१ डॉलरपासून १ अब्ज डॉलरपर्यंत: सात अणुबंकरांची सफर

YouTube वर उघडा ↗
आढावा

या व्हिडिओत मिस्टरबीस्ट (जिमी) आणि त्यांचे सहकारी एकाच प्रश्नाचा पाठलाग करतात: बंकरची किंमत वाढत गेली की त्यात नेमके काय बदलते? सुरुवात जमिनीत गाडलेल्या एका वाकलेल्या शिपिंग कंटेनरपासून होते आणि शेवट २००० फूट डोंगराखालच्या लष्करी केंद्रात होतो. प्रत्येक टप्प्यावर बंकर अधिक मोठा, अधिक महाग आणि अधिक सुरक्षित होत जातो. स्वस्त बंकरांत संरक्षण तोकडे दिसते. महागड्या बंकरांत संरक्षणासोबत दीर्घकाळ राहण्याच्या सुखसोयी येतात. सर्वात महाग बंकरात गोपनीयता इतकी कडक आहे की जवळपास काहीच दाखवता येत नाही.

13 मिनिटांचे वाचन

$१ चा बंकर: जमिनीत गाडलेला कंटेनर

पहिला बंकर म्हणजे जमिनीखाली गाडलेला एक शिपिंग कंटेनर. आत शिरताच तो ओला असल्याचे लक्षात येते. "टूर देतो" म्हणताच टूर संपतेही, इतका तो लहान आहे. कंटेनर आधीच वाकलेला आहे, आणि मिस्टरबीस्ट म्हणतात की तो १ डॉलरला का विकला गेला ते आता कळले. तो आधीच स्फोट झाल्यासारखा दिसतो. हा बंकर बॉम्बस्फोटात टिकेल का, असे सहकाऱ्याला विचारल्यावर उत्तर "नाही" असे येते. त्यानंतर "बॉम्ब टाका" म्हणत व्हिडिओ पुढच्या टप्प्याकडे वळतो. पुढचे बंकर याहून अफलातून असतील, अशी घोषणा इथे होते.

$१ मिलियनचा बंकर: क्षेपणास्त्र तळाचे घर

दुसरा बंकर मूळतः क्षेपणास्त्रे डागण्यासाठी आणि अणुहल्ल्यापासून बचाव करण्यासाठी बांधला गेला होता. आत जाण्यासाठी असंख्य पायऱ्या उतराव्या लागतात आणि ३००० किलोचा दरवाजा उघडावा लागतो. मध्यभागी पोहोचल्यावर मिस्टरबीस्ट म्हणतात की हे स्टार वॉर्ससारखे दिसते. एकेकाळी याच खोलीतून क्षेपणास्त्र सोडले जायचे. संपूर्ण सुविधा अणुहल्ल्यापासून बचाव आणि त्याला प्रत्युत्तर देण्यासाठी तयार केली गेली होती.

या बंकरचे सर्वात लक्षवेधी वैशिष्ट्य म्हणजे त्याचा मजला. तो जमिनीवर नसून वरच्या छतावरून लटकलेल्या एका महाकाय प्लॅटफॉर्मसारखा आहे. आत असलेल्यांना धरून ठेवणारी एकमेव गोष्ट म्हणजे आठ स्प्रिंग्स. सुमारे ५० वर्षांपूर्वी हे क्षेपणास्त्र कमांड सेंटरसारखे होते. आता त्याच्या मालकाने ते जगाच्या अंतासाठी तयार असलेल्या एका लपलेल्या, मजबूत घरात बदलले आहे. सरकारने हे खरेदी करण्याची परवानगी कशी दिली, असा प्रश्न व्हिडिओत विचारला जातो, पण त्याचे उत्तर दाखवले जात नाही.

