 ta birinchi qadam
Shundan keyin video tezroq davom etadi. Boshlovchining aytishicha, Keniyadan keyin jamoa butun Afrikani kezib, odamlarni yana yurishga qaytargan, so'ng Filippin, Kambodja va Shri-Lankaga borgan. Bu lavhalardagi qahramonlarning qisqa iqtiboslari loyihaning ta'sirini ko'rsatadi. Biri oilasi, hayoti va moliyaviy ahvoli butunlay o'zgarishini aytadi. Boshqasi buni ikkinchi imkoniyat deb ataydi, yana biri o'zini yana tirik his qilayotganini aytadi. Boshlovchi dunyo bo'ylab safarlardan so'ng jamoa 2000 kishining ilk qadamlariga guvoh bo'lganini va shuncha odamning hayotini o'zgartirganidan xursand ekanini aytadi.
Va'da qilingan to'y
Video oxirida jamoa Travis qizining to'yiga keladi. Ular kelin-kuyov bilan bor-yo'g'i 24 soat oldin tanishgan. Boshlovchi jamoadoshlariga hazil savol beradi: qaysi biri g'alatiroq, 24 soat oldin tanishgan odamlarning to'yiga kelganimizmi yoki Nolanning ko'ylagimi? Javob "Nolanning ko'ylagi, 100%" bo'ladi.
Keyin asosiy lahza keladi: Travis yangi oyoqlarida qizini kuyovga yetaklab boradi. Qizi bolaligidan otasi uni to'y kuni kuyovga olib borishini orzu qilganini yana eslaydi. Kimdir yig'lab yuborishini aytadi va Andersonlar oilasi tanishtiriladi. Boshlovchi Travisning qizini yetaklab borayotganini ko'rib, videodagi barcha odamlarni eslaganini va ularning hayoti o'zgarganini aytadi. Travisning o'zi esa qizini to'yga olib borganini, bu ajoyib bo'lganini aytib, minnatdorchilik bildiradi.
Yakun: "Bu adolatli emas" va javobsiz qolgan savol
Boshlovchi bu safar videoni boshqacharoq yakunlamoqchi ekanini aytadi. U qahramonlarning ba'zilarida sug'urta bo'lgan, lekin ular rad javobini olganini ta'kidlaydi. Boshqalarida sug'urta bo'lsa ham, qamrov yetarli bo'lmagan. Uning fikricha, bu adolatli emas. Bu odamlarning protez olishi, yana yurishi va ishga kirishi hozir bir YouTuberning yordamiga bog'liq bo'lib qolgan. Boshlovchi buni "mantiqsiz holat" deb ataydi.
U bu muammoning yechimini bilmasligini ochiq tan oladi. Uning istagi shuki, bu videoni 100 million kishi ko'rsa, ilhom olsin, chunki u ko'rgan narsalar "oddiy emas edi". Video shu bilan, ya'ni muammo ko'rsatilgan, lekin unga tizimli javob topilmagan holda yakunlanadi.
Ushbu videoda biz 2000 kishining yana yurishlariga imkon yaratamiz!
Siz tomosha qilayotgan video ilgari qilgan ishlarimizdan tubdan farq qiladi. Yurish — ko‘pchiligimiz uchun kundalik hayotda e’tibor bermaydigan oddiy bir narsa, ammo butun dunyodagi millionlab nogironlar uchun bunday imkon yo‘q. Ammo bu videoda 2000 kishi uchun hammasi o‘zgaradi.
Men 2020-yilda avtohalokatga uchradim va ikkala oyoq to‘piqlarim sinib ketdi.
U kasal bo‘lganida, shifokorlar unga bir yil ham yashamaydi, deb aytishgan edi.
Avtohalokatga uchraganimda 17 yosh edim. Aynan shunda oyoqlarimdan ayrilganman.
Va endi ishni Stefaniyaga yordam berishdan boshlaymiz.
Salom! Ishlar qalay ketyapti? Yaxshi. Sizni bu yerda ko‘rib turganimizdan juda xursandmiz. Juda hayajondaman.
Oxirgi marta qachon mustaqil yurgansiz? 2009-yildan beri o‘zim mustaqil yura olmayman. Demak, deyarli 15 yildan beri yurmagansiz? Ha.