जमिनीखाली पाच मजल्यांवर, म्हणजे सर्वात खालच्या मजल्यावर, स्वयंपाकघर आणि मनोरंजन क्षेत्र आहे. मिस्टरबीस्टच्या मते यातला सर्वात चांगला भाग म्हणजे एक क्लब, जिथे मालक प्रत्यक्ष पार्ट्या देतात. मालक सहसा लोकांना न दाखवणाऱ्या एका गुप्त भागातही चमूला घेऊन जातात. तिथे दशकांपूर्वी एक वास्तविक अणुक्षेपणास्त्र साठवले जात होते. ती जागा सुरक्षित आहे का, असे विचारल्यावर उत्तर नकारार्थी येते. तरीही कार्ल आत जातात. दिवे बंद केल्यावर पूर्ण अंधार होतो आणि सहकारी घाबरून म्हणतात, "मला काहीच दिसत नाहीये."

$३ मिलियनचा अंगणातील बंकर: कॉलिन फर्ज यांचे संग्रहालय

स्वतः बंकर बांधायचा प्रयत्न केला तर तो कदाचित असा दिसेल, असे म्हणत मिस्टरबीस्ट युट्यूबर कॉलिन फर्ज यांच्या अंगणाकडे वळतात. एका साध्या, "भीतीदायक" शेडमधून या बंकरमध्ये प्रवेश होतो. सुरक्षेबाबत कॉलिन सांगतात की वर एक मीटरपेक्षा जास्त जाडीचा काँक्रीटचा थर आहे. सुरक्षित घराबरोबरच हा बंकर त्यांच्या युट्यूब चॅनेलसाठी संग्रहालयही आहे.

व्हिडिओनुसार या बंकरची किंमत ३ मिलियन डॉलर असण्याचे कारण कॉलिन यांचा अफलातून आणि घातक शस्त्रसंग्रह आहे. त्यात पाठीवर लावायचा फ्लेमथ्रोवर आहे, मनगटावर बसवलेला रॉकेट लाँचर आहे, चाकू फेकणारे आणि टेझर असलेले उपकरण आहे, तसेच चेनसॉ लावलेली मशीनगन आहे. मिस्टरबीस्ट त्यांना "खऱ्या आयुष्यातील टोनी स्टार्क" म्हणतात. फ्लेमथ्रोवर बंकरच्या आतच चालवून दाखवला जातो. "तू तुझा बंकर जाळून टाकणार आहेस" अशी प्रतिक्रिया उमटते, आणि लुटण्यासाठी हा जगातील सर्वात वाईट बंकर असेल असेही म्हटले जाते.

हा बंकर एवढ्यावर थांबत नाही. कॉलिन यांनी जमिनीच्या आत बोगद्यांचे जाळे बनवले आहे आणि पुढची खोली पहिल्यापेक्षा मोठी आहे. तिथे सापडलेली एक वस्तू इतकी धोकादायक असल्याचे सांगितले जाते की ती शेवटी दाखवू, असे वचन दिले जाते. मात्र व्हिडिओत पुढे त्या वस्तूचा उल्लेख होत नाही.

कॉलिन यांनी एक तोफही दाखवली, जी कोणत्याही गोष्टीला दारुगोळ्यात बदलते. प्रात्यक्षिकात ब्रेडरोल्स आणि टॉयलेट रोल डागले जातात. मिस्टरबीस्ट म्हणतात की बंकरचा मूळ उद्देश रक्षण करणे असला, तरी कॉलिन यांनी ही उपकरणे बाहेर काढल्यावर त्यांना सुरक्षित वाटले असे म्हणता येणार नाही. "सुऱ्यांचा फिरता पट्टा" ही आणखी एक वस्तू दाखवली जाते. कमरेभोवती चाकू फिरत असताना "जवळ नको येऊस" असा इशारा दिला जातो. कधी चाकू पडला आहे का, या प्रश्नावर उत्तर "नाही" असे येते. शेवटी "फ्रीजर-वेव्ह" हे मायक्रोवेव्हच्या उलट काम करणारे उपकरण दाखवले जाते. त्यात चॉकलेट कप टाकून काही क्षणांत गोठवले जातात.