Bizda bu vaziyatni o‘zgartiradigan narsa bor. Mana bu sizning yangi protez oyog‘ingiz. Marhamat. Rahmat.
Nima deb o‘ylaysiz? Voy, bu juda yoqdi menga! Juda yoqdi! Uni sinab ko‘rishga tayyormisiz? Tayyorman. Unda uni kiyib ko‘raylik.
Qanday tuyulmoqda? Ajoyib. Endi turishga tayyormisiz?
15 yildan keyin Stefaniya ilk bor yurmoqda. Juda mos tushdi. Bu mening dadam.
[sinx]
Uni yana yurayotganini ko‘rib yuragingiz jo‘shib ketdimi? Ha. Juda ham. Endi u istagan narsasini bajara oladi. O‘z hayotining asiri bo‘lmaydi.
Sizlar bir-biringizning ko‘zingizga qaray olasizlar. Birga raqsga ham tusholamiz. Va ular aynan shunday qilishdi.
Stefaniya va oilasiga yordam bera olishimiz bizni juda baxtli qildi. Shu sababli, biz Kolinga ham yordam berdik.
Siz yurmaganingizga naqd 7 oy bo‘libdi. Tayyorman. Unda boshlaymiz!
Bunday imkoniyatga ega ekanligimning o‘zi bir mo‘jiza.
Biz Devid, Adrian, Linda va Xoridga ham yordam berdik. Ammo rostini aytganda, bu loyihani o‘zimiz uddalay olmas edik. Bizga juda ko‘p mehribon insonlar yordam berdi.
Biz odamlarga yo‘qotgan tana a’zolarini tiklab berdik.
Bunday protezni sotib olish odatda qancha turadi? 5 ming dollardan 50 ming dollargacha.
G‘alati tuyulishi mumkin, lekin bu videodagi ko‘pchilik insonlar sug‘urta qila olmaydi yoki yetarli ta’minotga ega emas. Demak, agar biz yordam bermaganimizda, ular balki hech qachon yurmas edilar.
Agar sug‘urta bu xarajatni qoplamasa, nima qilasiz? Umid qilasiz, pul yig‘asiz va kimdir sizga yordam berishini kutasiz.
Buni sotib olish uchun menga 10 yil kerak bo‘lar edi. Nima?! Bu protezni o‘zingiz sotib olish uchun 10 yil kerak bo‘larmidi? Ha.
Chandler! Bunga befarq o‘tib ketolmayman. Shuning uchun sizga 10 000 dollar beramiz.
Bu kunni hayotim davomida hech qachon unutmayman. Muammo yo‘q.
Siz bu yerga bitta oyoq bilan keldingiz, endi esa ikkita oyoq bilan, qo‘lingizda esa pulga to‘la chamadon bilan ketayapsiz. Bu hayotimdagi eng ajoyib kun.
Voy, bu juda ajoyib tuyulyapti. U haqiqiydek. Xuddi tanamning bir qismidek.
Endi yura olasiz va moliyaviy og‘irlik ham yo‘q. Bu hayotni o‘zgartiruvchi narsa. Mana endi men qaytadan yashayapman. Juda minnatdorman.
Biz bu jarayon davomida tushundikki: yurish imkonini yo‘qotgan insonlar hayotdagi eng oddiy vazifalarni ham bajara olmay qoladi. Buni Greg juda yaxshi biladi.
Har narsa oldingidan ikki baravar qiyinlashdi. Avvallari oilam bilan tennis o‘ynar edim. Endi esa oddiygina idish-tovoq yuvishning o‘zi baxt.
Yangi oyog‘ingiz qanday mos tushyapti, ko‘raylikchi. Voy, u darrov yurishni boshladi! O‘rningizdan turgan holatning o‘zi bir baxt. Yaxshi.
Qanday tuyulyapti? Buning sharofati bilan yuzimga kulgu yugurdi.
Amputatsiya qilinadiganlar uchun kundalik ishlarning o‘zi katta to‘siqqa aylanadi. Ammo Travis uchun esa oldinda juda muhim bir sana bor edi — u bu kunni o‘tirib o‘tkaza olmas edi.
Qizim 3–4 yoshidan boshlab to‘yini rejalashtirib keladi.
Men doim to‘yim kuni kuyovga otamning yurib meni olib borishini orzu qilganman.
Biz siz haqingizda biroz bilsak bo‘ladimi? Albatta. Men haftaning har kuni yugurar edim, zeriksam yugurardim. 17 yoshimda avtohalokatga uchraganman, osteomiyelit bo‘lgan, shunda oyoqlarimni yo‘qotganman.
Oxirgi marta normal yurganingizga qancha bo‘ldi? Endi “normal” nima ekanini ham eslay olmayman.
Uni yana yurayotganini ko‘rishni xohlaysizlarmi? Ha. Juda hayajonlanyapmiz!
Bu sizning o‘ng oyoq protezingiz. Mana, oling. Endi esa chap oyog‘ingiz.
Bu ajoyib. Siz buni uddalay olasiz! Birinchi qadam. Tayyormisiz?
Voy! U hattoki bir oyoqli odamlar bilan solishtirganda ham yaxshi yurmoqda. Umuman qiynalmayapsiz ham. Yaqinda yugurishni ham boshlab yuboraman.
Uni yurayotganini ko‘rib nimalarni his qilyapsiz? Ajoyib. Men juda xursandman. Qarang, mustaqil yurayapti!
[sinx]
Endi qizingizni to‘yga yetaklab borishingiz mumkin. Ha. To‘yda ota-qiz raqsga ham tushamiz.
Men sizlarga bu to‘y qanchalik muhimligini bilaman. Shuning uchun bo‘lajak kuyovdan bu to‘yga qancha xarajat ketishini so‘radim. Va mana shu aravachada aniq summa yozilgan. Biz to‘yning barcha xarajatlarini to‘lab beramiz. Va sizning otangiz to‘yda siz bilan birga yuradi.
Rahmat. Unga aytib qo‘ymaganing uchun ham rahmat. Sizdan minnatdormiz. Katta rahmat.
Savolim bor edi: biz to‘yga taklif etilganmizmi? Ha. Lekin Feastables’lardan olib kelishingiz kerak. Bo‘ldi, kelishdik.
U hazillashmagan edi. Videoning keyingi qismida biz Travisning qizining to‘yiga boramiz.
Videodagi barcha protezlar uchun to‘lovni biz amalga oshirdik, lekin bu har doim ham shunday bo‘lmaydi. 5 mingdan 50 ming dollargacha bo‘lgan narx aksariyat odamlar uchun haddan tashqari katta mablag‘. Ammo bu raqam rivojlanayotgan mamlakatlarda yanada og‘irroq qabul qilinadi.
Shuning uchun men Gvatemalaga bordim va u yerda nogironlar uchun protez imkoniyatlarini taqdim etadigan Range of Motion Project asoschisi — Devid bilan uchrashdim.
Kam ta’minlanganlarni oddiy texnologiyalar yordamida protezlar bilan ta’minlaymiz.
Protezlar nega bunchalik qimmat? Chunki ular juda murakkab va qimmat texnologiyalardan iborat.
Ammo Devid sifatni saqlagan holda narxni 10 barobarga tushirishning oddiy yo‘lini topgan.
Bu yerda ko‘rib turganingiz barcha jihozlar global miqyosda yig‘ilgan qayta ishlangan komponentlardir.
Demak, bu xonadagi ko‘p narsa ilgari boshqa protezdan olinganmi?
Ha, va ularning ko‘pchiligi hanuzgacha ishlashga yaroqli. Agar sizda foydalanmayotgan protez bo‘lsa, uni boshqa insonlar hayotini o‘zgartirish uchun aynan shu veb-sayt orqali ehson qilishingiz mumkin.
Shu tariqa Devid eng muhtoj insonlarga yordam berishda davom etmoqda. Biz esa Gvatemaladagi ko‘plab insonlarga to‘liq hayotga qaytishga yordam berdik.
Mototsikl haydash kabi xursandchiliklardan tortib...
Sen buni uddalayapsan.
Futbol o‘ynashgacha, va oddiygina oilasi bilan yurib olish kabi sodda, lekin qadrli onlarga qadar.
Bir-biringizga juda yarashib turibsizlar.