$५ मिलियनचा राष्ट्राध्यक्षीय बंकर: जेएफकेचा जुना आश्रय

एका बेटावरील हा बंकर कॉलिन यांच्या बंकरच्या तुलनेत "स्वर्ग" म्हणून सादर केला जातो, पण प्रत्यक्ष अनुभव वेगळाच आहे. आत शिरताच मांजराच्या लघवीसारखा वास का येतोय, असा प्रश्न पडतो. व्हिडिओनुसार १९६१ मध्ये हा बंकर अमेरिकेच्या सर्वात प्रसिद्ध राष्ट्राध्यक्षांपैकी एक असलेल्या जेएफके यांच्यासाठी पुरेसा मानला गेला होता. हे ऐकून सहकारी आश्चर्यचकित होतात, पण आता ही जागा उकिरड्यासारखी वाटते, अशी प्रतिक्रियाही देतात. "राष्ट्राध्यक्षांचे बाथरूम" दाखवल्यावर "हे सगळं ५ मिलियन डॉलरसाठी?" असा प्रश्न विचारला जातो. जेएफके यांनी हा व्हिडिओ पाहू नये, कारण बाकीचे बंकर किती मस्त आहेत हे त्यांना कळेल, असा विनोदही इथे होतो.

$३० मिलियनचा बंकर: १५ मजली भूमिगत गगनचुंबी इमारत

"भूतकाळातील बंकरकडून भविष्यातील बंकरकडे" असे म्हणत व्हिडिओ ३० मिलियन डॉलरच्या बंकरमध्ये येतो. हा १५ मजली बंकर म्हणजे जणू भूमिगत गगनचुंबी इमारत आहे आणि तो ७५ लोकांना जिवंत ठेवण्यासाठी बांधला आहे. प्रवेशद्वारावर आर्मर-प्लेटेड स्टीलचे, २ फूट जाड दरवाजे आहेत. हे दार फोडायला किती आरपीजी लागतील, या प्रश्नावर "कदाचित ३" असे उत्तर येते. याशिवाय छतावर स्नायपरचे घरटे, २४ तास सुरक्षा आणि लॅरी यांच्या आवडत्या बंदुका आहेत. "आम्ही लोकांना आमचे अन्न चोरू देणार नाही," असे तिथे सांगितले जाते. बंकरमध्ये स्वतःची इनडोअर शूटिंग रेंजही आहे.

मिस्टरबीस्ट मान्य करतात की हे सगळे अतिशयोक्त वाटू शकते, पण जग खरोखर संपणार असेल तर इथे राहायला कोणाला आवडणार नाही, असा प्रश्नही विचारतात. बंकरमध्ये रुग्णालय, तपासणी खोली, दंतवैद्याचे कार्यालय, फार्मसी, तुरुंग आणि १५ आलिशान अपार्टमेंट्स आहेत. पाच वर्षांपूर्वी याच बंकरमध्ये २४ तास घालवण्याचा व्हिडिओ शूट केल्याची आठवण इथे निघते. जमिनीखाली १५ मजल्यांवरचे एक अपार्टमेंट बहुतेक लोकांच्या सामान्य अपार्टमेंटपेक्षा छान आहे, आणि त्यात वॉशर-ड्रायरही आहे, असे मिस्टरबीस्ट म्हणतात. चँडलर आणि इतरांना सांगू नका, पण आपण यापैकी एक खरेदी करू असे वाटते, असेही ते म्हणतात.

अन्नासाठी बंकरमध्ये किराणा दुकान आहे. तिथे डब्यात बंद केलेल्या बेकनसारख्या वस्तू उपलब्ध आहेत. मिस्टरबीस्टच्या मते कदाचित सर्वात महत्त्वाची खोली म्हणजे हायड्रोपोनिक्स विभाग. तिथे मातीऐवजी पाण्याच्या मदतीने वनस्पती वाढवल्या जातात, ज्यामुळे रहिवाशांसाठी "अमर्याद अन्न" तयार होते, असे व्हिडिओत सांगितले जाते. शेवटी "जगातील सर्वात संरक्षित पूल" दाखवला जातो. पूल, अमर्यादित अन्न, व्यायामशाळा आणि संपूर्ण रॉकवॉल पाहून मिस्टरबीस्ट म्हणतात की हा बंकर आतापर्यंत पाहिलेल्या प्रत्येक बंकरपेक्षा किमान २० पट चांगला आहे. याहून चांगले काय असू शकेल हे त्यांना माहीत नाही, पण याहून महाग बंकर आहेत, म्हणून प्रवास पुढे सुरू राहतो.