Birinchi qilmoqchi bo‘lgan ishim – oilam bilan yurish. Go‘yo menga qaytadan hayot berdinglar.
Sen onangdan baland bo‘lib qolding. Oilangni quchoqlashing mumkin.
Hammaga salom!
Keling, birinchi qadamimizni birga qo‘yamiz.
Biz bolakayning mustaqilligini qaytargan onani tomosha qilyapmiz. Yoshingiz nechada bo‘lishidan qat’i nazar, yangi protez hayotingizni butunlay o‘zgartirishi mumkin.
Kun oxirigacha biz juda ko‘p insonlarga yordam berdik. Lekin bu bizning vazifamizning endigina boshlanishi edi.
Siz aytgandek, ba’zilar klinikagacha ham bora olmaydi, shundaymi?
Ha, Gvatemala – tog‘li, daryolari, o‘rmonlari bor qiyin relyefli mamlakat. Bu odamlar yurib bora olmaganliklari uchun shunchaki uyda qolib ketishadi.
Shuning uchun Devid o‘zi ba’zida klinikani tark etib, bemorlarning uyiga boradi — bu esa alohida qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi.
Yaxshi, mashinangiz qayerda?
Biz sizlarning mashinangizda ketamiz deb o‘ylagan edim.
Yo‘q, unday emas. Bizda yuk mashinasi yo‘q.
Sizlarda bu chekka hududlardagi odamlarga borish uchun yuk mashinasi yo‘qmi?!
Yo‘q.
Ularning barcha mablag‘lari xodimlar va protezlarga ketgani uchun, ularda transport vositasini olishga imkonlari yo‘q edi. Ammo endi unday emas.
Men buni sizning yuk mashinangiz deb o‘ylagan edim. Agar bu sizniki bo‘lmasa, nega ustida “ROMP” deb yozib qo‘yilgan?
ROMP xodimlari bilan oldindan kelishib oldik — hech kim unga bu haqida aytmagan edi. Bu yangi 65 000 dollar turadigan yuk mashinasi hatto eng qiyin hududlardan ham o‘tishga mo‘ljallangan.
Rahmat, do‘stlar.
Tabriklaymiz!
Hammasi zo‘r.
Endi bu yuk mashinasini sinab ko‘rish va odamlarning oyoqlarini qaytarish vaqti keldi!
Gvatemala shahrining gavjum ko‘chalaridan uzoqlashganimiz sari, Devidning bu joylarga yetib borish qiyin ekanligini aytganida hazillashmaganligiga guvoh bo‘ldim. Biz jonli vulqon yonbag‘rida joylashgan uydagi Kevinni ko‘rish uchun yo‘l oldik.
Bu yuk mashinasi nega buncha qiymatli ekanligini endi tushunib yetdim.
Ey, Xudo!
Oddiy avtomobil bilan bu yo‘llardan o‘tib bo‘lmaydi.
Va nihoyat manzilimizga yetib keldik va vulqon yuqorisida yashovchi Kevin bilan tanishdik.
Salom!
Kevin 24 yil avvalgi baxtsiz hodisada yomon kuygan va ikkala oyog‘ini ham yo‘qotgan.
Siz vulqon yonbag‘rida yashayapsiz. Boshqa joyga qanday borib kelyapsiz? Bunday joyda harakat qilish qiyin-ku?
Ha, juda qiyin.
Yerning baland-pastligi sababli uni g‘ildirakli kursisida harakatlantirish uchun doim kimdandir yordam kerak. Ammo bugundan boshlab bu o‘zgaradi.
Rahmat sizga!
Siz birinchi qadamni tashlash arafasidasiz!
Endi esa vulqon yonbag‘ridan pastga yurib tushamiz.
Onasi, siz ham bu yoqqa keling.
Seni juda yaxshi ko‘raman! Umring uzoq bo‘lsin!
Ko‘p odamlar qiynalayapti va Xudoga shukr aytamanki, siz bilan yo‘llarimizni tutashtirdi.
Shu tariqa Kevin – biz yurishiga yordam berganlar ichida 71-inson bo‘ldi. Shundan so‘ng Devid bilan Ekvadorga yo‘l oldik. U yerda yanada ko‘proq insonlarga yordam berdik.
Masalan, Kelli Boliviyadan 6 kun avtobusda kelgan edi. U hatto protez olish-olmasligi aniq bo‘lmasdan kelgan.
Bu juda qo‘rqinchli edi, chunki men hech qachon mamlakatimdan chiqmaganman. Ammo baribir jur’at qildim.
Mana shu video nima uchun muhimligini shu holatdan tushunamiz.
Ikki yildirki yurmagansiz. Tayyormisiz? Bu muhim lahza. Birinchi qadamingizni tashlashni xohlaysizmi?
Men juda xursandman!
Kelli yana yurishga qodir bo‘lganidan shunchalik xursand bo‘ldiki, mendan buni so‘radi:
Men raqsga tushsam bo‘ladimi?
Raqsga tushmoqchimisiz?
Ha. Men bilan birga raqsga tushasizmi?
Menmi? Raqsga tushishim kerakmi?!
Men nimalar qilayotganimni bilmayapman...
Ikki yildan so‘ng birinchi marta yurishni boshlar-boshlamas raqsga tushayotganiga ishonish qiyin. Bu juda hayratlanarli.
Haqiqatdek tuyulyapti!
Men raqsni yaxshi bilmasam ham, ushbu oilaning shunchalik muhim bir lahzada birlashganini ko‘rish men uchun butun dunyolarga teng edi.
Rahmat! Rahmat!
Eduardoning reaksiyasi esa umuman o‘zgacha bo‘ldi — u yangi oyog‘ini o‘pdi! U bir necha oy davomida umuman yurmagan. Bu esa juda achinarli, chunki u atigi 5 yoshda.
Muhim lahzalar. Tayyor bo‘lsang, boshlaymiz, Eduardo.
Onasi aytishicha, u sudralib yurar va oyog‘i yo‘qligidan juda uyalar ekan. Shuning uchun uni harakatda ko‘rish – ajoyib.
Mana bu seniki. Taqib ko‘rmoqchimisan?
Qizingizni yana yurgan holda ko‘rish qanday his?
Juda hayajonli! Juda ajoyib!
Qarang. Bu qiz bir yildan ortiq yurmagan! Bu video men uchun eng yoqqanlaridan biri bo‘ldi. Bunga haqiqatan ham ishonish qiyin.
Salom! Ahvollaring qalay?
Ko‘zlarimga ishonolmayapman.
Salom! Qalaysan?
Salom! Yaxshiman.
Fede bilan uchrashganimiz juda yaxshi bo‘ldi, lekin bu yerga kelishimizning asl sababi — sening yangi protezing. Bu seniki. Butunlay tekin.
Katta rahmat! Cheksiz minnatdorman. Bu menga berilgan katta ne’mat.
Qaytadan yura olish qanday tuyulmoqda?
Juda katta baxt!
Ekvadorda yordam bergan 50 kishi uchun kuch va ilhom berish maqsadida, Devid bizga o‘zining eng sevimli marosimlaridan birini namoyish etdi:
Biz ularni toqqa sayrga olib chiqamiz.
Endi esa biz ushbu protezlar sinovdan o‘tishi uchun ularni toqqa olib chiqamiz!
Ularning toqqa chiqishni uddalashgani ramziy jihatdan kuchli ma’no anglatadi.
Marhamat, safar boshlandi.
Bu aslida oson emas ekan. Bu odam kechagina yurolmas edi, endi to‘g‘ridan-to‘g‘ri toqqa chiqmoqda. Bunga aql bovar qilmaydi.
Siz bemorlarni juda jiddiy sinovdan o‘tkazasiz shekilli.
Agar siz nogironlik bilan ham cho‘qqilarni zabt etishni uddalasangiz, demak, boshqa barcha narsalarni ham qilishingiz mumkin.
Men aynan shunga guvoh bo‘ldim. Bu odamlar ko‘rsatgan iroda va qat’iyatni oldin hech qachon ko‘rmaganman.
Bu odamlar ko‘rsatgan iroda va qat’iyatni oldin hech qachon ko‘rmaganman. Bu safarning asl mohiyati — hech qachon taslim bo‘lmaslik.