$५० मिलियनचा बंकर: सामान्य घराखाली लपलेले "बाहेरचे जग"

हा बंकर एका सामान्य परिसरातील सामान्य घराखाली, सुमारे ३० फूट जमिनीखाली आहे. वरचे घर पूर्णपणे साधे दिसते. लिफ्ट उघडण्यासाठी मात्र एक गुप्त कोड लागतो. मिस्टरबीस्ट तो कोड अस्पष्ट करायला सांगतात, कारण तो दिसला तर ते अडचणीत येतील. लिफ्ट तीन मजले खाली जाताना दगड आणि सिमेंटच्या भिंती दिसतात, आणि लिफ्टला जरा जास्तच वेळ लागतो.

खाली पोहोचल्यावर "हे सगळे इथे कसे फिट केले?" असा प्रश्न पडतो. हा बंकर आपण बंकरमध्ये आहोत असे वाटूच नये, अशा पद्धतीने डिझाइन केला आहे. जमिनीवरचे आच्छादन कार्पेट आहे की गवत, हेही नीट कळत नाही. तीन मजले खाली पामची झाडे लावली आहेत. नाताळ नऊ महिन्यांपूर्वी होऊन गेला तरी तिथे ख्रिसमस ट्री आहे, आणि तो वर्षभर तसाच ठेवत असावेत असा अंदाज मिस्टरबीस्ट बांधतात. दशकानुदशके इथे राहावे लागले तरी बाहेरच्या जगाची आठवण येऊ नये, म्हणून हे सगळे बाहेरच्यासारखे बनवले आहे, असे व्हिडिओत सांगितले जाते. १०० वर्षे बंकरमध्ये अडकावे लागले तर कदाचित हाच बंकर निवडाल, असेही मिस्टरबीस्ट म्हणतात.

भूमिगत "घरा"त आणखी एक घर आहे, आणि त्याचा दरवाजा खूप खालचा आहे. बंकर बांधणारी व्यक्ती ५ फूट उंच आहे, असे सांगितले जाते, आणि त्यावर तारेक यांची उंचीवरून चेष्टा होते. आत गेल्यावर जागा अपेक्षेपेक्षा खूप मोठी आणि फॅन्सी निघते. खिडकीबाहेरची झाडेही खरोखर बाहेर असल्यासारखी वाटतात. फ्रिजमधील डाएट कोक दोन वर्षांपूर्वीच एक्सपायर झाल्याचे पिऊन झाल्यावर लक्षात येते. चव खूपच वाईट होती. "मी मरणार तर नाही ना, गुगल कर" असे म्हटल्यावर, तीन मजले खाली असल्याने इंटरनेटच मिळत नसल्याचे कळते.

ह्यूगो आणि रेन यांची भेट

या बंकरमध्ये एक खास भेट घडवली जाते. ह्यूगो आणि रेन यांना पूर्वी एका व्हिडिओत ५,००,००० डॉलर जिंकण्यासाठी १०० दिवस बंकरमध्ये ठेवले होते. चमूतील एकजण म्हणतो की ते नेहमीच भांडतात, तर दुसरा म्हणतो की ते त्यांना आवडतात. मिस्टरबीस्ट सांगतात की त्यांना लिफ्टने खाली बोलावण्याचा हा संकेत होता. त्यांना राग येऊ शकतो, कारण हा बंकर मिस्टरबीस्टनी त्यांच्यासाठी बांधलेल्या बंकरपेक्षा खूपच छान आहे. मिस्टरबीस्ट हे स्वतःही कबूल करतात आणि दोघांना डाएट कोक न पिण्याचा इशारा देतात.