Ochig‘i, biz bu toqqa nima uchun chiqayotganimizni boshida tushunmagan edim, lekin endi tushundim. Bu — ularga kuch bag‘ishlash uchun. Agar ular bu tog‘ni zabt eta olishsa, yangi protez bilan istalgan to‘siqni yenga olishlari uchun kuch beradi.
Cho‘qqiga chiqdik! Biz buni uddaladik. Biz cho‘qqiga chiqdik. Barakalla.
Agar sizlar bu toqqa chiqa olsangiz, hammasini qila olasizlar. Men sizlardan faxrlanaman. Sizlardan juda faxrlanaman.
Mukofotimiz esa mana bu go‘zal manzara.
Endi esa biz Keniya tomon yo‘l oldik. Bu yerda oyoqlari joyida bo‘lsa ham, yura olishi uchun qimmat operatsiya kerak bo‘lgan bolalarni topdik. Va albatta, biz xarajatni to‘lab berdik.
Qaranglar. Operatsiyadan oldin ayrimlari hech qachon yurmagan edi. Endi qaranglar.
Men yurishga urinsam, yiqilib tushib, yo‘limni topolmasdim. Maktabdagilar ustimdan kulishardi. Ba’zan shu sabab maktabga bormasdim ham.
Birinchi qadamlaringni tashlaganingda nima his qilding?
Men boshqalar kabi yura olaman. Bu meni juda baxtli qildi.
Biz nafaqat operatsiyalarni qildik, balki bu klinikaga yangi o‘yin xonasini ham sovg‘a qildik. Yangi o‘yin xonasini ko‘ringlar!
Endi esa tezroq davom etamiz. Keniyadan keyin biz butun Afrikani kezib, odamlarni yurishga qaytardik.
Oilam, hayotim va moliyaviy ahvolim butunlay o‘zgaradi.
Shundan so‘ng Filippin, Kambodja va Shri-Lankaga yo‘l oldik.
Bizga yordam berganingiz uchun katta rahmat. Rahmat sizga. Juda katta rahmat.
Bu men uchun ikkinchi imkoniyatdek. O‘zimni yana tirik his qilyapman. Yuragim urmoqda!
Butun dunyo bo‘ylab sayohatlardan so‘ng, 2000 odamning ilk qadamlari guvohi bo‘ldik. Shuncha odamning hayotini o‘zgartira olganimizdan xursandmiz. Butun dunyo bo‘ylab.
Ammo esingizda bo‘lsa, videoning boshida aytgan edik, bizni bir to‘y kutayotgan edi.
Qaysi biri g‘alatiroq: 24 soat oldin tanishgan odamlarning to‘yiga kelganimizmi, yoki Nolanning ko‘ylagimi? — Nolanning ko‘ylagi, 100%. Bu arqonmi nima o‘zi?
Mana, Travis qizini to‘yga olib tushmoqda. Yangi oyoqlari ishlaydimi, hozir bilib olamiz. Katta lahza.
Har doim dadam meni to‘y kuni kuyovga olib borishini orzu qilganman.
Men yig‘lab yuboraman, shekilli.
Bu juda ajoyib.
Endi sizlarga Andersonlar oilasini tanishtirishdan mamnunman.
Travisning qizini to‘yga olib tushishini ko‘rib, shu videodagi barcha odamlarni esladim. Ularning hayotlari o‘zgardi.
Men qizimni to‘yga olib tushdim. Bu ajoyib edi. Sizlarga katta rahmat.
Do‘stlar, bu safar videoni boshqacharoq yakunlamoqchiman. Shuni aytmoqchimanki, ba’zilarida sug‘urta bor edi, lekin rad etilgan. Ba’zilarida sug‘urta bo‘lsa ham, qamrov yetarli emas edi. Bu adolatli emas.
Ularning protez olish, yana yurish, ishga kirish imkoniyati — faqat shundagina. Hozir esa YouTuber yordamida amalga oshmoqda. Bu mantiqsiz holat.
Men yechimni bilmayman, lekin shuni aytmoqchiman: bu videoni 100 million odam ko‘rsa, ilhom olsin. Chunki men ko‘rgan narsalar oddiy emasdi.
Baribir, tomosha qilganingiz uchun rahmat.
Maqola e'lon qilingan