दोघे काही क्षणांतच आपल्या जुन्या सवयींवर येतात आणि एकमेकांना टोमणे मारू लागतात. गुलाबी स्वयंपाकघर पाहून रेन म्हणतात की आव्हानात असे किचन असते तर त्यांनी ह्यूगोसाठी रोज रात्री जेवण बनवले असते. ह्यूगो त्यावर शंका व्यक्त करतात. घराबाहेर पूल दिसताच ह्यूगो सॉक्ससकट उडी मारतात. त्यांची एकमेव तक्रार म्हणजे पूलमधील पाणी खूप गार आहे. स्विमिंग पूल असता तर आव्हान किती वेगळे झाले असते, या प्रश्नावर "खूप वेगळे" असे उत्तर येते, आणि आपण बाहेरच पडलो नसतो असेही एकजण म्हणतो. गुप्त बंकरला बाहेर पडण्याचा छुपा मार्ग हवाच, असे म्हणत मिस्टरबीस्ट गुप्त एक्झिटही दाखवतात. मात्र तो दाखवावा की नाही, याबद्दल ते स्वतःच साशंक आहेत.

$१ अब्जचा बंकर: चेयेन माउंटन स्पेस फोर्स स्टेशन

शेवटचा आणि व्हिडिओनुसार "जगातील सर्वात सुरक्षित" बंकर म्हणजे चेयेन माउंटन स्पेस फोर्स स्टेशन. हा बंकर २००० फुटांहून अधिक घन ग्रॅनाइटखाली आहे. मानवजातीने तयार केलेल्या सर्वात विध्वंसक शस्त्रांचा तो सामना करू शकतो, असा दावा व्हिडिओत केला जातो. सुरुवातीपासूनच इथले वातावरण वेगळे आहे. बोगद्यात धावत गेलो तर काय होईल, असे विचारल्यावर "ते तुला गोळ्या घालतील" असे उत्तर मिळते. पहारेकऱ्याची बंदूक धरू देण्याची विनंती स्पष्टपणे नाकारली जाते.

गोपनीयतेमुळे चित्रीकरणावर कडक मर्यादा आहेत. सहसा बंकरची रचना दाखवणारा फॅन्सी 3D नकाशा दाखवला जातो, पण इथे कॅमेऱ्यावर लेन्स कॅप लावावी लागते. मिस्टरबीस्ट म्हणतात की इथून पुढे ते अधिकृतपणे काहीही दाखवू शकत नाहीत. पहारेकऱ्यांच्या पुढे गेल्यावर विशाल अणुबॉम्बरोधी दरवाजे येतात. एक दरवाजा पुरेसा नसावा म्हणून दुसऱ्या बाजूला दुसरा दरवाजाही आहे. बाहेर अणुबॉम्ब फुटला तरी आत सुरक्षित राहू, असे सांगितले जाते.

आत "स्पेस फोर्स" लिहिलेली स्वागत भिंत आहे. बंकरमधून चार कमांड काम करतात. अनपेक्षित गोष्टींपासून, विशेषतः निसर्गापासूनही वाचण्यासाठी याची रचना केलेली आहे. व्हिडिओत सांगितल्याप्रमाणे डोंगर आणि बंकर यांच्यामध्ये थोडे अंतर ठेवले आहे आणि बंकर स्प्रिंग्सवर उभा केला आहे. त्यामुळे अणुहल्ला किंवा भूकंपाच्या शॉकवेव्ह पूर्णपणे शोषल्या जातात, म्हणजेच बंकर अक्षरशः "तरंगून" जीव वाचवू शकतो. इथपर्यंत पोहोचण्यासाठी किती चालावे लागले हेही ते सांगू शकत नाहीत, कारण ती माहिती गोपनीय आहे.

युद्ध डेक, एजॉक आणि "कशालाही हात लावू नका"

पहिली दाखवलेली जागा म्हणजे "युद्ध डेक". उजवी बाजू वगळता बाकी सगळे दाखवण्याची परवानगी मिळते. उजवीकडे जे आहे ते "निश्चितच यूएफओ नाहीये" असा विनोद इथे होतो. उत्तर अमेरिकेला हवाई किंवा सागरी हल्ल्यापासून वाचवण्यासाठी नोरॅडचे नेते इथेच निर्णय घेतात, आणि जनरल इथेच बसतात. मिस्टरबीस्टना जनरलच्या खुर्चीत बसण्याची परवानगी मिळते, पण "कशालाही हात लावू नका" या अटीवर. तरीही तारेक काहीतरी दाबतात आणि गोंधळ उडतो. मिस्टरबीस्ट म्हणतात की त्यांना ३० वेळा तरी हात न लावण्याबद्दल सांगितले गेले असेल, आणि यामुळे आपल्याला अटक होईल. तारेक वारंवार माफी मागतात.

त्यानंतर एरिक त्यांना बंकरच्या मध्यभागी असलेल्या गुप्त कमांड पोस्टमध्ये घेऊन जातात. ती म्हणजे एजॉक, अर्थात पर्यायी संयुक्त ऑपरेशन सेंटर. संपूर्ण उत्तर अमेरिकन खंडाच्या हवाई आणि सागरी संरक्षणाची जबाबदारी त्याच्यावर असल्याचे सांगितले जाते. अज्ञात विमानाच्या मागे लढाऊ विमाने पाठवायला किती वेळ लागतो, या प्रश्नावर "५ मिनिटांपेक्षा कमी" असे उत्तर मिळते. आकाशातील प्रत्येक गोष्टीवर लक्ष असल्याने मिस्टरबीस्ट यूएफओबद्दल विचारतात. उपस्थित लोक खाली पाहतात, कोणतेही उत्तर देत नाहीत, आणि विषय बदलला जातो.

बंकरमधील शहरी जीवन

शेवटी एका हॉलवेचे चित्रीकरण करण्याची परवानगी मिळते, पण लगेचच पुन्हा लेन्स कॅप लावायला सांगितले जाते. इथे काम करणाऱ्या लोकांची संख्या गोपनीय आहे. तरीही शेकडो लोकांना वर्षानुवर्षे जिवंत ठेवण्यासाठी आवश्यक सर्व गोष्टी इथे आहेत, असे मिस्टरबीस्ट सांगतात. त्यात जिम आणि किराणा दुकानही आहे. इतके लोक काम करतात की आत सबवेचे दुकानही उघडले आहे, आणि मिस्टरबीस्ट "आतापर्यंतचा सर्वात सुरक्षित मीटबॉल मरीनारा" घेतात.

डोंगराच्या आत स्वतःचा अग्निशमन विभाग आहे, आणि त्याचे फायर ट्रक्स आतल्या रस्त्यांवर प्रत्यक्ष चालतात. अग्निशमन कर्मचारी सहसा पुतळ्यांवर सराव करतात, पण चमू "आपला स्वतःचा" माणूस घेऊन आलेला असतो. तो बेशुद्ध झाल्याचे नाटक करतो आणि बाकीचे गोंधळत त्याला उचलण्याचा, उठवण्याचा प्रयत्न करतात. कामगिरी कशी झाली, असे विचारल्यावर परीक्षक दहापैकी चार गुण देतात. पुरेसा सीपीआर दिला नाही, असे कारण सांगितले जाते.

निष्कर्ष: लपण्याच्या जागेपासून भूमिगत शहरापर्यंत

शेवटी मिस्टरबीस्ट संपूर्ण प्रवासाचा आढावा घेतात. काही बंकर अंगणात लपलेले असतात. पुरेसे पैसे असले तर ते संपूर्ण परिसराखाली पसरू शकतात. काही बंकर जगण्याच्या गरजेच्या पलीकडे जाऊन इतके आलिशान असतात की त्यांचे स्वतःचे वॉटर पार्क असते. पण त्यांच्या मते चेयेन माउंटनची बरोबरी कोणीही करू शकत नाही. तिथे स्वतःचा पॉवर ग्रिड असलेले भूमिगत शहर आहे, अंतहीन कॉरिडॉर, रस्ते आणि अनेक तलाव आहेत. हा बंकर एके दिवशी उत्तर अमेरिका आणि मानवतेचे रक्षण करणारा ठरू शकतो, असे ते म्हणतात. शेवटच्या क्षणीही गोपनीयतेचा नियम कायम राहतो आणि कॅमेरा झाकावा लागतो. सबस्क्राईब न करणाऱ्यांना अमेरिकन सैन्य पकडेल असे सांगाल का, ही मिस्टरबीस्टची विनंती "मुळीच नाही" या उत्तराने फेटाळली जाते.